شفا درمان
0 محصولات نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

كمرويي فرزند ارشد و فرزند دوم

چکیده :

هدف از اجرای این پژوهش مقایسه کمرویی بین فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده است

در این پژوهش فرضیه به صورت زیر است :

« میزان کمرویی بین فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده تفاوت معنادار وجود دارد .

ابزار اندازه گیری در این پژوهش آزمون کمرویی استنفورد است ،

برای این منظور از دانش آموزان سال سوم راهنمایی شهرستان ایذه ،

100 نفر به صورت تصادفی خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند

جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون    tدر دو گرو مستقل استفاده شد .

 

بین فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده دانش آموزان سال سوم راهنمایی شهرستان ایذه با  اطمینان 95% تفاوت معنا داری وجود ندارد .

نتیجه نشان داد که :

بین فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده دانش آموزان سال سوم راهنمایی شهرستان ایذه

با  اطمینان 95% تفاوت معنا داری وجود ندارد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

مقدمه

کمرویی « یک ناتوانی و معلولیت اجتماعی است در هر جامعه ای درصد قابل توجهی کودکان

 نوجوانان و بزرگسالان با این اختلال رفتاری و عامل بازدارنده رشد شخصیت اجتماعی مواجه هستند»

در بسیاری از مواقع کمرویی  «اصلی ترین مانع شکوفایی قابلیت ها ، خلاقیت ها و ایفای مسئولیت هاست »

کمرویی به یک معنا ، نقیصه ای جدی در زندگی فردی و خانوادگی و موجب خسران در حیات اجتماعی است ،

چرا که همیشه توده ای  از ابرهای تیره کمرویی ، طلوع خورشید وجود و ظهور استعدادهای نهفته

قبل نوجوانان و جوانان مستعد و هوشمند را پنهان می کند . بنابر این نباید پدیده کمرویی به عنوان

یکی از اساسی ترین آفات رشد متعادل در خانواده ها و جامعه اسلامی پدیدار شوند . ( افروز 1373 )

کمرویی یک نوع حجب و حیا و یا به تعبیر دیگر ترس و تشویش بی موردی است که امکان تلاش و تقلا

را از فرد کسب می کند و وی را به نوعی فلج روحی – جسمی دچار می کند .( هوشیار – رزم آرا ، 1375 )

 

احساسات و افکار ناشی از کمرویی چه در آنهایی  که دائم گرفتار این عارضه هستند

و چه در افرادی که فقط گاهگاهی دچار آن می شوند شبیه به هم است ، ولی آنهایی

که بیشتر دچار آن هستند بیشتر دچار رنج ناشی از آن می گردند و تفاوت بین فرد عادی

و یک فرد کمرو در تجزیه و تحلیلی است که از شخصیت خود دارند .

 

کسی که ذاتاً از بیماری کمرویی رنج می برد در تنهایی خود را از اینگونه موارد سرزنش می کند ،

ولی تعجب اینجاست که چنین فردی که شخصیت بیمار گونه دارد برای تبرئه و رهایی  از سرزنش

خود تقصیر را به گردن دیگران می اندازد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

کم روی یک نوع زندان عجیب و مخصوص است که در ان خود شخص هم زندانی وهم زندانبان خویش است .

مدام قوانین پیچیده و دلایل مشکل و بی سر و ته را برای خود وضع می کند ضمن مطیع بودن در مقابل زندانبان

خویش یعنی خودش از این گرفتاری به شدت متنفر است کمروی زندگی خیلی از اشخاص سایه می افکند

و اثر میگذارد شاید تعجب کنید ولی طبق اجرای بعضی مقیاسهای سنجش کمروی در آمریکا و چین حاکی

از آن است که کودکان چینی بطور قابل ملاحظه ای کمروتر از بچه های آمریکایی هستند ( افروز – 1373 )

 

پس از تحقیقات زیاد روانکاوان

به این نتیجه رسیده اند که در بین ما تعداد زیادی افراد کمرو وجود دارد .

افراد کمرو سعی دارند حرکات و رفتار خود را برابر با سلیقه سایرین تغییر دهند

تا مورد انتقاد آنها قرار نگیرند .

کمرویی مانع از آن می شود که شخص موجودیت خود را بروز و محاسن و معلومات خود را آشکار سازد ،

در صورتی که ممکن است دارای بزرگترین و بهترین لیاقت برای احراز این مقامها باشد .

پس به این نتیجه می رسیم که اگر بحران خجالت ( یا همان کمرویی ) به هیجان زدگی شدید منجر شود ،

بایستی به دنبال علل و انگیزه های خاص این پدیده بر آمد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

در واقع با تعلیم و تربیت و عکس العملهای مناسب باید رفتار فرد کمرو را به واقعیت نزدیک کرد .

حال متوجه مخاطرات آموزشهای ناقص می گردیم که تعداد وقفه ها و ترمزها رو به ازدیاد می رود

و از حد معمول می گذرد و زنجیره ای بی انتها را بوجود می آورد و در ضمیر سر ریز می گردد

و ، وا پس زدگی ایجاد می کند.

