شفا درمان
0 محصولات نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

باغ شاهزاده ماهان

 

تعامل موسیقی و معماری سنتی از منظر معماری در ساخت باغ های ایرانی و معماری دانش بنیان

معماری موسیقی تجسم است. -تعامل موسیقی و معماری ایرانی-نظام مهندسی مشترک معماری

و موسیقی ناخودآگاه ما را به سوی پدیده ای همسان هدایت می کند، که بدنبال وجوه مشترکی در

آن ها باشیم. موسیقی و معماری از هنرهای کهن محسوب می شوند.

 

هنرها به ویژه موسیقی و معماری در طول تاریخ نقش ارزنده ای در تلطیف ادراک و روحیات انسان داشته اند.

معماری ایرانی و موسیقی ایرانی به عنوان تجلی بخش هایی از هنر روح آدمی، دارای جلوه های جمالی و جلالی

مشابهی در عرصه بروز و نمود می باشند، در معماری ایرانی به واسطه تشابهات معنایی و محتوایی با دیگر هنرها

از جمله موسیقی نمود بیشتری دارد. هنر به عنوان عاملی مهم در شکل گیری فرهنگ یک ملت، برخاسته از روح آدمی

و پیوند عمیق او با فرهنگ اوست و نمی توان هر یک ملت را جدای از فرهنگ یک ملت دانست.

معماری ایرانی و موسیقی ایرانی، از حکمت ایرانی اسلامی نشأت گرفته اند و با تمام زندگی ایرانیان

در طول تاریخ عجین بوده اند، بنابراین جزئی از هویت و فرهنگ ایرانیان می باشند. هدف پژوهش حاضر

مطالعه و بررسی الگوهای متشابه در موسیقی ایرانی و معماری ایرانی است. سلسله مراتب، درونگرایی و محرمیت،

صوت، ریتم و تکرار، تقارن، عرفان، پاساژ با مدگری، هارمونی، تزیین از اصل های ۹ گانه این پژوهش می باشند.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

تعامل معماری و موسیقی ایرانی

واژه فرهنگ

در زبان فارسی از دو جزء فر و هنگ تشکیل یافته است. فر به معنای بالا و جلو، هنگ به معنای کشیدن.

بنابراین، معنای لغوی فرهنگ، بالا کشیدن و پر کشیدن می باشد استفان چارتفسکی، جامعه شناس لهستانی،

فرهنگ را عبارت از کلیه عناصر ملموس و عینی موجود در بین نسل های پی در پی بشری میداند که به صورت مشترک

در گروههای مختلف انسانی وجود دارد و همچون میرایی اجتماعی در طول زمان و مکان قابلیت انتقال به دیگران را می یابد.

 

راز پویایی عناصر مختلف فرهنگ در قابلیت گذر و انتشار آن در زمان و مکان است

و توانایی پیوند از نسلی به نسل دیگر و از جامعه ای به جامعه ی دیگر را در خود دارد.

مارگارت مید، انسان شناس آمریکایی نیز فرهنگ را نتیجه انتخاب مجموعه ای از رفتارهای

آموخته شده ای می داند که یک جامعه با سنت های مشترک، آن را به فرزندان خود به طور

کامل و نیز به افراد مهاجر که به افراد جامعه میپیوندند، منتقل می سازد. یکی از شاخه های

فرهنگ هر ملتی موسیقی است، موسیقی نماینده ذوق فطری است و باید احساسات و مترجم

خیالات بشر باشد، چون ذوق، قریحه و احساس، معیار مشترکی در میان اقوام مختلف ندارد، هر کشوری

موسیقی بخصوصی دارد که خاطره ایام گذشته، نمونه ی احساسات و عواطف مردمی است که در آن کشور

رشد و نمو یافته اند.

