شفا درمان
0 محصولات نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

روان شناسی کودک (Child Psychology)

روانشناسی کودک

 

روانشناسی کودک

 

روان شناسی کودک (Child Psychology)

شیوه پرورش کودک در شرایط پیچیده کنونی، از اهمیت بسزایی برخوردار است.

چرا که دوران کودکی نامناسب و روابط معیوب والدین و کودک،

عامل بسیاری از آسیبهای روانی- عاطفی اند.

شخصیت کودک همیشه به رنگ محیط عاطفی خانواده در می آید.

والدینی که از سلامت کافی برخوردارند، (روان شناسی کودک (Child Psychology)

با عشق و احترام و پذیرش و درک فرزند خود، ابزار رشد سالم روان او را فراهم می کنند.

در مقابل، والدینی که عشق و محبت لازم برای رشد کودکان

خود را به آنها نمی دهند، پیغامی ناسالم و غیرطبیعی برای فرزندان خود خواهند داشت.

 

در حقیقت، والدین همچون آینه ای  هستند که کودک هویت خود را بر آن بنا می کند

و همه زندگیش، از تصویری که این آینه برای او نمایان کرده است، متأثر می شود.

اهمیت این آینه روانی برای کودک این است که تصویری که والدین به کودک می دهند، در او درونی می شود

و رشد روانی او بر همین احساسات و تصویرهای درونی بنا می شود.

در این مقاله سعی شده است شخصیت روانی کودک و نوجوان مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.

 

روان شناسی کودک (Child Psychology)

نگاه اجمالی

بدون شک یکی از مهمترین و موثرترین دوران زندگی آدمی دوران کودکی است.

دورانی که در آن شخصیت (Personality) فرد پایه‌ریزی شده و شکل می‌گیرد.

امروزه این حقیقت انکارناپذیر به اثبات رسیده است

که کودکان در سنین پایین (طفولیت) فقط به توجه و مراقبت جسمانی نیاز ندارند،

بلکه این توجه باید همه ابعاد وجودی آنها شامل رشد اجتماعی ، عاطفی ، شخصیتی و هوشی را دربر گیرد.

این ابعاد عوامل تعیین کننده و اساسی یک انسان هستند که از دوران کودکی پایه‌گذاری و شکل می‌گیرند.

 

اهمیت روانشناسی کودک

اهمیت روان شناسی کودک

روان شناسی کودک اهمیت خود را از کودک می‌گیرد،

چرا که دوران کودکی انسان اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد.

شاید نگاهی به دوران کودکی انسان و توانائیهای نوزاد انسان

در مقایسه با سایر موجودات اهمیت این دوران را آشکارتر ‌سازد.

نوزاد انسان در میان سایر موجودات عالم طولانی‌ترین زمان را نیاز دارد

که قابلیت‌ها و توانائیهای خود را پرورش و آشکار سازد.

در واقع انسان حدود 18 سال اول زندگی خود را در حال رشد و تکامل

در ابعاد مختلف است و این زمان طولانی و با‌ اهمیتی در زندگی انسان است.

 

از طرف دیگر ، نوزاد انسان با کمترین توانایی‌ها و امکانات (نظیر بازتابها) به دنیا می‌آید

و به مراقبت زیاد و شدیدی نسبت به سایر موجودات نیاز دارد

(برای مثال در نظر بگیرید که چگونه گوساله گاو پس از به دنیا آمدن روی پای خود می‌ایستد)

ولی نوزاد انسان حتی نمی‌تواند سر خود را راست نگه دارد).

ابن مراقبت توسط پدر و مادر در وهله اول و توسط اطرافیان و جامعه در وهله دوم اعمال می‌شود،

ولی این مراقبت بدون آگاهی ، دانش و آموزش شیوه‌های فرزند‌پروری صحیح امکان ندارد و

اهمیت روان شناسی کودک نیز از این دو موضوع

(زمان طولانی رشد کودکی و شیوه‌های صحیح فرزند‌پروری) ناشی می‌شود.

 

روان شناسی کودک (Child Psychology)

اهداف روان شناسی کودک

روان شناسی کودک به عنوان یکی از زیر‌مجموعه‌های «روان شناسی رشد»

با هدف نگاه دقیق و علمی به کودک و نیازهای او و یافتن شیوه‌های صحیح

پرورشی و آموزشی کودک از اولین سالهای تاسیس روان شناسی علمی مورد توجه بوده است.

(البته موضوع کودک و مسائل مربوط به او همیشه مورد توجه بوده است –روان شناسی کودک (Child Psychology)).