از کمرویی غالباً به عنوان یک پدیده عاطفی تعریف می شود به این ترتیب هر آدم عاطفی الزاماً در ردیف

کمروها قرار می گیرد ولی اگر پدیده عاطفه هیجان با دقت ملاحظه شود این نکته آشکار می شود که

کمرویی با آن هیچ ارتباطی ندارد و بر حسب تجارب بدست آمده این مسأله به اثبات رسیده که اکثر افراد خجول

به هیچ وجه عاطفی نیستند و عکس قضیه نیز مصداق دارد . این قبیل ترمزهای روحی یعنی کمرویی انرژی

را مسدود می کند ، ( مثل اختلالاتی که در حافظه بوجود می آید و تمام قسمتهای آن یا جزیی از آن را پاک می کند

و یا به حالتی که به لکنت زبان گاهی به لالی کامل منجر می شود . )

 

حال این سؤال پیش می آید که اساساً وجود چنین ترمزهای روحی در کار آموزش مفید ، فایده دارد یا خیر ؟

پاسخ به این سؤال مثبت است . مثلاً بایستی کودک را از بعضی اعمال غریزی نمی کرد مثل انگشت مکیدن ،

بازی کردن با مدفوع ، کتک زدن ، شکستن و خراب کردن ، …

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

ولی در این حالت نیز وجود یک محیط سالم و درست بایستی مورد توجه واقع شود تا ترمز و مانعی که ایجاد می شود

در حد طبیعی قرار گیرد . در این لحظات انرژی لازم و ضروری با بروز اضطراب و تنش درونی از بین می رود

و آنگاه وقفه در واکنش پیش می آید . پس کمرویی از مجموعه ای از اختلالات و به ناهنجاریهایی تشکیل می شود

که گاهی ریشه و منشأ آن به دوران کودکی و تعلیم و تربیت غلط والدین و مربیان که هر گونه اعتماد نفسی را

در فرزندان و شاگردان خود از بین می برند می رسد ( هوشیار – رزم آرا ، 1375 )

 

shafadarman.com

ــ انسان ، مهارتهای اجتماعی و یا کمرویی :

انسان اصالتاً موجودی  انسانی است اجتماعی و نیازمند برقراری ارتباط با دیگران .

بسیاری از نیاز های عالیه انسان و شکوفا شدن استعدادها و خلاقیتهای او فقط از

طریق تعامل بین فردی و ارتباطات اجتماعی می تواند ارضا شود و فعلیت یابد .

 

در واقع ، خودشناسی ، برقراری ارتباط مؤثر و متقابل با دیگران ، پذیرش مسئولیت اجتماعی

و نیل به کفایت اقتصادی ، از اهداف اساسی همه نظامهای تربیتی است .

 

در دنیای پیچیده امروز ، یعنی در عصر ارتباط سریع و پیوندها ی اجتماعی ، ضرورت هر چه بیشتر

تعاون و همکاری های ملی و همفکری های علمی ، حضور فعال فرهنگی و احاطه بر زنجیره علوم،

فنون و تکنولوژی برتر ، بدون تردید پدیده کمرویی یک معلولیت اجتماعی است .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

در هر جامعه ای درصد قابل توجهی از کودکان و بزرگسالان بدون آنکه تمایلی داشته باشند ناخواسته

خود را در حصاری از کمرویی محبوس و زندانی می کنند و شخصیت واقعی و قابلیتهای ارزشمند ایشان

پشت توده ای از ابرهای تیره کمرویی ، ناشناخته می ماند .

 

چه بسیار دانش آموزان و دانشجویان هوشمند و خلاقی که در مدارس و دانشگاهها به دلیل کمرویی

و معلولیت اجتماعی ، همواره از نظر پیشرفت تحصیلی قدرت و خلاقیت و نو آوری نمره کمتری از

همکلاسان عادی خود عایدشان می شود ، چرا که کمرویی یک مانع جدی برای رشد قابلیتها و خلاقیت های فردی است .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

پدیده کمرویی

در بین بزرگسالان و افراد مسن پیچیده تر است ، چنین پیچیدگی روانی ممکن است در اغلب موارد ،

نیازهای درونی ، تمایلات ، انگیزه ها ، قابلیت ، فرصتها ، هدفها و برنامه های شغلی ، حرفه ای و اجتماعی

جوانان ایشان را بطور جدی متأثر و دگرگون می کند .

 

پرداختن به پدیده کمرویی و بررسی مبانی روان شناختی آن از این رو حائظ اهمیت است که تقریباً همه ما

به گونه ای تجاربی از کمرویی را در موقعیتهای مختلف داشته ایم .

نکته قابل توجه این است که بعضی ها در همه شرایط و موقعیت های اجتماعی دچار کمرویی قابل توجه می شوند .

به عبارت دیگر می توان گفت که اکثر قریب به اتفاق مردم در مواردی از زندگی اجتماعی خود

به گونه ای دچار کمرویی شده اند

اما :

ــ بعضی ها صرفاً در مواقع و موقعیتهای خاصی دچار کمرویی می شوند .

ــ بعضی ها در برخی از مواقع و موقعیتها دچار کمرویی می شوند .

ــ بعضی ها در قالب مواقع و موقعیتها دچار کمرویی می شوند .

ــ بعضی از کودکان ،‌نوجوانان و بزرگسالان که شمارشان نیز قابل ملاحظه است ،

تقریباً در همه موقعیتها ی اجتماعی دچار کمرویی می شوند .

 

روند تحولات اجتماعی گویای این حقیقت است که مسأله کمرویی غالباً با گذشت زمان ،

فشردگی و پیچیدگی ، روابط بین فردی و تشدید فشارهای اجتماعی ، رقابتها ، گوشه گیریها

 تکرویها ، عزلت گزینه ها و تنهایی ها گسترده تر و بدتر شده ، درصد بیشتری از جوانان و بزرگسالان را فرا می گیرد.

مگر اینکه بتوانیم با تشخیص سریع و استفاده از روشهای تربیتی و درمانی مناسب و مؤثر از گسترش کمرویی

و تشدید آن پیشگیری کنیم . باید توجه داشت که این مسأله باید هر چه زودتر شناسایی ، پیشگیری و درمان شود .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

ــ  تبیین موضوع :

کمرویی یکی از شایع ترین مشکلات افراد تقریباً در همه جوامع است

اثرات منفی کمرویی بر زندگی فردِ کمرو دامنه ای وسیع دارد .