فرهنگ ایرانی

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

زبان جهانی

وقتی می گوییم موسیقی یک زبان جهانی است، به این معنا نیست که می توان آن را در سطح فرهنگ های

مختلف درک کرد. نه فقط خود اصوات به لحاظ فیزیکی برای اعضای فرهنگی دیگر تا آشنا هستند، بلکه برای درک

موسیقی یک فرهنگ باید آن فرهنگ را کاملا بشناسیم و برای این که به آن موسیقی به شیوه ای شایسته پاسخ

دهیم، یعنی آن را احساس کنیم، باید عضو آن فرهنگ باشیم .

 

یکی از راه های حفظ هویت و پایداری فرهنگ هر ملتی، طراحی بناها بر اساس موسیقی آن ملت است

و این همان چیزی است که معماران سنتی ما در طراحی بناها از آن بسیار بهره برده اند. موسیقی ایرانی

انگاره ایست که سراسر وجود معنوی و تاریخی ایرانیان را در بر گرفته است و چون سایر هنرهای ایرانی،

متأثر از مفاهیم جاودان و اعتقادات مذهبی مردمان این سرزمین است. موسیقی ایرانی برساخته از پیوستاری

معنوی و فرهنگی است که در سراسر پیشینه تاریخی ایران زمین گسترش یافته است.

 

از سویی دیگر

یکی از نیکوترین جلوه های صورت و معنای برآمده از باورهای ایرانیان باغ ایرانی است.

این همان فراز از تاریخ آفرینش های پارسی است که لطیف ترین ترنم طبیعت و عشق

به زندگی را در پرتو استعاره های عرفانی و اسلامی به قدرتمندانه ترین شکل پدیدار ساخته است.

باغ ایرانی از ترکیب ساده و موزون، رابطه صحیح و استوار، سلسله مراتب حساب شده، منطق عقلایی،

نظام هندسی مشخص، آسه بندی های منظم، خطوط عمود بر هم، تخت کرت های چهار ضلعی،

تقسیمات متعادل، گذرگاه های مستقیم با هدف که به گاه نیاز یا گشادگی فضایی می آمیزند،

شبکه مترنم جهت دار آب که در فضاهای باز و پوشیده وسعت یافته و به چهره آسمان و آسمانه

لبخند شادمانه می زنند تشکیل یافته است.

باغ ایرانی

اثر معماری، به وسیله شکل یا فرم خاص خودش، به بیانی که ویژه آن است، به نیروی برانگیزاننده اش

را به وسیله نمادهایی که در خود دارد، قابلیت آن را دارد که نقش یک وسیله ارتباط فرهنگی – اجتماعی

را عهده دار شود و در نهایت، پیمودن راه تعالی را در محیط اجتماعی خاصی هموار کند و این راهی است

که موسیقی نیز می پیماید و به این منظور است که جمله ها و تم ها و موتیفهایی را، به نظمی خاص و

در پیروی از قواعدی که ریشه و اساس تجربی دارند و متکی بر ریاضیات

 

تقریبا هر کشوری و یا هر ملتی،

یک نوع موسیقی مخصوص به خود دارد که به گوش مردمش طبیعی و صحیح می آید.

چراکه موسیقی هر ملتی بر گرفته از ساختارهای اجتماعی و فرهنگی آن ملت می باشد.

نظام های موسیقی مانند (ملودی، هارمونی، ریتم، طنین و …) معنی مستقلی دارند و

برخی بن مایه های معنایی را می سازند و آنچه به کمک ملودی هارمونی یا ریتم می توان

گفت معین می کنند، بی تردید، بن مایه های معنایی فقط در قالب بافت های اجتماعی خاص تحقق می یابند.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

از طرف دیگر، هنر معماری ای که در هر مرز و بوم وجود دارد متناسب با فرهنگ و آداب و رسوم آن

مرز و بوم است و لذا جزئی از فرهنگ آن ملت به شمار می رود. بنابراین با توجه به مطالب گفته شده

می توان به این نتیجه رسید که بین موسیقی هر ملت و معماری آن ارتباط وجود دارد.