در طول این سالها روان شناسان زیادی نظیر ژان پیاژه (Jean Piaget) ،

استانلی هال (Stanley Hall) به مطالعه و تحقیق در مورد جنبه‌های مختلف رشد کودک پرداخته‌اند.

 

موضوعات مورد مطالعه در روان شناسی کودک

مطالعه در مورد جنبه‌های مختلف رشد کودک

رشد یک فرایند چند بعدی است.

این رشد شامل رشد جسمی ، رشد زبانی ، رشد عاطفی ،

رشد شناختی (Cognitive Development) ، رشد اجتماعی ،

رشد اخلاقی و رشد شخصیتی است و توجه به مطالعه

در مورد تمام این جنبه‌ها یکی از اهداف روان شناسی رشد است.

اهمیت این توجه به تمام ابعاد رشدی باعث آگاهی و شناختی متعادل

و چند‌بعدی در مورد کودک می‌شود و والدین و سایر افراد مرتبط با کودک را در درک و رفتار صحیح با کودک یاری می‌نماید.

 

مطالعه در مورد نیازهای کودک در سنین مختلف

کودکان دارای نیازهای (Needs) متعددی هستند

و در سنین مختلف یکی یا چند مورد از این نیازها در مقایسه با سایر نیاز در اولویت می‌باشد.

برای مثال ، در مرحله نوزادی (صفر تا دو سالگی) نیازهای جسمانی در اولویت قرار دارد.

در حالیکه در دوران نوجوانی (سنین بعد از 12 سالگی) نیاز به استقلال فردی در اولویت می‌باشد.

 

روان شناسی کودک (Child Psychology)

مطالعه در مورد شیوه‌های صحیح فرزند‌پروری

شیوه‌های صحیح فرزند‌پروری ، نحوه تعامل و روابط مناسب

با فرزندان از مهمترین موضوعات برای روان شناسان کودک می‌باشد.

بیشتر پدر و مادرها فرزند‌پروری را کاری ساده تلقی می‌کنند

و بر این باور هستند که هر کسی می‌تواند از عهده این امر برآید.

(البته این دیدگاه بیشتر در والدین بدون فرزند دیده می‌شود)

اما فرزند‌پروری نیاز به آگاهی و آشنایی با نحوه عملکرد و اصول آن دارد

و تحقیقات حوزه روان شناسی کودک اصول و روشهای متعددی را متناسب با سنین مختلف یافته است.

 

مطالعه در مورد مقابله با برخی مشکلات رفتاری _ روانی دوران کودکی

کودکان نیز همچون بزرگسالان دچار آشفتگی‌های روانی _ رفتاری می‌شوند

و این مسئله باعث تحقیقات و مطالعات دامنه‌داری در زمینه انواع

این آشفتگی‌ها و تفاوت آنها با آشفتگیهای رفتاری _ روانی بزرگسالان و همچنین شیوه‌های درمانی این آشفتگیها شده است.

برخی ار این مشکلات و آشفتگیهای رفتاری _ روانی کودکان عبارتند از:

اتیسم (Otism) ، اختلالات یادگیری ، اختلالات توجه ، اختلالات دفعی ، ناخن جویدن و … .

 

روان شناسی کودک و نوجوان

1-  نهاد – من – من برتر :

فروید می گوید : کودک وقتی به دنیا می آید دارای یک سری بازتاب های نظری است

و بر اساس اصل لذت و دوری از درد، واکنش های خوبی را می بینیم

و هر وقت گرسنه شود، ما شاهد گریه او هستیم.

برای کودک مهم نیست که گریه او باعث ناراحتی پدر و مادرش می شود،

این متناسب با فرمان هایی است که از درون به او داده می شود.

واکنش های غمگین آور و شادی آور را از خود نشان می دهد

 

بعد از مدتی کودک واژه من را به کار می برد و اینجا نشان می دهد که شخصیت تقریباً در حال شکل گیری است

متعاقب رشد ، من برتر وارد ماجرا می شود که من برتر ساخته و پرداخته

مسائل  ارزشی یادگیری و امر نهی ها و اصول سخن است که به تدریج با آن ها آشنا می شود.

ارزش های اخلاقی و دینی را کودک کم کم جذب خود می کند.

من برتر کودک به تدریج شکل می گیرد. هر چه من برتر کوچک تشویق شود

من او آرامش بیشتری خواهد  داشت

و من برتر هر چه ضعیف باشد و نهاد قوی باشد کودک به طرف مسائل منفی بیشتر کشیده خواهد شد.

فولر

معتقد است که یک نیرویی در درون کودک وجود دارد

به نام لیبیدو که این نیرو انرژی بخش است و نیروی  محرک کودک محسوب می شود .