کمرویی یک ناتوانی و معلولیت فرا گیر اجتماعی است .

در هر جامعه درصد قابل توجهی از کودکان و نوجوانان و حتی بزرگسالان با این اختلال رفتاری

و عامل بازدارنده رشد شخصیت اجتماعی مواجه هستند . در بسیاری از مواقع کمرویی اصلی ترین

مانع شکوفایی قابلیتها ، خلاقیتها و ایفای مسئولیت است .

 

جامعه ی اسلامی ما بیش از هر زمان دیگر نیازمند انسانهایی پویا و کوشا ،

هوشمند و خلاق و متعهد و مسئولیت پذیر و با فضیلتها و شجاعتهای اخلاقی است .

بنابراین نباید پدیده کمرویی به عنوان یکی از اساسی ترین آفات رشد متعادل در خانواده ها

و جامعه اسلامی فراگیر شود . البته بدون تردید اختلال کمرویی قابل پیشگیری و درمان است .

در نوجوانان و جوانان کمرویی می تواند به عنوان باری اضافه بر این  مشکلات مربوط به دوران بلوغ

به حساب آید که توانایی سازشی فرد را بیش از پیش مخدوش می نماید .

 

انسان اصالتاً موجود اجتماعی است و نیازمند برقراری روابط اجتماعی با افراد است .

بسیاری از  نیازهای عالیه انسان از طریق همین تعاملات اجتماعی ارضاء و به فعلیت می رسند .

در هر جامعه ای عده ای از کودکان و نوجوانان بدون آنکه تمایلی داشته باشند ناخواسته خودشان

را در حصاری از کمرویی محبوس و زندانی می کنند و شخصیت واقعی آنها نا شناخته می ماند .

شفادرمان

 

چه بسا دانش آموزان و دانشجویان هوشمندی که در مدارس و دانشگاهها فقط به دلیل معلولیت

اجتماعی کمرویی و عدم توانایی ابزار وجود همواره از نظر پیشرفت تحصیلی و قدرت خلاقیت و نوآوری

همیشه نمره کمتری از همسالان عادی خود عایدشان می شود .

 

کمرویی تجربه ای است که اثرات منفی و عمیقی بر فرد کمرو بر جای می گذارد .

زیمباردو در مورد کمرویی می گوید ، کمرویی به عنوان یک سبک شناختی است ،

که رفتارهای بیانی و اسنادهایی که فرد را با دیگران مرتبط می سازد را متأثر می نماید . ( 1982 )

 

هریس ( 1984 ) اظهار می دارد کمرویی بیش از آنکه واژه روانشناختی باشد

واژه ای در علوم اجتماعی است بطور کلی افراد کمرو کسانی هستند که در

موقعیت های اجتماعی ناراحت به نظر می رسند و به نظر می رسد که از مشارکت

در تعاملهای اجتماعی اجتناب می ورزند .

 

باس ، کمرویی را واکنش تنش، نگرانی ، احساس ناراحتی در مهار رفتارهای اجتماعی مورد انتظار تعریف می نماید .

( تالهو و برانیه ) کمرویی را نوعی بیماری روانی تلقی می کنند که ابتدا در ضمیر باطن ریشه می دواند و مزمن می شود

و سرانجام جسم را از تحرک می اندازد . ( علی بخشی زاده – محمد رضا بازدار )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

ــ کمرویی واقعی کیست ؟

کمرویی واقعی شخصی است که اوقات و فرصتهای کمرویی و خجالت کشیدن بیشتر از دیگر افراد در اختیار او میگیرد .

تا به جایی که آشکارا می توان گفت تمام روز خود را با این عارضه می گذراند و در این صورت او قربانی غیبت و فقدان

کامل اعتماد به نفس خود می شود . او در این حالت اگر بخواهد دست به ساده ترین کارها بزند و یا اینکه آسانترین

برخورد با دیگران را داشته باشد دچار تنش و نگرانی می شود . اگر ناچار شود در محفلی نا آشنا لب به سخن بگشاید

دچار آشفتگی و پریشانی می شود ، به این ترتیب می کوشد تا خود را از مسیر مراودات و مبادلات اجتماعی کنار بکشد .

انقباض و کنشی که در این حالتها گرفتار فرد کمرو می شود و ترس و اضطرابی که گریبانش می گردد هیجان زده به وی

می بخشد که بطور دائم با او می ماند و خلاصه تمام شبانه روز او در دلهره و تشویش سپری می شود . ( هوشیار و رزم آرا – 1375 )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

ــ اهمیت موضوع :

در اهمیت موضوع به تفاوتهای فردی اشاره می شود ، تفاوتهای فردی چه از لحاظ رفتار و چه

از لحاظ ساختار شخصیتی و وضع ظاهری افراد آنچنان بدیهی است که برای اثبات آن نیازی به

دلیل و برهان نمی باشد و کافی است که با چشم باز به اطراف خود نگریست تا ملاحظه کرد

که افراد مختلف به صورت یکسان رفتار نمی کنند.( سروری 1373 )

 

با توجه به این تحقیق پژوهشی موضوع کمرویی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و در اهمیت

موضوع همین بس که این مقوله در تمامی ابعاد زندگی انسان اعم از تحصیلی – شغلی و اجتماعی

دخیل می باشد، اما میزان آن در افراد مختلف بسته به جنبه های روحی متفاوت است .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

 سؤال پژوهش :

آیا بین میزان کمرویی در فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده تفاوت معنی داری وجود دارد ؟

 فرضیه :   

بین فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده از نظر میزان کمرویی تفاوت معنا داری وجود دارد .