 

در این مقاله، باغ شاهزاده ماهان کرمان به عنوان نمونه ای کامل از باغ ایرانی جهت مطالعه انتخاب شده

و تحلیل ویژگی های قضایی و کالبدی آن و مقایسه آن با مفاهیم موسیقی ایرانی، می تواند دیدگاهی جدید

در باب ویژگی های ساختاری این هنرها بر ما عرضه کند.

 

پیروی از قواعدی که ریشه و اساس تجربی دارند و متکی بر ریاضیات طبیعیات اند، در چهار چوبهایی،

به فرم سونات یا سمفونی یا فوگ، کنار یکدیگر قرار می دهد.

باغ های ایرانی

در طول تاریخ این سرزمین، جلوهای اصیل از هنر معماران ایرانی و عرصه ای جهت ظهور ذوق

و استعداد آنان بوده است. از سویی، همواره بین هنر موسیقی ایرانی و معماری ایرانی تشابهات نزدیکی

وجود داشته است. بنابر این بررسی اصول حاکم بر طراحی باغ ایرانی از منظر وجوه تشابه آن با مفاهیم موسیقایی،

ضروری به نظر می رسد، هرچند در آغاز امر شاید چنین به نظر برسد که بافتن مفاهیم مشابه بین موسیقی که موجودیتی

مجرد دارد و بر درک و احساس فردی استوار است و باغ که ماهیتی ملموس و عیتی دارد دشوار میباشد، اما قدری تأمل در این

مسأله، ما را به پیوندهای عمیقی که بین مفاهیم بنیادین این دو عرصه وجود دارد واقف خواهد کرد.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

شاهزاده ماهان

 معرفی باغ شاهزاده ماهان

باغ شازده (شاهزاده) ماهان یکی از زیباترین باغ های تاریخی ایران محسوب می شود،

این باغ در حدود ۴ کیلومتری شهر ماهان و در دامنه کوه های تیرگران واقع شده و مربوط به

اواخر دوره قاجاریه است.

این باغ از نمونه باغ های تخت ایرانی است و در ارتفاعات جوپار به مساحت ۵ , ۵ هکتار با شکل مستطیلی

با شیبی حدود ۴٫۶ درصد شکل گرفته و حصاری بلند آن را از جو نامساعد اطراف جدا می سازد.

بناهای باغ به سه دسته تقسیم شده اند.

“بنای اصلی در بالاترین تخت قرار دارد.

بنای “سردر خانه” در بخش ورودی

و سایر بناهای خدماتی” مماس به دیوار اصلی و خارج از آن واقع شده اند.

 

بناهای باغ عبارتند از:

کوشک اصلی یعنی سکونتگاه دائمی یا فصلی مالک که در انتهای فوقانی باغ قرار دارد.

سردر خانه در مدخل باغ به صورت بنایی خطی، جبهه ورودی باغ را اشغال کرده و در دو طبقه

بنا گردیده است و طبقه فوقانی دارای اتاق هایی است که برای زندگی و پذیرایی پیش بینی

شده اند.

سایر بناهای خدماتی باغ، از حصار اصلی استفاده نموده و به صورت دیواری مرکب بناهای مختلف

خدماتی را در نقاط مناسب در خود جا داده است، ورودی های فرعی باغ نیز در دو ضلع طولی پیش بینی شده اند.

 

در این باغ علاوه بر درختان میوه، حوض ها و فواره ها و آبنمای زیبایی هم به چشم میخورد.

باغ شاهزاده با وجود پوشش گیاهی مطلوب، محیط پیرامون آن، فاقد درخت بوده و به تبع آن

یکی از نقاط تمایز این باغ با محیط پیرامون پر درخت بودن آن در محیطی کویری و بی درخت است.

به همین دلیل کارگران برای ساختن این باغ مجبور به آوردن بیجهها و نهال های درختان از نقاط مختلف

اطراف کرمان شدند. در این باغ درختان سر به فلک کشیده در میان واحدهای از کویر چشم هر بیننده ای

را خیره می کند.