این نیروی درونی از نظر رشد روانی – جنسی مرحله دهانی وجود دارد که لیبرو در کنار دهان متمرکز است

و به خاطر همین است که اعتقاد دارد، به خاطر همین نیرو است که کودک به دنیا می آید.

 

به محض اینکه با انگشت دورو بر دهان او را لمس کنیم

بلافاصله سر و صورتش را به جایی که ما انگشت زده  ایم می گرداند

و اگر پستانک یا انگشت را در دهان او قرار دهیم فوراً شروع به مکیدن می کند.

 

در دیدگاه فروید، بهتر است به دو مسئله اشاره کنیم دو کمپلس

که در آن ها یکی عقده ادیب و دیگری عقده الکترا می باشد.

فلویر اعتقاد دارد با توجه به این اسامی که از دانشمندان موجود است

عقده  ادیب خاص پسران است و عقده الکترا خاص دختران است.

در این عقده ها  چه دخترباشد  چه پسر در سنین پائین خودش را به

والد غیر هم جنس نزدیک می کند و از والد هم جنس دوری می کند.

 

مثلاً یک پسر بچه به مادرش گرایش دارد و عاطفه  بیشتری

به مادرش نشان می دهد و شاید مقداری درگیری با پدرش ایجاد کند

و بلعکس در مورد دختراین مسأله به عکس اتفاق می افتد.

 

کشیده شدن به سمت پدر و مادر و دوری از والد هم جنس را زمینه

این دو عقده می دانیم که پس از مدتی این عقده ها در کودک حل می شود

و با تصفیه و حل شدن این عقده ها بچه ها خودشان را با بزرگتر ها همانند می کنند .

 

پسر به سمت پدر می رود و لباس او را می پوشد و حرکات او را تقلید می کند

و دختر به سمت مادر می رود و جلوه های رفتاری مادر را تقلید می کند.

در این نظریه اعقاد دارد که اعتماد اساسی، را کودک در محیط خودش

ودر برخورد با آن یاد می گیرد که با آنان چه واکنشی داشته باشد. آیا به آنان اعتماد کند یا نه ؟

 

*در مرحله بعد نظریه، خود مختاری کودک است که دراین دوره کودک

شناخت نسبی به مسائل پیدا می کند و مسائل را درک می کند.

* در مرحله بعد نظریه دوره ابتکار کودک است که دوره ابتکار از 3 تا 5 سالگی طول می کشد.

 

کودک دست به ابتکار و خلافیت می زند و جلوه های خلاقیت را

در خود نشان می دهد که در این مورد باید مورد تشویق و حمایت والدین خودش قراربگیرد.

 

* دوره بعد، دوره کوشش است که کودک از خود سعی و کوشش نشان می دهد و حدود سن 6 تا 12سالگی  است.

* دوره بعد، دوره هویت آغاز می شود که دوره هویت مترادف و مقارن با دوره بلوغ و نوجوانی است.

کودک به دنبال هویت یابی می گردد و این دنبال کردن برای نوجوان

مسأله اساسی است و نوجوان می خواهد مطرح کند که دارای شخصیت خاص هستم

و چه ارزش هایی در ذهن من هست و می خواهد برای خودش هویتی خاص را ایجاد کند،

حال، چه هویتی فردی ، یا اجتماعی.

 

 

منابع:
مجموعه مقالات علوم تربیتی و روانشناسی -دکتر داریوش نوروزی
0
دیدگاه‌های نوشته

*
*

جواب سوال‌هاتون رو می‌تونید در زیر پیدا کنید. در غیر اینصورت از ما بپرسید، ما همیشه به سوالاتتون جواب می‌دهیم.
شرایط کسب امتیاز از طریق ثبت نظر چیست؟
شما می توانید پس از دریافت سفارش، نظر خود را در رابطه با محصول خریداری شده در الوند رایان بنویسید. پس از تایید نظر شما توسط کارشناسان شفا درمان ، امتیاز برای شما ثبت می‌شود.تا قبل از تایید نظر امتیاز شما در قسمت تاریخچه بخش امتیازات در صف نمایش داده میشود.
چرا بایستی در حساب کاربری شماره کارت ثبت کنم؟
در صورتی که از خرید خود منصرف شوید شفا درمان در کمترین زمان ممکن مبلغ را به شماره کارت شما برگشت می دهد. مهم است که شماره کارت به نام مالک حساب کاربری ثبت داشته باشید
چرا بایستی در حساب کاربری آدرس ایمیل ثبت کنم؟
کلیه مکاتبات شفا درمان با آدرس ایمیل شما انجام می شود.