شفا درمان
0 محصولات نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

فراموشی و حافظه

حافظه و فراموشی شفادرمان

فراموشی چیست؟

در اینجا به بررسی حافظه و دلایل فراموشی –  فراموشی و حافظه – می پردازیم

همه ما در زندگی روزمره خود مواردی را سراغ داریم که نتوانسته باشیم مطلب 

اسم فرد یا مکان خاص و یا اطلاعات دیگری را یادآوری کنیم.

شاید بسیار پیش آمده باشد که مدتها به دنبال دسته کلید یا وسائل شخصی دیگر خود گشته باشیم و خیلی موراد دیگر.

همه اینها مواردی جزئی از اختلال در عملکرد حافظه را نشان می‌دهد

که تحت تاثیر عوامل مختلف ممکن است بوجود بیاید.

این عوامل هرچه باشد، آنچه که برای ما پیش آمده این است

که نتوانسته‌ایم به اطلاعاتی که مطمئن از دانستن آنها هستیم، دست پیدا کنیم.

به عبارتی حافظه نتوانسته به اطلاعاتی که قبلا ذخیره کرده‌ایم، دسترسی پیدا کند.

پدیده‌ای که همه آن را با عنوان فراموشی می‌شناسیم که در بسیاری موارد هم

نتایج ناگواری به بار می‌آورد، مثل کم شدن نمره امتحانی.

فراموشی و حافظه

دلایل فراموشی شفادرمان

علل فراموشی

فراموشی به علل مختلفی ممکن است اتفاق بیافتد. بیشتر فراموشی‌های عادی روزمره مربوط به مراحل حافظه می‌باشند.

وجود مشکل در هر یک از مراحل ، یادآوری اطلاعات را با مشکلمواجه خواهد ساخت.

نظریات جدید حافظه به این مطلب تاکید دارند و فراموشی را ناشی ازاحتمال خطا

در یک یا چند مرحله از مراحل سه گانه حافظه می‌دانند.

مراحل حافظه رمز گردانی ، اندوزش و بازیابی را شامل می‌شود

و می‌دانیم که در مرحله رمزگردانی سپردن اطلاعات به حافظه اتفاق می‌افتد.

در مرحله اندوزش نگهداری اطلاعات درحافظه و در مرحله بازیابی فراخوانی اطلاعات از حافظه.

خطای حافظه در هر یک از اینمراحل مشکل فراموشی را به بار خواهد آورد.

 

فراموشی و حافظه

 

  • چنانچه خطایی در مرحله رمزگردانی یا سپردن اطلاعات به حافظه اتفاق بیافتد،

درواقع به این معنی است که حافظه شرائط لازم برای رمزگردانی اطلاعات به نحو مناسب نداشته است.

ممکن است کمبود توجه در حین سپردن اطلاعات به حافظه عامل این خطا باشد.

ما زمانی که می‌خواهیم مطلبی را به حافظه خود بسپاریم، به آنتوجهمی‌کنیم.

توجه ما رمزگردانی و سپردن آن را به حافظه امکان‌پذیر می‌سازد.

ما خیلی از مطالبیرا که می‌شنویم، اما به آن توجه نمی‌کنیم، فراموش می‌کنیم.

به عبارتی تنها مطالبی که مورد توجه ما قرار می‌گیرد، به حافظه سپرده می‌شود.

در غیر این صورت حافظه ما در هر لحظه در مقابل سیلی از اطلاعات قرار می‌گرفت که چندان ضرورتی هم برای ما نداشتند.

 

 

  • زمانی که خطا در مرحله اندوزش اتفاق می‌افتد،

به این معنی است که اطلاعات به شیوه درست و کاملی ذخیره نشده‌اند

و یا در جای مناسب خود قرار نگرفته‌اند. یکی ازعواملی که اندوزش اطلاعات را میسر می‌سازد،مرور ذهنی است.

مرور ذهنی به نیرومند شدن اطلاعات در حافظه کمک می‌کند(  فراموشی و حافظه ) و دوام آنها را در حافظه طولانی‌تر می‌سازد.

بنابراین بدون مرور ذهنی اطلاعات از حافظه محو شده و دسترسی به آنها ناممکن می‌گردد.

 

 

عامل دیگر که در مرحله اندوزش اتفاق می‌افتد و فراموشی را سبب می‌شود،جانشینی است،

زمانی که اطلاعات جدید جای اطلاعات قدیمی را می‌گیرد

و علت آن اغلب به گنجایش حافظه به خصوص درحافظه کوتاه مدت مربوط است.