در جبهه جنوبی باغ کوه های جوپار و در سمت شمالی آن کوههای سیرچ قرار گرفته اند.

در بدو ورود به باغ کل فضای باغ در راستای محور اصلی و در ادامه آن مناظر ارتفاعات جوپار

رویت می شود. این چشم انداز طولانی با حجم بالاخانه در انتها بسیئه می شود و با حضور

درختان در دو جانب محور تقویت می شوند. حضور جریان سراسری آب در محور اصلی باغ،

آبشارها و صدای آن به تعریف این محور کیفیت مطلوبی داده است.

 

مفاهیم مشابه در موسیقی ایرانی و معماری باغ شاهزاده ماهان

صوت

همه می دانیم که موسیقی، پیش از هر چیز، از صوت با صدا ساخته می شود.

به عبارت دیگر، بدون صدا هیچ نوع موسیقی ای وجود نخواهد داشت. در باغ ایرانی

مفهوم صدا و سکوت هم چون موسیقی وجود دارد.

” فضای باغ آکنده از اصوات دلنشین است. صدای جریان آب، وزش باد در میان شاخ و برگ درختان،

نغمه پرندگان، هیاهوی آدمیان و سکوت ناگهانی؛ ترکیبی از تمامی آواها، فضا را پر کرده است.

صدای آب همیشه برای ایرانیان مطبوع و دلپذیر بوده است. احداث باغ در زمین۔ های دارای شیب مختصر،

موجب پیدایش جوی هایی می شد که آب آنها با شرشر و سر و صدای زیاد پایین می ریخت.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

در باغ شاهزاده ماهان آب دائما در داخل شهر حرکت می کند و مردم از سرسره ها فرو می ریزد

و از طبقه ای به طبقه ی دیگر می لغزد، به این ترتیب، صدای آب جاری در باغ، پرطنین است.

صدای آب حس محصوریت درون باغ را به طرزی مطلوب» تشدید می کند. آب در این باغ از بخش فوقانی

باغ داخل می گردد و محورهای اصلی و فرعی و تخت های مسطح در نظر ویژهای آبیاری شده و سبزی

انبوه و کم نظیری را در چارچوب طرح باغ بوجود آورده است.

نهر آبی که داخل باغ میشود در جهت طولی باغ به گونه ای توزیع می شود که علاوه بر آبیاری کرت ها

و مسیرها با استفاده از شیب تند زمین (که شرایط اولیه باغ های تخت می باشد)، بر روی محور اصلی

و میانی باغ به صورت نهری وسیع، آبشره ها و آبشار ها به عنصر اصلی کیفیت بخش باغ بدل می گردد.

در دو انتهای محور اصلی یعنی در برابر اولین تخت که بنای اصلی روی آن قرار دارد و ورودی باغ، برابر سردر خانه

در استخر طراحی گردیده است این دو استخر دارای فواره هایی هستند که آب را به ارتفاع قابل ملاحظه ای پرش

می دهند. بنابراین سطح وسیع آب، صدا و جهش آب و فواره های آن، به مطبوعیت باغ می افزاید. از سوی دیگر،

نظام کاشت نیز در باغ ایرانی بر حس شنوایی انسان تأثیر مستقیم و به سزایی دارد. صدای وزش باد و پیچیدن

آن در میان درختان که به صورت موازی  کاشته شده اند، بخش از نظام آواهای باغ را شکل می دهد.

همچنین گونه های درختان تزیینی و درختان مثمر، گل و گیاهان، موجب می شود پرندگان ویژه ای به

محیط باغ ایرانی جلب شوند و در آن نغمه سرایی کشند، نظام استقرار ابنیه در باغ ایرانی و به خصوص

نحوه قرار گیری کوشک به گونه ای است که اصوات آب، در باغ، وزش باد و نغمه پرندگان داخل فضاهای

کوشک و ایوان های آن شنیده می شود.