 اهداف تحقیق :

در این تحقیق با توجه به موضوع اهداف زیر دنبال می شود :

  1. مطالعه کمرویی در فرزند ارشد در مقایسه با فرزند دوم خانواده .
  2. تعریف و مطالعه کمرویی در افراد .
  3. پاسخ به سؤال تحقیق که عبارت است از :

آیا بین میزان کمرویی در فرزند ارشد با فرزند دوم خانواده تفاوت معنا دار وجود دارد .

در این صورت سعی می شود با دقت و توجه کامل به این موارد ، اهداف به نحو مطلوب ارائه شود

و به سلامت نیز به نحو قابل قبولی پاسخ داده می شود .

 

shafadarman

ــ تعریف اصطلاحات

تعریف نظری کمرویی :

کمرویی به این معناست که انعکاسی در بدن انسان وجود دارد و پدیده های عصبی از قبیل :

سرخ شدن ، ضربان قلب ، لکنت زبان وجود دارد .

کمرویی نوعی دلسردی خارجی است که مانع هر گونه گسترش روابط دوستانه شده و آنها را

محدودتر می کند این حالت مصیبت ناراحت کننده ای است زیرا محبت دو جانبه نه تنها ایجاد جذابیت می کند

بلکه اساس خاصه ی خانوادگی را هم پی ریزی می کند . ( سروری 1373 )

در تعریف شخص کمرو گفته اند : کسی که فاقد جرأت است و کسی را تحت تأثیر منبع روانی قرار گرفته است .

 

تعریف عملیاتی کمرویی :

کمرویی ویژگی است در این پژوهش ، که از طریق آزمون استنفورد کمرویی سنجیده می شود .

فرزند ارشد :

به فرزندی که اول خانواده متولد می شود ، گفته می شود .

فرزند دوم :

به فرزندی که بعد از فرزند اول متولد می شود ، گفته می شود .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

کمرویی shness :

کمرویی یک تجربه غیر عادی و مضطربانه به خویشتن در یک موقعیت اجتماعی است که

در نتیجه آن فرد دچار نوعی تنش روانی – عضلانی می شود و شرایط عاطفی و شناختی اش

متأثر گردیده ، زمینه بروز رفتارهای خام و ناسنجیده و واکنشهای نامناسب در وی فراهم می شود .

به کلام ساده ، کمرویی یعنی «خود توجهی »فوق العاده و ترس از مواجه شدن با دیگران ،

زیرا کمرویی نوعی ترس یا اضطراب اجتماعی است که در آن فرد از مواجه شدن با افراد

نا آشنا و ارتباطات اجتماعی گریز دارد ،

بنابراین :

  1. کمرویی رو به رو شدن با افراد جدید را برای فرد نگران کننده و دشوار می کند .
  2. کمرویی وارد شدن به اماکن جدید و کسب و کار و تجارب تازه را برای فرد سخت می نماید .
  3. کمرویی مخفی شدن از انظار و احساس عجز در عین توانمندی را سبب می شود .

باید توجه داشت که احساس کمرویی افراد همیشه در برابر انسانها متبلور می شود و نه حیوانات ،

اشیاء و موقعیتهای طبیعی و جغرافیایی . ( افروز 1373 )

 

کمرویی از دیدگاه فرهنگی :

کمرویی یک پدیده گسترده و متنوعی است که در نزد افراد ، خانواده ها ،

جوامع و فرهنگهای مختلف معنای مختلفی دارد .

کودک و نوجوان ممکن است از نظر روان شناس اجتماعی فردی کمرو باشد ،

اما از نظر خانواده یا مدرسه به عنوان یک کودک یا نوجوان مؤدب و متین تلقی گردد .

به عبارت دیگر بعضی ها افراد کمرو را انسانهایی ساکت ، مؤدب و محترم می دانند

و تصور می کنند که این قبیل افراد ، شهروندان سالم و بی آزاری هستند و برخی

نیز افراد کمرو را انسانهای مطیع ، حرف گوش کن ، مستعد و معقول اجتماعی به حساب می آورند .

 

گروهی از مردم کمرویی را برای دختران امری عادی و صفتی مثبت تلقی می کنند

و آنرا برای پسران یکی ویژگی یا منش نا پسند می دانند ، در حالی که کمرویی همانگونه

که بیشتر اشاره شد ، «یک معلولیت اجتماعی و مانع رشد مطلوب شخصیت است و برای

هر جنس امری است نامطلوب و نا به هنجار » .

 

برخی دیگر ، کمرویی را در افراد ، بخصوص در دختران مترادف با حیاء و عفت دانسته ،

آنرا تأیید و تشویق می کنند . در حالی که «حیاء» یکی از برجسته ترین صفات انسانهای متعالی بوده ،

شاخص ایمان و بیانگر رشد مطلوب شخصیت است .به بیان دیگر قدرت خویشتن داری امری است ارادی

و ارزشمند و بر عکس کمرویی پدیده ای کاملاً غیر ارادی و ناخوشایند و حکایت گر ناتوانی و معلولیت اجتماعی است .

در کشورهایی که مردم عمدتاً با طبیعت پذیری محض و شخصیت انفعالی زندگی کرده ، حکومتهای دیکتاتور منش ،

آزادی های مشروع فردی و اجتماعی را کاملاً محدود می کنند ، فرصت تقویت احساس خود پنداری و رشد مطلوب

شخصیت افراد فراهم نمی شود  و زمینه پدید آیی رفتارهای پرخاشگرانه ،

کمرویی و اجتماع گریزی بیشتر مشاهده می شود .