گنجایش حافظه کوتاه مدت معمولا محدود است و برای استفاده حداکثر از آن شگردهایی مورد استفاده قرار می‌گیرد

 مثل روش تقطیع. در هر زمانی که اطلاعاتی که قصد اندوزش آنها را داریم،

فراتر از گنجایش حافظه باشد، ذخیره نخواهد شد یا ناچارا اطلاعات قبلی را از بین خواهد برد.

 

 

  • در مرحله بازیابی نیز عواملی مثل تداخل وعوامل هیجانی، یادآوری اطلاعات را با مشکل مواجه می‌سازند.

زمانی که در حافظه ما اطلاعات مختلفی با نشانه مشترکی ذخیره شده باشند،

به هنگام استفاده از آن نشانه برای بازیابی یکی از اطلاعات اطلاعات دیگر به ذهن خواهند آمد

و مزاحم بازیابی اطلاعات مورد نظر خواهند شد. برای مثال اگر شماره تلفن جدید دوست خود را یاد بگیرید،

بعد از مدتی یادآوری شماره تلفن قبلی او برایتان مشکل خواهد بود.

به این علت که نام دوست شما نشانه‌ای است که برای شماره تلفن فعلی او و شماره تلفن قبلی او نشانه مشترکی است

و یادآوری یکی از آنها با این نشانه بامشکل همراه خواهد بود.

 

اختلال فراموشی شفادرمان

فراموشی به عنوان یک اختلال

فراموشی‌های مربوط به مسائل جزئی زندگی روزمره هر از چند برای تمام افراد اتفاق می‌افتد

و جای هیچ‌گونه نگرانی ندارد، اما در برخی افراد شدت فراموشی یا موضوعات مربوط به فراموشی

طوری است که نمی‌توان آن را حالتی طبیعی تلقی کرد.

 

 

 

و اغلب بیش از دیگران درمسائل روزمره زندگی دچار فراموشی می‌شوند.

از ناراحتیهای اساسی آنها که نزد روانپزشک یا روان شناس از آن گله می‌کنند،

مشکل حافظه‌شان است که مشکلات زیادی رابرای آنها ایجاد می‌کند.

 

  • گاهی اوقات فراموشی در اثرضایعات مغزی اتفاق می‌افتد

که معمولا به دنبال یک سانحه مثل تصادف است، دیده می‌شود.

در این حالت بیمار ممکن است بخشی ازاطلاعات مربوط به زندگی خود را فراموش کند.

این فراموشی ممکن استفراموشی پیش گستریاپس گسترباشد.

 

  • در نوع دیگری از فراموشی که بسیار هم نادر است، هیچ علت جسمی خاصی وجود ندارد،

ولی فرد با فراموشی گسترده‌ای مواجه است. بطوری که ممکن است فرد تمام اطلاعات مربوط

به بخشی از زندگی خود را بطور کامل فراموش کند.

این نوع از فراموشی معمولا دلایل روان شناختی دارد و به آن فراموشی روانزاد گفته می‌شود.

گاه یک هیجان شدید ، یک شوک عصبی و … دلیل این نوع فراموشی است.

 

 

  • نوع دیگری از فراموشی تحت عنوان آلزایمر شناخته می‌شود که معمولا در سنین بالاتر اتفاق می‌افتد و علل ژنتیکی برای آن شناخته شده است.

 

درمان فراموشی

برای فراموشی‌هایی که به صورت روزمره اتفاق می‌افتند و یا برای جلوگیری از وقوع فراموشی

در مطالب درسی و … معمولا روشهای بهسازی حافظه مفید خواهد بود.

در این روشها مواردی آموزش داده می‌شود که فرد بااستفاده از آنها می‌تواند مراحل رمزگردانی ،

اندوزش و بازیابی اطلاعات را با دقت وسهولت بیشتری انجام دهد.

زمانی که فراموشی به عنوان نشانه یک اختلال روانی دیگر مثل اضطراب و افسردگی است،

معمولا با درمان این نوع اختلالات مشکل فراموشی نیز حل خواهد شد

و برای اختلال فراموشی ناشی از ضایعات مغزی ، فراموشی روانزا و

آلزایمر روشهای اختصاصی‌تر به صورت درمان پزشکی وروان درمانی استفاده می‌شود.

 

انواع حافظه

مقدمه

مطالبی را که یادآوری می‌کنیم با توجه به زمان یادآوری می‌تواند مربوط به دو نوع مختلف حافظه باشد.