 

سلسله مراتب

اصل سلسله مراتب در موسیقی ایرانی چه در جایگزینی الگوی فرمهای موسیقی

و چه در ترتیب قرار گیری گوشه های ردیف دستگاهی مورد توجه بوده و غالبا به صورت پیش درآمد،

درآمد، گوشه های بعد از درآمد، فرم چهار مضراب، فرم تصنیف، فرم ضربی و فرم رنگ است.

به طور کلی در دستگاه موسیقی ایرانی، آواز قسمت اصلی و مرکزی موسیقی است و قسمت های

پیش آواز (پیش درآمد و چهار مضراب) و قسمت های بعدی آواز (تصنیف و رنگ) در حقیقت به طور مقدمه

یا خاتمه ی موسیقی، به آن بستگی دارد. هر دستگاه از تعداد بسیاری گوشه ی موسیقی تشکیل شده

است، معمولا اجرا از درآمد دستگاه آغاز شده، به گوشه ی اوج یا مخالف دستگاه می رسد و سپس با قرو

د به گوشه های پایانی و ارائه ی تصنیف و سپس رنگ به پایان می رسد. شایان توجه است که سلسله – مراتب

در موسیقی دستگاهی ایران هم در کل و هم در اجزا وجود دارد.

 

در باغ شاهزاده ماهان

ورودی باغ از یک مسیر چهارباغ است که با درختان به ایجاد فضایی ممتد و

جهت دار به سوی باغ هدایت می گردد. و بستری به عنوان پیش ورودی برای ورود تدریجی از محیط

کویری و نیمه بیابانی به محیط دلپذیر داخلی باغ آماده می کند. در اینجا اصل رده بندی فضایی در ایجاد

سلسله مراتب ورود (باز، نیمه باز و بسته به خوبی مشهود است؛ و هدف معمار از این اصل که همان ورود

پله پله به باغ است را نمایان می کند، پس از وارد شدن به باغ محور اصلی باغ، به کمک هندسه قوی و با

داشتن نظامی خطی (فضایی پویا)، که به سبب کاشت خطی و ریتمیک درختان قوت یافته، فرد را با یک

تغییر مسیر در بدو ورود به باغ، توسط حوض اول (فضایی ایستا)، طی سلسله مراتب دسترسی وادار به

حرکت به سوی کوشک کرده و باز او را در حوض دوم (فضایی ایستا)، وادار به ایستادن و تماشای کوشک

می کند. معمار با نکته سنجی، در لحظه ورود به باغ دیدی مستقیم را به کوشک ایجاد کرده، اما دسترسی

مستقیم را در محور میانی توسط حوض اول مسدود و با چرخش به دو راه، به موازات محور اصلی و در منار

آن تقسیم کرده است.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

در اینجا نیز درختانی که به صورت موازی کاشته شده اند، بخشی از نظام آواهای باغ را شکل می دهد.

همچنین گونه های درختان تزیینی و درختان مثمر، گل و گیاهان، موجب می شود پرندگان ویژه ای به محیط

باغ ایرانی جلب شوند و در آن نغمه سرایی کشند، نظام استقرار ابنیه در باغ ایرانی و به خصوص نحوه قرار گیری

کوشک به گونه ای است که اصوات آب، در باغ، وزش باد و نغمه پرندگان داخل فضاهای کوشک و ایوان های آن

شنیده می شود.

در اینجا نیز رعایت سلسله مراتب دسترسی توسط هندسه و عناصر فضاساز ماند گیاه، آب، زمین،

به همراه سایه درختان، که فضایی نیمه باز را ایجاد کرده اند، به خوبی مشهود است.

به طور کلی اگر بخواهیم سلسله مراتب دسترسی را در باغ شاهزاده ماهان بیان کنیم به این صورت

خواهد بود؛

گذر از محوطه ورودی سردر، خیابان باغ و راه یافتن به کوشک. البته برای رسیدن به کوشک، معمار با

شکستن بنای کوشک، فضای نیمه باز باغ را توسط ایران (به عنوان رابط میان دو فضا) به فضای بسته

کوشک پیوند داده است.