بر همین اساس در جوامع کمونیستی ، کمرویی در میانم اقشار مختلف جمعیت به مراتب بیش از جوامع دیگر است . ( افروز 1373 )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

شفادرمان

کمرویی از دیدگاه اجتماعی :

از دیدگاه اجتماعی بعنوان یک معلولیت فراگیر اجتماعی محسوب می شود که فرد کمرو

کمی حتی از ایجاد روابط ساده اجتماعی با دیگران امتناع می کند .

کمرویی « اضطراب اجتماعی » : بسیاری از محققان و متخصصان ، ریشه اصلی کمرویی را ترس یا

« اضطراب اجتماعی » می دانند و بس . بنابراین لازم است اشاره مختصری به اضطراب و اضطراب اجتماعی داشته باشیم .

 

اضطراب چیست ؟

اضطراب از نظر روان شناسی و روان پزشکی یعنی :

« نا آرامی ، هراس و ترس نا خوشایند و فراگیر با احساس خطر قریب الوقوع که منبع آن قابل شناختن نیست . » ( وهاب زاده – 1370 )

به سخن دیگر اضطراب یک پاسخ طبیعی در مقابل هر نوع تهدید و یا فرآیندی آگاه کننده و اخطاری ب

ه فرد درباره یک خطر یا موقعیت ضربه آمیز است .

الگوی پدید آیی اضطراب در موجود زنده امری است کاملاً فطری و در حد متعادل آن نیروی محرکی

برای بسیاری از اعمال و رفتار انسان و ضرورتی برای بقای حیات و صیانت نفس ، تلاش و حرکت و

آمادگی برای مقابله با تهدیدها و خطرهای طبیعی و اجتماعی به شمار می رود . اما زمانیکه نگرانیهای

فرد نسبت به مسائل مختلف بطور فرا گیر فزونی یابد ، بتدریج شاهد بروز اضطراب مرضی خواهیم بود .

اضطراب ریشه اش درونی و روانی است و در مراحل رشد شخصیت پدیدار می شود .

 

هنگامیکه چنین اضطرابی بر وجود فرد مستولی می شود ، اعتماد به نفس فرد کاهش می یابد ،

قدرت نگرش واقع بینانه و برقراری ارتباط متقابل با دیگران به حداقل می رسد . بنابراین احساس تنش

یا نا توانی در تنش زایی ، افسردگی ، نا آرامی و بی قراری ، گریز از ارتباط معمول اجتماعی و دل مشغولیتهای مفرط ،

شخصیت فرد را فرا می گیرد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

در تعدیل اضطراب ، عوامل بسیاری از جمله :

  1. نگرش یا بازخورد فرد
  2. باورهای قلبی
  3. ارزشها و اعتقادات دینی
  4. تربیت خانوادگی و اجتماعی

تأثیر دارد .

اضطراب اجتماعی : اضطراب اجتماعی نتیجه ای است از احتمال یا وقوع نوعی ارزیابی شخصی در موقعیتهای اجتماعی .

به دیگر سخن فردی که دچار اضطراب اجتماعی است هیچگونه تمایلی به آغاز ارتباط با دیگران ندارد

و با احساسی از ترس و پایداری غیر معقول ، از هر موقعیتی که ممکن است در معرض داوری دیگران قرار گیرد ،

اجتناب می ورزد . برداشت یا تصور شخص از موقعیتهای اجتماعی که احتمال دارد شخصیت او مورد سنجش قرار گیرد ،

می تواند واقعی و یا خیالی باشد .

 

در واقع شخصی که به شدت دچار اضطراب اجتماعی است ، تصور می کند در هر موقعیت یا شرایط اجتماعی فرد

یا افرادی به محض مواجه شدن با او رفتار و شخصیت او را مورد نقادی و ارزیابی قرار خواهند داد و یا ممکن است

طوری رفتار کند که مورد تحقیر دیگران واقع شود و در فشار و مخمصه قرار گیرد . اما آن دسته از کودکان و نوجوانان

و بزرگسالانی که بطور غیر عادی دچار ترس یا اضطراب اجتماعی هستند کمترین تمایلی برای حضور در موقعیتهای اجتماعی

و تعاملات بین فردی را صحنه های ارزیابی و انتقاد تلقی می کنند .

 

البته حضور در جلسات مصاحبه و گزینش تحصیلی و شغلی ، دیدار با فردی مسئول یا مقتدر برای اولین بار ،

صحبت ، سخنران و ارائه گزارش در حضور مخاطبان بر جسته ، مصاحبه در برنامه پخش مستقیم تلویزیون یا رادیو

، ورود به اطلاعات مملو از آدمهای غریبه و موقعیتهایی از این قبیل : تقریباً همه افراد را تا حدودی مضطرب می کنند

، لیکن بعضی از کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان غالباً در هر موقعیت اجتماعی که ممکن است رفتار ایشان مورد ارزیابی

قرار گیرد ، دچار اضطراب شدید می شوند . برای این قبیل افراد ، اضطراب یک ویژگی شخصیتی محسوب می شود

و نه یک وضعیت گذرا .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

اضطراب اجتماعی در شرایط زیر بیشتر مشاهده می شود :

  1. ترس از عدم تأیید یا مورد انتقاد گرفتن توسط دیگران
  2. ترس از قرار گرفتن در موقعیتی که می بایست مهم و قاطع جواب داد و یا اظهار نظر کرد .
  3. ترس از مقابله کردن با شرایط خاص اجتماعی ، عصبانیتها و پرخاشگریها .
  4. ترس از مواجه شدن و همکلامی با جنس مخالف .
  5. ترس از نا توانی در بر قراری و حفظ روابط بسیار صمیمی بین فردی .
  6. ترس از بروز جدی تعارض و دوگانگی احساسی در خانواده و طرد شدن توسط والدین .
  7. ترس از طرد شدن و از دست دادن روابط بین فردی ( افروز – 1373 )

 

کمرویی و احساس تنهایی :

احساس تنهایی یک واکنش هیجانی است . فردی که قادر به بر قراری ارتباط با دیگران نیست ،

احساس می کند که از دوستان و نزدیکان جداست و بطور قابل ملاحظه ای کمتر از دیگران از

روابط اجتماعی بهره می برد . چنین فردی نمی تواند احساسات خوشایند  یا نا خوشایند ،

ترسها و نگرانیها و آرزوها و امیدهایش را با نزدیکان و دوستانش در میان گذارد و پاسخها

و عکس العمل های ایشان را دریافت می کند .