دانش آموزی را تصور کنید که درکلاس درس مطالبی را در مورد موضوعی یاد می‌گیرد،

مثلا نام یک آتشفشان یا پایتخت یک کشور و … . زمانی که بلافاصله

و در همان کلاس درس سوالاتی از این مطالب از وی می‌شود،

در پاسخگویی به آن ازحافظه کوتاه مدتخود استفاده می‌کند،

ولی زمانی که سوالات در جلسه بعد و چند روز دیگر از او پرسیده می‌شود

و او پاسخ می‌دهد،در واقع ازحافظه دراز مدت خود استفاده کرده است.

وقتی ما مطلبی را بلافاصله بعد از شنیدن آن به خاطر می‌آوریم، یادآوری آن کار آسانی خواهد بود

و به سهولت انجام خواهد گرفت، اما زمانی که مدتی از شنیدن مطلب می‌گذرد

وتلاش می‌کنیم آن را یاد بیاوریم، با مشکل بیشتری روبرو خواهیم شد.

زمانی که ما بلافاصله مطالب را یادآوری می‌کنیم، در واقع ازدانش فعال خود

که هنوز درسطح هشیاری ما قرار دارد، استفاده می‌کنیم،

ولی زمانی که مدتی بعد از شنیدن مطالب قصد یادآوری آنها را می‌کنیم، دانشی که از آن استفاده می‌کنیم،نافعالاست.

با این توصیف در تقسیم بندیهایی که از حافظه به عمل آمده،

آن را به دو نوع حافظه کوتاه مدت و دراز مدت تفسیم بندی کرده‌اند.

تفاوت این دو نوع حافظه عمدتا به مدتزمان نگهداری اطلاعات مربوط می‌شود.

هرچند تفاوتهای دیگری نیز با یکدیگر دارند.

انواع حافظه

مطالعات نشان داده‌اند که آدمی انواع مختلفی ازحافظه (Memory) را دارد.

اینکه «اطلاعات برای مدت زمان کوتاهی ذخیره می‌شوند یا برای مدت زمان بلند»

باعث تقسیم حافظه به انواع «حافظه کوتاه ‌مدت» (Short-Term Memory) و

حافظه بلند ‌مدت (Long-Term Memory) شده است.

با وجود این تقسیم آنها برای ذخیره کردن اطلاعات مراحل سه‌گانه حافظه را اجرا می‌کنند،

البته به شیوه‌ها و ساختارهای مختلف این کار را انجام می‌دهند.

نکته دیگرآنکه در بعضی از مطالعات و منابع از حافظه نوع سومی نیز به نام «حافظه حسی» (Sensory Memory) صحبت می‌شود.

حافظه کوتاه مدت (S.T.M)

مهمترین ویژگی این نوع حافظه ،گنجایش محدود آن است که بطور متوسط

بین هفت ماده به اضافه یا منهای دو ماده (2±7) است.

بعضی افراد تنها 5 ماده و برخی تا 9 ماده را در حافظه کوتاه مدت خود نگه می‌دارند،

اما بطور متوسط گنجایش حافظه کوتاه مدت اکثریت افراد 7 ماده است. این رقم فراخنای حافظه نامیده می‌شود.

ویژگی دیگرحافظه کوتاه مدت آن است که اطلاعات در آن به صورت صوتی ،

دیداری (عمدتا به صورت صوتی) رمزگردانی می‌شوند،

مثلا شخصی که مجموعه حروفRLBKSJرا شنیده و آن را به صورت صوتی رمزگردانی کرده است،

در یادآوری ممکن است به جای حرف B ، حرف T را که صدای مشابهیبا حرف B دارد، بیان کند.

بازیابی در این حافظه کم و بیش عاری از خطاست،

بطوری که اگر مطلبی در حافظه باشد، حتما قابل دسترسی است.

 

 

یک آزمایش ساده برای تعیین فراخنای حافظه

از دوست خود بخواهید فهرستی ازکلمات مثل اسامی افراد ، مکانها یا ارقام را تهیه کند و برای شما بخواند.

بعد از آن ببینید از فهرست خوانده شده ، چند نام یا رقم را می‌توانید به ترتیب به یادبیاورید.

رقمی که بدست می‌آورید، احتمالا بین 5 و 9 خواهد بود که فراخنای حافظه شمارا نشان می‌دهد.

در واقع حافظه کوتاه مدت مثل جعبه هفت خانه‌ای است.

زمانی که اینهفت خانه پر شود، به ناچار باید برخی از خانه‌ها خالی شوند

تا اطلاعات جدید بتواننددر آنها قرا بگیرند.

این مساله یکی ازعلل فراموشی است.

فراموشی و حافظه

حافظه دراز مدت (L.T.M)

مهمترین ویژگی این نوع حافظه گنجایش نامحدود آن است،

بطوری که مطالب زیادی را در آن می‌توان نگهداری کرد، بدون آنکهاز بین بروند.