درونگرایی و محرمیت

موسیقی ایرانی یک موسیقی درونگرایانه است که فرد را به تفکر و آرامش وامی دارد، و انسان را به خود درونش نزدیک می کند

سازهای ایرانی برعکس سازهای غربی بسیار کم صدا بوده و شخصیتی کاملا درونگرا دارند.

ماهیت این نوع موسیقی تأکید بر سیر درونی فرد در جهانی را دارد که موسیقی عرضه کننده ی آن است.

معماران ایرانی نیز با ساماندهی اندام های ساختمان در گرداگرد یک یا چند میان سرا ،ساختمان را از جهان

بیرون جدا می کردند و تنها یک هشتی این دو را به هم پیوند می داد.

در باغ شاهزاده ماهان حیاط پشتی کوشک دارای کاربری هایی از جمله حمام و فضاهایی جهت استراحت

خدمه بود که معمولا می بایست از دید عموم حفظ شود.بدین معنی که این حیاط به سبب کاربری خاصی

که دارا بود،به نسبت عمارت اصلی کاربری خصوصی تری داشت. و به همین نسبت نیز از تزئینات و گیاهان

کمتری برخوردار بود. که این مقوله حرمت و محرمیت در باغ ایرانی است.

 

ریتم و تکرار

یک قطعه موسیقی همواره به وسیله ابزارهای مختلف گسترش می یابد که یکی از این ابزارها تکرار می باشد.

تکرار ساده ترین راه بسط دادن موسیقی می باشد.  همه ی تکرارهایی که در موسیقی وجود دارد بستگی تام

به گذر زمان دارد. بنابراین در موسیقی تمام تکرارها به صورت طولی اتفاق می افتد.

ریتم در موسیقی به عنوان ضرب و وزن به کار می رود و نهایتا دلالت بر تکرار منظم قطعات زمان دارد که چگونگی

آن در موسیقی با تشخیص “تأکیدها” مشخص می شود.  مورخان شکل گیری موسیقی را از شروع نواختن ریتم می دانند.

ریتم در موسیقی مبتنی بر نسبت۔ های صرفا ریاضی است، یعنی مبتنی بر استمرار تسبی نت ها است، و ضروری ترین

مؤلفه در موسیقی است، زیرا می تواند به تنهایی، گونه ای ملودی ایجاد کند. چیزی که مثلا در مورد تنبک اتفاق می افتد.)

وجود ریتم و تکرار در سازماندهی عناصر باغ از دیگر وجوه تشابه موسیقی ایرانی و  باغ ایرانی است.

به کارگیری اصل ریتم و تکرار موزون عناصر و پدیده ها ، در مواردی جوابگوی نیاز عملکردی بوده و گاهی برآورد کننده

نیاز زیبایی شناختی است.

در باغ شاهزاده ماهان فرم دیوارهای دور باغ به صورت پلکانی است که به تبعیت از شیب عمومی باغ ایجاد شده است.

معمار از فرم پلکانی دیوار در جهت خرد کردن آن به عنوان مرز درون و بیرون باغ استفاده کرده و از این طریق به نحوی غیر ملموس

ارتباط باغ را با محیط پیرامون حفظ کرده است.

همچنین معمار با استفاده از تکرار کرت بندی ها که از نظر اندازه و تناسبات مشابهت دارند ولی کاملا یکی نیستند

به نوعی ریتم را در این باغ به نمایش گذاشته است.

از طرفی کاشت ریتمیک درختان در هر کرت، چنار در ابتدا و انتهای هر کرت و سه سرو در میان آنها،همچون علامتی سطح

سه بعدی را مشخص می کند.تنوع در کاشت درختان و تناسبات کرت ها،باعث از بین بردن حس یکنواختی ناشی از تکرر

شده است.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

 تقارن

در موسیقی در حامل ۵ خطی، خط سوم محور تقارن است و در نتیجه خطوط اول با پنجم، دوم یا چهارم تقارن دارند.