 

احساس تنهایی نیز همانند کمرویی نوعی نا توانی اجتماعی است و هر کدام از ما ،

در یک موقعیت یا شرایط خاص ممکن است احساس کنیم که تنها هستیم .

افرادی که دچار احساس « تنهایی » می شوند و این احساس با شدت و مداومت ،

افکار و رفتار ایشان را فرا می گیرد ،‌بتدریج از تمایلات اجتماعی و ارتباط بین فردی شان

کاسته می شود تا به حداقل می رسد ، و از این نظر بعضی از ویژگی های افراد کمرو را پیدا می کنند .

 

کمرویی ، نا توانی و معلولیت فرد در برقراری ارتباط است

و « تنهایی » مشکل انسان در اثر فقر ارتباطی است . باید توجه داشت که صرف احساس تنهایی

به معنای کمرویی یا ناتوانی و معلولیت اجتماعی نمی تواند باشد .

همچنین احساس تنهایی لزوماً همیشه به معنای « تنها بودن » نیست ، زیرا ممکن است

یک فرد در جمع آشنایان و دوستان در حین حضور در  جشن ازدواج یکی از بستگان ،

احساس کند که تنهاست و بر عکس شخص در یک محیط و مکان کاملاً دور از خانواده و دوستان ،

واقعاً تنها باشد ، بدون اینکه احساس تنهایی کند .

 

شایان ذکر است که به دلیل ویژگی ها و نیازهای خاص روانی – اجتماعی نوجوانان ،

ظهور پدیده تنهایی ( احساس تنهایی ) در بین ایشان بطور فوق العاده ای بیشتر از

شیوع این احساس در میان بزرگسالان است . به همین خاطر در طول یک هفته ،

لحظاتی که نوجوانان احساس تنهایی می کنند .به مراتب بیش از بزرگسالان است .

بنابراین احساس تنهایی ممکن است کاملاً گذرا و موقتی باشد و فرد دوباره نشاط زندگی و تمایل به فعالیت اجتماعی را باز یابد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

اما هرگاه چنین احساسی به علل گوناگونی از جمله :

ناکامیهای مکرر ، نگرانی و اضطراب شدید ، رفتار تبعیض آمیز و بی عدالتی ، فشارهای خانوادگی و اجتماعی ،‌

سر خوردگی و توسعه نگرش و باز خورد منفی نسبت به رفتار نا خوشایند و واکنشهای منفی دیگران ،

فقر انگیزشی و قطع امید از پیوندهای عاطفی عزیزان ، تقویت گردد و با شدت هر چه بیشتر فرا گیر شود ،

بطوریکه فرد مبتلا عمیقاً احساس تنهایی کند ، نه تنها همانند افراد کمرو دچار ناتوانی یا معلولیت

اجتماعی می شود ، بلکه اضطراب و احساس تنهایی زمینه افسردگی جدی را در وی بوجود می آورد

و ممکن است به اقدامات غیر عادی نظیر گریز و فرار از خانه و محل زندگی و کار ، بعضی کژرویهای اجتماعی

اعتیاد و خود کشی دست بزند . درصد قابل توجهی از کسانی که خود کشی کرده یا اقدام به خودکشی می کنند

، تجارب فراوانی از احساس تنهایی و رها شدگی از صمیمی ترین نزدیکان و دوستان خود داشته اند . (افروز – 1373 )

 

شیوع کمرویی :

کمرویی در نزد کودکان و نوجوانان به مراتب بیشتر از بزرگسالان است .

بسیاری از افرادی که در واقع بر اساس تعاریف ارائه شده و در معیارهای پذیرفته کمرویی ،

کمرو تلقی می شوند ، به گونه ای کمرویی خود را پنهان می دارند و بخصوص سعی می کنند

تا در برابر کودکان و افراد همسان خویش کمتر کمرویی نشان دهند .در هر حال فراوانی ظهور

رفتار کمرویی در موقعیتهای مختلف خانوادگی و فامیلی ، شغلی و تحصیلی ، اجتماعی ، سیاسی و … کاملاً متفاوت است .