به عبارتی اطلاعات در این نوع حافظه از بین نمی‌روند، هرچند ممکن استفراموش شوند.

به عنوان مثال کتابخانه بزرگی را در نظر بگیرید که در آن دنبال کتابی می‌گردید

که قبلا در آنجا قرار داده شده است. اگر نتوانید به کتاب مورد نظر دست پیدا کنید،

به این معنی نخواهد بود که کتاب مورد نظر در آن کتابخانه وجود ندارد، یااز بین رفته است.

ممکن است نحوه قرار دادن آن در محل مناسبی صورت نگرفته، یا پیگردی آن مناسب نیست.

 

 

رمزگردانی مطالب در این نوع از حافظه به صورت معنایی صورت می‌گیرد،

برخلاف حافظه کوتاه مدت که از رمز صوتی و یا دیداری استفاده می‌کند.

به عنوان مثال اگر فهرستی از کلمات به حافظه دراز مدت سپرده شوند،

چند روز بعد از آن در حین یادآوری ممکن است کلمات هم معنی با آن کلمات یادآوری شوند، نه خود آن کلمات.

اگر به فرض کلمه آفتابدر فهرست بوده، شخص ممکن است کلمه خورشید را یادآوری کند.

این مساله را در یادآوری داستانها ، اخبار و مطالبی که می‌شنویم

و مدتی بعد آنها را بازگو می‌کنیم، به وضوح می‌توانیم ببنیم.

درحالی که موضوع داستان ، خبر یا مطالب دیگر بطور کامل ارائه می‌شود،

اما لزوما ازهمان کلمات گوینده یا نویسنده کتاب استفاده نمی‌کنیم.

از این مورد درروشهای بهسازی حافظه استفاده می‌شود،

مبتنی بر اینکه مطالب را با توجه به معانی آنهایادسپاری کنیم.

بازیابی در این نوع حافظه برخلاف حافظه کوتاه مدت با خطا واشکالاتی همراه است

که گنجایش زیاد آن و اطلاعات نامحدود موجود در آن و گذشت زماناز دلایل آن می‌تواند باشد.

 

 

حافظه حسی

«حافظه حسی» نخستین مرحله به یاد‌سپاری و ذخیره کردن اطلاعات است.

در این حافظه نسخه دقیقی از«اطلاعات حسی» ذخیره می‌شود.

گنجایش این حافظه نامحدود است، اما مدت زمان ذخیره‌سازی اطلاعات بسیار کوتاه (حدود یک ثانیه) است.

بعد از آنکه محرکی (از طریق گیرنده‌های حسی) وارد حافظه حسی شد،

اگر مورد «توجه» (Attention) و دقت قرار گیرد،

اطلاعات آن محرک به حافظه «کوتاه ‌مدت» انتقال می‌یابد.

این فرآیند دقت و توجه برای انتقال اطلاعات با حافظه کوتاه مدت بسیار مهم است،

زیرا آدمی در هر لحظه تحت تاثیر محرکهای حسی فراوانی قرار دارد،

که اگر قرار بود این محرکها «ادراک» (Perception) شوند، زندگی غیر ممکن می‌شد.

آدمی از طریق توجه کردن به بعضی از امور (محرکها) و بی‌توجهی به بعضی دیگر تصمیم می‌گیرد،

تا آنچه را که می‌خواهد، ادراک کند. این فرآیند برای آغاز یادگیری مهم است.

 

رابطه بین دو نوع حافظه کوتاه مدت و حافظه بلند مدت

آیا بین حافظه کوتاه مدت و حافظه بلند مدت رابطه‌ای وجود دارد؟

این دو نوع حافظه از چه راهی با یکدیگر مرتبط می‌شوند؟

اینها سوالاتی هستند که نظریه‌های مختلفی در پاسخ آنها ارائه شده است.

بر اساس یکی از این نظریه‌ها که به نظریه حافظه دوگانه معروف است،

اطلاعات برای اینکه در حافظه دراز مدت ذخیره شوند، باید از حافظه کوتاه مدت به آنجا منتقل شوند.

بنابراین اطلاعاتی که از حافظه کوتاه مدت به بلند مدت منتقل می‌شوند،

پایدار می‌مانند و در غیر این صورت بطور کاملاز بین می‌روند.

از مهمترین راههایی که انتقال مطالب از حافظه کوتاه مدت به بلند مدت را سبب می‌شود،

ایجاد پیوند بین مطالب موجود در حافظه کوتاه مدت با مطالبی است

که از قبل در حافظه بلند مدت وجود دارد و روش دیگر مرور ذهنی است.