این امر علاوه بر آن که نقش مهمی در موسیقی پولیفونیک دارد، خواندن نت ها را نیز به مراتب آسان تر می کند،

تقارن یکی از اصول طراحی در باغ های ایرانی است. در باغ شاهزاده ماهان انعکاس درختان و بنای سردر خانه و

بالاخانه در دو استخر باغ به نوعی تقارن نسبت به محور افقی را در این باغ ایجاد کرده است. همچنین بنای سردر

نیز دارای تقارن نسبت به محور قائم میباشد.

 

 پاساژ یا مدگری

پاساژ با مدگری در موسیقی به معنای تکه ای از قطعه ی موسیقی است که نقش آن در فضای یک اثر موسیقی

از نظر فرم – پیوند دو قسمت مهم یک قطعه به یکدیگر است.  مفهوم دیگر کلمه پاساژ در دانش هارمونی، فصل

نت های زینت درک می شود در آن جا نت پاساژ حرکت پرشی را تبدیل به حرکت  درجه به درجه  ( حرکت متصل ) می کند.

در نظام منظم موسیقی ایرانی که از پیدایی سلسله مراتبی الگوها و فواصل به وجود می آید،

گاهی برای ایجاد تنوع و تغییر فضاء از عاملی به نام مدگری استفاده می شود، که البته نیازمند

تسلط کافی موسیقیدانان بر گوشه های ردیف و مدهای آن می باشد.

در باغ شاهزاده ماهان شواهد بر آن است که حرکت پلکانی آب در محور میانی تا بیرون از باغ نیز ادامه داشته است،

تداوم محور اصلی و حضور آب، از داخل باغ به محوطه ی ورودی باغ، نشان دهنده تلفیق فضای داخل و محوطه خارجی

باغ است. عنصر مهمی مانند آب که در جوی ها جریان دارد در مسیر خود از سردر عبور کرده و به طور نمایانی در معرض

مشاهده قرار می گیرد و سپس از آن خارج می شود. عیور مسیر جریان آب از داخل باغ و امتداد یافتن آن در فضای بیرونی

باغ چنان هنرمندانه فضای بیرون و درون را به هم وصل کرده است که هیچ انفصالی میان این دو حس نمی شود و انتقال

صدا از فضای خارج به داخل نیز این حس را تشدید می کند.

بنابراین می توان گفت آبی که در جوی ها جریان دارد نقش پاساژ را در این باغ ایفا می کند.

همچنین در بدو ورود به باغ عمارت سردر وجود دارد که در داخل این بنا دید به فضاها در دو سوی

محور اصلی باغ امکان پذیر بوده و فضای بیرونی با درون باغ به صورت سیال و در یکدیگر ادغام می شوند.

در این جا معمار با ساخت فضای نیمه باز عمارت سردر پیوندی میان محیط پیرامونی باغ و بخش درونی

باغ ایجاد کرده است و آن را به عنوان حدفاصل این دو بخش در نظر گرفته است که نقش آن همانند قطعه ای

است که در موسیقی ایرانی نقش پاساژ را دارد.

 

تأکید

موسیقی در صورتی قابل درک است که به هر حال دارای تأکید باشد. ممکن نیست که آهنگی دارای تأکید نباشد،

ولی به صورت “آهنگ” درک شود، صوت های یک آهنگ ساده معمولا به صوت های تأکید دار و بی تأکید تقسیم

می شوند. و غالبا دارای دوره های منظم هستند، برای مثال هر گاه با اندکی دقت به “تیک تاک ساعت گوش دهیم،

متوجه خواهیم شد که یک دورهی دو ضربه ای را مرتبا تکرار می کند:

1تیک، ۲- تاک؛ ۱- تیک، ۲- تاک؛

 

چنانچه بخواهیم تأکید در ریتم های مختلف موسیقی را بررسی کنیم خواهیم دید در ریتم های دو ضربی،

ضرب اول قوی و ضرب دوم ضعیف است. در ریتم های سه ضربی، ضرب اول قوی و ضرب های دوم و سوم

ضعیف است. در ریتم های چهارضربی ضرب اول خیلی قوی، ضرب دوم ضعیف، ضرب سوم قوی و ضرب چهارم ضعیف است.