 

            درصد فراوانی کمرویی در موقعیتها و شرایط مختلف
1 حضور در جمع بزرگی از افراد غریبه و مقتدر و ملزوم بودن به صحبت کردن و پاسخ دادن به سؤالات جمع 75%
2 حضور در جمع بزرگی از افراد غریبه 70%
3 مواجه شدن ( هم صحبت شدن ) با جنس مخالف 63%
4 حضور در میان جمعی که نسبت به فرد کمرو ، موقعیت تحصیلی و اجتماعی برتری دارند 58%
5 حضور در موقعیتهای اجتماعی جدید 57%
6 بطور کلی حضور در موقعیتهای معمولی اجتماعی 56%
7 حضور در موقعیتی که بتید صمیمانه و قاطعانه نظر داد . ( جمع دوستان در مدرسه و محل کار و … 54%
8 حضور در موقعیتی که فرد مورد ارزیابی و قضاوت دیگران واقع می شود 53%
9 حضور در جمعهای کوچکی که فرد مورد توجه دیگران است 52%
10 حضور در جمع گروههای اجتماعی کوچک 48%
11 حضور در موقعیتهایی که فرد کمرو به کمک احتیاج دارد 48%
12 حضور در گروههای شغلی و کاری 28%
13 گفت و گوی دو نفره با هم جنس 14%
14 حضور در جمع نزدیکان و دوستان صمیمی کمتر از 10%
15 حضور در خانواده و محشور شدن با مخاطبان خردسال آشنا و صمیمی فوق العاده کم

 

این مسأله امری است کاملاً فرهنگی ، بدین معنا که افراد کمرو در جامعه اسلامی ما مشکل جدی تری

در صحبت با جنس مخالف دارند تا افراد به اصطلاح کمروی اروپایی و آمریکایی بطور کلی حداقل پدیدار شدن

کمرویی هنگامی است که فرد کمرو با مخاطبان آشنا و صمیمی و خردسال در کانونی همچون خانواده سرو کار دارد

و حداکثر تبلور یا تظاهر کمرویی زمانی است که فرد در یک موقعیت و شرایط تازه با حضور جمع قابل توجهی

از افراد غریبه ، متنفذ و مقتدر ملزوم به صحبت کردن و توضیح و گفت و شنو سریع می شود .

بررسیهای انجام شده حاکی از آن است که تمامی افراد کمرو در همه موقعیتها و شرایط اجتماعی یکسان ،

واکنش و رفتار مشابهی از خود نشان نمی دهد و میزان و درجات احساس کمرویی ایشان کاملاً متفاوت است .

در اینجا بطور اختصار چکیده ایی از مطالعات انجام شده در مورد میزان فراوانی کمرویی افراد در موقعیتها

و شرایط مختلف ارائه می گردد . ( افروز 1373 )

 

ـ ویژگی های  رفتار افراد کمرو :

بعضی از ویژگی های بالینی و رفتاری کودکان و نوجوانان و بزرگسالان کمرو بطور قابل ملاحظه ای

متفاوت از دیگران بوده ، به سادگی قابل تشخیص است .

از نظر زیستی و فیزولوژیکی نشانه ها با علائم مشترکی در میان غالب افرادی که بطور جدی

دچار کمرویی هستند ، مشاهده می شود . بدیهی است که نشانه های فیزولوژیک در افراد کمرو

عمدتاً روان – تنی است و در نتیجه شرایط خاص روانی حاکم بر رفتار ایشان ظاهر می گردد .

در این ارتباط می توان به علائم فیزولوژیکی نظیر : تشدید ضربان قلب ،‌سرخ شدن چهره ،

حالتهای اضطرابی ، اختلال در ریتم نفسی ، تنش عضلانی ( به علت خود توجهی فوق العاده زیاد ،

تغییر در تن صدا ،‌اختلال در کنشهای بعضی از غدد درون و برون ریز و …اشاره کرد .

همچنین بعضی رفتارهای اضطرابی و رفتارهای روانی – حرکتی در بین کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان

کمرو دیده می شوند .

برخی از این ویژگی ها مانند :

گریه کردن ، رو برگرداندن از غریبه ها و چسبیدن به فرد آشنا – بیشتر در کودکان کمرو مشاهده می شود .

 علاوه براین فرار کردن از جمع غریبه ها ، مخفی کردن خود از انظار اطرافیان غریبه و نا آشنا ، خجالت کشیدن

و به لکنت افتادن ، با حداقل کلمات سخن گفتن ، بریده و کم حرف زدن ، بیشتر عبوس بودن و کمتر لبخند زدن ،

مضطرب و دست پاچه شدن ، با انگشتان خود بازی کردن ، با لباس خود ور رفتن ، از این پا به آن پا شدن ،

سر را خم کردن و زیر چشمی به غریبه ها نگاه کردن ، عدم برقراری ارتباط چشمی مستمر و طبیعی با دیگران ،‌

غرق در افکار خود شدن ،‌خود توجهی بیش از حد و گاهی اوقات دقایقی از وقایع محیط غافل شدن ،

تمایا به سر و کار داشتن بیشتر با کتاب و اشیاء و لوازم مختلف به جای آدمها ، علاقه به بازی با کودکان آشنا

و کوچکتر از خود ، عدم برخورداری از یک رابطه دوستانه با آشنایان ،‌ با صدای آهسته و غیر طبیعی سخن گفتن 

و شخصیتی انفعالی داشتن ، گرفته و نگران بودن ،‌خام و بی لطافت برخورد کردن در ارتباطات اجتماعی

بخصوص با افراد غریبه ، بیزاری از دعوت کردن و دعوت شدن توسط دیگران و سرانجام تمایل به تنها بودن ،‌

بیزاری شدید از نگاههای نقادانه دیگران ،‌فقر شدید در انگیزه فعالیت اجتماعی ، ضعف اعتماد به نفس ،

عدم برخورداری از ابتکار عمل و ارائه خلاقیتهای ذهنی ،‌بی جرأت و بی شهامت بودن در عین توانایی

و قدرت و … از دیگر ویژگیهای افراد کمرو است ( افروز 1373 )

 

کمرویی و جنبه ها و جلوه های مختلف آن :