مرور ذهنی تحکیم و انتقال اطلاعات را به حافظه بلند مدت با سهولت انجام می‌دهد.

 

 

تفاوتهای حافظه کوتاه مدت و بلند مدت

تمایز روانشناختی

مراحل سه‌ گانه حافظه (رمز گردانی ، اندوزش ، ارزیابی) در هر دو نوع حافظه وجود دارند.

اما تفاوتی که وجود دارد اینست که کار‌کرد و فراینداین سه مرحله در هر دو موقعیت یکسان نیست.

برای مثال حافظه کوتاه مدت رمز‌گردانی رابه صورت «شنیداری و دیداری» انجام می‌دهد،

در حالیکه رمزگردانی حافظه بلند مدت بهصورت «معنایی و پیوندهای معنی‌دار است».

 

تمایز زیست‌شناختی

حافظه کوتاه مدت و بلند از لحاظ ساختار مغزی نیز متفاوت هستند.

پژوهش‌ها معلوم ساخته است که «هیپوکامپ» (Hippocampus)

که ساختاری در زیر قشر مخ و نزدیک به مغزاست،

فقط در حافظه بلند مدت نقش دارد،ولی در حافظه کوتاه مدت تاثیر ندارد.

این در حالی است که مناطق پیشانی قشر مخ (قطعه پیشانی) در حافظه کوتاه مدت دخالت دارند.

 

 

بهسازی حافظه

روش تقطیع و فراخنای حافظه

در مورد اکثر افراد گنجایش حافظه کوتاه مدت نمی‌تواند به بیش از 2±7 افزایش یابد.

با وجود این می‌توان اندازه قطعه‌ها را افزایش داد و از این راه بر تعداد ماده‌ها در فراخنای حافظه افزود.

به عنوان مثال برای یادآوری 12 رقم 92-318-1499-231 می‌تواند آنها را در سه دسته چهارتایی دسته بندی کرد:

1892-4993-2311 و به راحتی 12 رقم را یادآوری کرد.

 

روش تصویر سازی ذهنی و رمز گردانی

هر وقت یک جفت واژه با یک تصویر ذهنی به هم ربط داده شوند، یادآوری آنها ، آسانتر می‌شود.

هنگامی که ما دو واژه پروانه وکتاب را با یک تصویر ذهنی به هم ربط می‌دهیم،

احتمالا یک پیوند معنادار بین آن دوبرقرار می‌کنیم.

این اصل عمده زیربنای بسیاری ازنظامهای یادیاراست.

روش مکانهاو روش واژه کلیداز انواع نظامهای معروف یادیار هستند.

 

روش مکانها

این روش به ویژه در مواردی موثر است که با ردیف منطقی ازماده‌های دلبخواهی

مانند واژه‌های نامربوط به یکدیگر سرو کار داشته باشید.

گام نخست این است که ردیف منظمی از مکانهای مختلف را به خاطر بسپارید.

مثلا مکانهایی که ضمن قدم زدن در خانه خود با آنها برخورد می‌کنید.

پس از این که توانستید قدم زدن ذهنی را راحت انجام دهید، شروع می‌کنید

به ساخت یک تصویر ذهنی که در آن اولین واژه با اولین مکان ربط داده شده است و دومین واژه با دومین مکان و الی آخر.

 

فراموشی و حافظه

روش واژه کلید

در یادگیری واژگان زبان خارجی می‌توان از این روش سود جست. پ

برای مثال فرض کنید می‌خواهید یاد بگیرید که واژه اسپانیایی Caballo به معنی horse انگلیسی (اسب) است.

روش واژه کلید دو مرحله دارد:

  • مرحله اول یافتن بخشی از واژه اسپانیایی است که با یک واژه انگلیسی هم صدا است.

از آنجا که Caballo به صورت Cab-eye-yo تلفظ می‌شود، eye می‌تواند به عنوان واژه کلید بکار رود.

 

  • مرحله دوم ساختن یک تصویر ذهنی است که واژه کلید را به معادل انگلیسی واژه اصلی پیوند می‌دهد.

مثلا یک اسب که بر یک چشم (eye) بسیار بزرگ لگد می‌زند.

این تصویرذهنی یک رابطه معنادار بین انگلیسی و معادل اسپانیایی آن برقرار می‌کند

که برای بهیاد آوردن آن ابتدا واژه eye و سپس تصویر ذهنی ذخیره شده که رابط eye و horse است،را بازیابی می‌کند.

 

روش بسط معنایی در بهسازی حافظه

هرچه معنای ماده‌ها بیشتر بسط بدهیم، آنهارا بهتر به خاطر می‌آوریم.