 

هرگاه تعداد ضربه های هر دوره اندک باشد، مغز انسان آن را آسان تر حفظ می کند

و اگر این تعداد اندکی زیادتر، مثلا شش ضربه ای باشد، مغز ممکن است آن را به

گروه های کوچکتر (دو گروه ۳تایی یا به گروه ۲ تایی) تقسیم کند، همان طور که تکیه

بر صوت در موسیقی ارزش خاصی دارد، تکیه بر متجلی ساختن بخشی از بنا در معماری

نیز، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در باغ شاهزاده ماهان عمارت سردر ورودی به صورت

حجمی شفاف، ایجاد فضای واحدی میان فضای بیرون و درون باغ می نماید، و به نوعی به

عنوان سردر ورودی شاخص شده و روی آن تاکید شده است.

همان طور که تکیه بر صوت در موسیقی ارزش خاصی دارد، تکیه بر منجلی ساختن بخشی از بنا در معماری نیز،

از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در باغ شاهزاده ماهان عمارت سردر ورودی به صورت حجمی شفاف، ایجاد فضای

واحدی میان فضای بیرون و درون باغ می نماید، و به نوعی به عنوان سردر ورودی شاخص شده و روی آن تأکید شده است.

تعامل موسیقی و معماری ایرانی

نتیجه

شناخت وجوه تشابه موسیقی ایرانی و معماری باغ ایرانی این نکات را برای ما روشن می سازد

که: خاستگاهی که آفرینش معماری از آن آغاز می شود و مسیری که ملی می شود تا به هدف

نهایی برسید در آفرینش موسیقی نیز صادق است و دوم این که برخی از اصول مشترک در این دو هنر،

مربوط به فرهنگ و باورهای ایرانیان هستند که در طی قرون متمادی در هر یک از این دو عرصه ریشه

دوانده اند و برخی مربوط به اصول بنیادین هنر و زیبایی شناسی می باشند که در اغلب هنرها مشترک

هستند و در نهایت، تجلی این اصول در معماری که بیانی کالبدی دارد، آمیخته با عنصر ابهام و با بهره گیری

از فرمهای عینی است، در حالی که در موسیقی با بیانی صریح و بدون واسطه به مخاطب انتقال می یابد.

 

 

اصل مقاله sid

مقاله مرتبط

 

نیلوفر فقیری ، راضیه لبیب زاده، محمدرضا خاکبان ، مینا کبودرآهنگی

1- دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

۲- استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

٣- دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

۴- استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

 

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*

جواب سوال‌هاتون رو می‌تونید در زیر پیدا کنید. در غیر اینصورت از ما بپرسید، ما همیشه به سوالاتتون جواب می‌دهیم.
شرایط کسب امتیاز از طریق ثبت نظر چیست؟
شما می توانید پس از دریافت سفارش، نظر خود را در رابطه با محصول خریداری شده در الوند رایان بنویسید. پس از تایید نظر شما توسط کارشناسان شفا درمان ، امتیاز برای شما ثبت می‌شود.تا قبل از تایید نظر امتیاز شما در قسمت تاریخچه بخش امتیازات در صف نمایش داده میشود.
چرا بایستی در حساب کاربری شماره کارت ثبت کنم؟
در صورتی که از خرید خود منصرف شوید شفا درمان در کمترین زمان ممکن مبلغ را به شماره کارت شما برگشت می دهد. مهم است که شماره کارت به نام مالک حساب کاربری ثبت داشته باشید
چرا بایستی در حساب کاربری آدرس ایمیل ثبت کنم؟
کلیه مکاتبات شفا درمان با آدرس ایمیل شما انجام می شود.