به سخن دیگر هرچه پیوندهای بیشتری بین ماده‌ها ایجادکنیم،

بر تعداد راههای بازیابی افزوده می‌شود.

اگر می‌خواهید چیزی را به یاد آورید،معنای آن را بسط دهید.

برای بسط دادن به یک مطلب می‌توانید سوالات متعددی برای خود مطرح کنید و به آنها پاسخ دهید.

 

روش استفاده از بافت در بهسازی حافظه

از آنجا که بافت نشانه بازیافتی نیرومندی است می‌توان

با بازآفرینی بافتی که یادگیری در آن صورت گرفته، حافظه را بهبود بخشید.

مثلا اگرجلسات درسی شما همیشه در اتاق معینی تشکیل شود،

شما در این اتاق بهتر از هر جایدیگری مطالب آن درس را به یاد خواهید آورد،

چون بافت آن اتاق بهترین نشانه بازیافتیبرای مطالب درس شما محسوب می‌شود.

 

با این وجود اغلب اوقات وقتی می‌خواهیم چیزی را به یاد بیاوریم،

نمی‌توانیم عملا به بافتی باز گردیم که یادگیری در آن صورت گرفته است.

مثلا وقتی می‌خواهید نام یک همکلاسی دوره دبیرستان خود را به یادبیاورید

و نام او فورا به ذهن شما نمی‌آید، صرفا برای به خاطر آوردن آن روانه دبیرستان دوره تحصیل خود نمی‌شوید.

در چنین موقعیتهایی می‌توانید بافت را بطور ذهنی بازسازی کنید.

 

روش سازمان دهی در بهسازی حافظه

روش سازمان دهی به این دلیل بازیابی رابهبود می‌بخشد

که بر کارآیی پیگردی در حافظه می‌افزاید

و به نظر می‌رسد که ما می‌توانیم اطلاعات بسیار زیادی را یاد اندوزی و بازیابی کنیم.

به شرط این که این اطلاعات را سازمان داده باشیم.

با مشخص کردن مطالبی از یک فصل درسی که باید به خاطر سپرده شوند،

با توجه به عناوین و سر فصلهای بیان شده ، چارچوب کلی درس را ترسیم و سازمان دهی می‌کنیم.

این کار هم از سوی معلمو هم از سوی خود فرد یادگیرنده قابل انجام است،

اما زمانی که توسط خود یادگیرنده انجام می‌شود، تاثیرات قویتری خواهد داشت.

 

روش تمرین بازیابی در بهسازی حافظه

در این روش که به صورت تمرین بازیابی انجام می‌شود،

می‌توانید درباره مطلب مورد یادگیری سوالاتی از خود مطرح کنید.

بعد می‌توانید بخشهای معینی را که در دور اول برایتان مشکل بود، مجددا بخوانید تا بهتردرک کنید.

 

فراموشی و حافظه

روش پس ختام

یکی از معروفترین فنون بهسازی حافظه روش پس ختام نام دارد.

این روش 6 مرحله مشخص دارد که حروف اول آن وقتی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند،

نام این روشپس ختامرامی‌سازند. این مراحل عبارتند از:

  1. پیش خوانی
  2. سوال کردن
  3. خواندن
  4. تفکر
  5. از حفظ گفتن
  6. مرور کردن

یادگیرنده در مرحله اول مطلب مورد نظر را پیشخوانی می‌کند

تا یک برداشت کلی از موضوعات و قسمتهای مهم آن داشته باشد.

در مرحلهدوم فرد درباره هر بخش سوالهایی را طرح می‌کند

و در مرحله سوم هر بخش را به قصدپاسخ دادن به سوالهایی که طرح کرده می‌خواند.

در مرحله چهارم به تفکر در مورد مطالب خوانده شده و روابط بین آنها می‌پردازد

و در انتهای هر بخش از کل مطالب مورد نظر برای یادگیری اقدام به از حفظ گفتن می‌کند

و زمانی که تمام بخشها را به ترتیبمطالعه کرد، مرحله 6 یا مرور کل مطالب را انجام می‌دهد.

 

مراحل حافظه

اصطلاح حافظه مفهومی کلی دارد و به آن گروه از جریانات روانی

که فرد را به ذخیره کردن تجارب و ادراکات و یادآوری مجدد آنها قادر می‌سازد،اطلاق می‌شود.

بر این اساس گفته می‌شود که حافظه سه مرحله دارد:

رمز گردانی ، اندوزش و  بازیاب.

مقصود از رمز گردانیتبدیل اطلاعات فیزیکی به نوعی رمزقابل قبول برای حافظه است.

اندوزشعبارت است از نگهداری اطلاعات رمزگردانی شده

و بازیابیفرایندی است که از طریق آن اطلاعات به هنگام نیاز از حافظه فرا خوانده می‌شوند.

 

نگاه اجمالی

به نظر می‌رسد ما آدمیان هر چه داریم یا هر چه که هستیم ازبرکت حافظه (Memory) است.

حافظه پدیده‌های بیشمار هستی را در کل واحدی یکپارچه می‌کند.

اگر نیروی پیوند دهنده و وحدت ‌بخش حافظه نبود، هوشیاری انسان به لحظه‌های زندگی‌اش تجزیه می‌شد.

مطالعات زیادی در حوزه حافظه صورت گرفته و امروزه روان شناسان

برای حافظه انواع مختلفی قائل هستند که ساده‌ترین آن تقسیم حافظه به

«حافظه کوتاه مدت» (Short-Term Memory)

و حافظه بلند مدت (Long-Term Memory) است.

اما حافظه در هر نوعش یک چیز مشترک دارد و آن «مراحل حافظه»

هم در حافظه کوتاه مدت و هم در حافظه بلند مدت مراحل حافظه وجود دارند.

اگر چه از لحاظ «روانشناسی و زیستشناسی» کارکردها و ساختارهای متفاوتی را شامل می‌شوند.

 

تاریخچه

حافظه از نظر فلسفه کلاسیک یکی از توانائی‌ها یا قوای ذهنی است.

از این رو قرنها اعتقاد بر این بود که بعضی از مردم حافظه بد و بعضی دیگر حافظه خوب دارند.

امروزه کمتر بر حافظه به عنوان قوای ذهنی تاکید می‌شود،

بلکه تاکید بیشتر برشرایطی است که رمزگردانی ، اندوزش و بازیابی را تسهیل می‌کند.

« نورمن » (Norman,D.A) از جمله روانشناسانیاست

که در نظریه خود تحت عنوان پردازش اطلاعات در یادگیریبر اهمیت حافظه ومراحل آن تاکید دارد.

فراموشی و حافظه

نقش و تاثیر در زندگی

همه یادگیریها نشانی از حافظه دارند. اگر ما تجربه‌هایمان را به کلی فراموش می‌کردیم

نمی‌توانستیم چیزی یاد بگیریم، چرا که در این صورت زندگی ما

متشکل تجربه‌های گذرایی می‌شد که هیچگونه پیوندی بین آنها وجود نداشت

و حتی از عهده یک مکالمه ساده هم برنمی‌آمدیم.

برای ایجاد ارتباط با دیگران شما باید اندیشه‌هایی را که می‌خواهید،بیان کنید

و همچنین مطلبی را که چند لحظه پیش شنیده‌اید، به یاد آورید.

این مورد تنها یک مورد ساده از تاثیر حافظه در زندگی روزمره انسان است.

روشن است درعظیم‌ترین یافته‌های علمی ، پیشرفتهای فنی و … ردپای حافظه و تاثیر آن کاملا پیداست.

 

مراحل اصلی حافظه

بسته به اینکه اندوزش مطالب برای چند ثانیه (حافظه کوتاه مدت)

یا برای مدت طولانی‌تری (حافظه بلند مدت) مورد نظر باشد،

شیوه کارمراحل حافظه متفاوت خواهد بود.

بطور کلی در مرحله رمزگردانی ، اطلاعات به شکل معینی یا به صورت رمز معینی در حافظه اندوخته می‌شوند.

 

  • رمز گردانیدر حافظه کوتاه مدت به صورت رمز صوتی ، دیداریو یا شنیداریاست،

ولی در حافظه بلند مدت به صورترمز معناییاست.

 

  • در مرحله اندوزشاطلاعات رمز گردانی شده در حافظه نگهداری می‌شوند.

میزان مواد اندوخته شده بسته به نوع حافظه متفاوت خواهد بود.

گنجایش حافظه کوتاهمدت برای اندوزش مطالب ماده است، درحالی که گنجایش حافظه بلند مدت نامحدود است.

 

  • در مرحله بازیابی پی‌گردی در حافظه اتفاق می‌افتد

و این پی‌گردی درحافظه کوتاه مدت با سرعت بسیار زیاد انجام می‌گیرد.

در واقع با چنان سرعتی که ما ازآن آگاه نمی‌شویم.

در حافظه بلند مدت سرعت بازیابی بر حسب نوع طبقه بندی مطالب درحافظه ،

مدت زمان سپری شده از زمان اندوزش تا بازیابی و دیگر عوامل متفاوت خواهدبود.

 

اساس زیستی مراحل حافظه

مراحل مختلف حافظه ساختارهای مختلفی درمغز دارند.

گویاترین شواهد در این زمینه حاصل بررسی‌هایی است

که در آنها از طریق عکسبرداری از مغز به جستجوی تفاوتهای

«عصب شناسی،کالبد شناسی» بین مراحل رمز گردانی وبازیابی پرداخته‌اند.

در این آزمایشها آزمودنی‌ها در بخش اول (رمزگردانی) مطالبی رامی‌خواندند

و در بخش دوم بازیابی اطلاعات خوانده شده را بازیابی (فراخوانی) می‌کردند

و همان حال بوسیله «پی.ای.تی»(P.E.T) فعالیت مغزیشان ثبت می‌شد.

یافت‌ها نشان داد که در جریان خواندن مطالب (رمزگردانی) بیشتر نواحی

نیمکره چپ مغز و در جریان فراخوانی (بازیابی) اطلاعات بیشتر در نیمکره راست مغز فعال می‌شود.

بنابراین تمایز بین مراحل رمز گردانی و مرحله بازیابی اساس زیستی مشخصی دارد.

 

فراموشی و مراحل حافظه

فراموشی با مراحل حافظه رابطه تنگاتنگی دارد.

اگر در هر یک از این سه مرحله خطایی صورت گیرد،

دیگر مطالب آموخته شده یا وقایع و چیزها به خوبی بازیابی نخواهند شد.

برای مثال اگر برای بار دوم نام فردی که با او آشنا شدید را نمی‌توانستید به یادبیاورید،

این احتمال وجود دارد که این ناتوانی ناشی از وقوع خطا در هر یک از سه مرحله مورد نظر باشد.

امروزه اغلب پژوهش‌ها درباره حافظه هدفشان اینست که عملیات ذهنی

هر یک از این مراحل را مشخص کنند و توضیح دهند که چگونه ممکن است

در هر یک ازاین عملیات اشکالی پیش آید و به خطای حافظه منجر شود.

در نظریه‌های حافظه ،فراموشی ناشی از وقوع خطا در یک یا چند مرحله از این مراحل سه‌گانه شناخته می‌شود.

فراموشی و حافظه

چشم انداز بحث

مبحث حافظه و مراحل آن هر چند عمدتا مورد توجه روان شناسان می‌باشد،

اما از لحاظ اینکه اساس بیولوژیکی برای حافظه شناخته شده است،

به علوم عصب فیزیولوژیک نیز مرتبط است.

بر اساس این نظریه در طول گذر اطلاعات از سه مرحله حافظه تغییرات بیولوژیکی

در یاخته‌های عصبی اتفاق می‌افتد.

روانشناسی تربیتی نیز جهت بهبود فرایند یادگیری از یافته‌های مربوط به پژوهشهای حافظه استفاده می‌کند.

امروزه شیوه‌های نوین برای بهسازی حافظه با استفاده از بهبودشرایطی

که منجر به تحکیم عمل هر یک از مراحل حافظه می‌شود، بکارمی‌روند.

بطور کلی شناخت مراحل حافظه و ویژگیهای هر یک از مراحل و اینکه چگونه

در هر یک از این مراحل تغییراتی روی اطلاعات اعمال می‌شود،

متخصصان را درشناسایی علل فراموشی و درمان آنها ، شیوه‌های بهسازی حافظه

به صورت شیوه‌های مناسب برای رمزگردانی بهتر ، نگهداری طولانی‌تر و بازیابی سریعتر مفید فایده خواهد بود.

 

 

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*

جواب سوال‌هاتون رو می‌تونید در زیر پیدا کنید. در غیر اینصورت از ما بپرسید، ما همیشه به سوالاتتون جواب می‌دهیم.
شرایط کسب امتیاز از طریق ثبت نظر چیست؟
شما می توانید پس از دریافت سفارش، نظر خود را در رابطه با محصول خریداری شده در الوند رایان بنویسید. پس از تایید نظر شما توسط کارشناسان شفا درمان ، امتیاز برای شما ثبت می‌شود.تا قبل از تایید نظر امتیاز شما در قسمت تاریخچه بخش امتیازات در صف نمایش داده میشود.
چرا بایستی در حساب کاربری شماره کارت ثبت کنم؟
در صورتی که از خرید خود منصرف شوید شفا درمان در کمترین زمان ممکن مبلغ را به شماره کارت شما برگشت می دهد. مهم است که شماره کارت به نام مالک حساب کاربری ثبت داشته باشید
چرا بایستی در حساب کاربری آدرس ایمیل ثبت کنم؟
کلیه مکاتبات شفا درمان با آدرس ایمیل شما انجام می شود.