  • ناراحتی های ترشحی ( عرق کردن بخصوص در نوک انگشتان ، خشک شدن بزاق دهان ، آب دهان قورت دادن های بدون علت زیاد ) .
  • اتساع عروق که منجر به سرخی صورت می گردد ( آنچه کمروها از آن رنج می برند )
  • انقباض عروق که پریدگی رنگ صورت از آن بوجود می آید .
  • ناراحتی های مهم تکلم و تنفس ،‌گرفتگی گلو ، سفت و سفت شدن تارهای صوتی که در آن به ناگهان قدرت تکلم از بین می رود و نفس می گیرد و انسان به لکنت می افتد و تنفس سنگین می شود و صدا تغییر می کند و تغییر مشخص است و سخن گفتار گاه و بیگاه نا محسوس و نا مفهوم می شود .
  • سختی عضلات : ناشیگریهای عمده حرکات ارادی ، تردیدها ، رعشه ها ، از دست دادن تعادل و خونسردی
  • ارتعاش انگشتان
  • انقباضات ناحیه قلب ، احساس سکته کردن و باز ماندن قلب از حرکت
  • بعد از احساس خجالت : خستگی شدید ، عرق ریختن ، دلتنگی ،‌بی حسی ، سر افکندگی به مدت زیاد.

 

نمودهای روانی :

آثار و نشانه های کمرویی در این مورد چنان وسیع و بی شمار است

که بایستی به رئوس عمده و اصلی آن اشاره کرد .

  • هوشیاری و روشن بینی به حداقل می رسد و پهنه وجدان و شعور به طور قابل ملاحظه ای

کاهش می یابد . تنها یک چیز مورد توجه آدم خجالتی قرار می گیرد و آن هم عاملی است که به ایجاد

شرم و خجالت در او منجر شده است و خارج از آن نه چیزی می بیند و نه چیزی می داند و نه به

چیزی اعتناء می کند ( مثل سخنرانی که بعد از نطق رادیو تازه متوجه می شود که دو صفحه از متن سخنرانیش را نخوانده است )

 

  • میدان ضمیر تنگ می شود و واکنش آنی امکان ناپذیر می گردد فرد خجول یکباره احساس می کند

که قلج شده است از هوش و ذکاوت اثری به جای نمی ماند و به دشواری عکس العمل نشان می دهد.

 

  • ترس و شدت وحشت فوق العاده با فشار درونی زیاد و احساس خفگی پیش می آید .

در پی آن احساس فرا می رسد . این احساسات ممکن است محدود ( مثل سخنرانی ، که متن نطقش را کـوتاه می کند )

و یا با بی حسی و خستگی همراه باشد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم
  • امتناع از قرار گرفتن در موقعیتی که موجب خجالت شخص می گردد .

( امتناع از شرکت در مهمانیها ، امتناع از رفتن به تئاتر و سینما ، امتناع از حضور در اجتماعات و … )

این قبیل ترسهای مضاعف گاه عوارضی جسمانی پدید می آورند مثل دردهای معده ناشی از انقباضات

معدی و دردهای ناحیه قلب در نتیجه ی انقباضات عضلات قلب .

 

  • کمرویی بسا تنه ی درختی است که بر آن شاخه های بسیاری می روید

و بعضی از آنها عبارتند از احساس گناه ، خود تنبیهی و حتی انحرافات جنسی . ( شهاب قهرمان – 1373 )

 

ــ کمرویی و ترمزهای روحی :

بدیهی است که تعلیم و تربیت آدمی را در بر می دارد تا در زندگی خویش از یک رشته ترمزهای روحی

بهره گیری نماید و چه بسا  اعمال و چه بسیار غرائض و تمایلات به خاطر قوانین اجتماعی و فردی

و غیره بایستی سرکوب شوند و یا از مسیر خود منحرف گردند  در واقع ، تعلیم و تربیت عکس العمل

را با تطبیق آنها با وقایع و رخدادهای تازه کاتالیزه می کند .

 

حال متوجه مخاطرات آموزشهای ناقص می گردیم که تعداد وقفه ها و ترمزها رو به تزاید می گذارد .

و زنجیره ای بی انتها را بوجود می آورد و در ضمیر سر ریز می گردد ، وا پس زدگی ایجاد می کند .

این قبیل ترمزهای روحی انرژی را مسدود می کنند ( مثل اختلالاتی که در حافظه بوجود می آید

و تمام یا قسمتی از آنرا پاک می سازد و یا حالتی که به لمنت زبان و گاه حتی به لالی کامل منجر می شود )

 

حال این سؤال پیش می آید که آیا اساساً وجود چنین ترمزهای روحی در کنار آموزش مفید می باشد یا خیر ؟

پاسخ مثبت است مثلاً بایستی کودک را از بعضی اعمال غریزی نهی کرد ، مثل مکیدن انگشتان

و بازی کردن با مدفوع و کتک زدن و …

ولی در این حالت نیز وجود یک همراه سالم و درست بایستی مورد توجه واقع شود

تا ترمز و مانعی که ایجاد می شود در حد طبیعی قرار گیرد . مثلاً می دانیم که آدم کمرو

در مقابل حرف و سخن مردم عکس العمل آنی نشان دهد و فی المثل از زور و بازو و یا فکرش آناً استفاده کند .

در این لحظات انرژی لازم و ضروری با بروز اضطراب و تنش درونی از بین می رود

و آنگاه وقفه در واکنش پدید می آید ( قهرمان – 1373 )

 

علل کمرویی :

  1. علل کمرویی معمولاً فکر غلط است شخص کمرو یا خودش برای خودش ارزشی قائل نیست

یا تصور می کند که دیگران برای او ارزشی قائل نیستند . هیچ کس دوست ندارد مورد تمسخر دیگران قرار گیرد ،

ترس از چنین وضعی شجاعترین فرد را عقب می زند . تنها چند فرد استثنایی از افکار عمومی ترس به خود راه نمی دهند .

 

بعضی ها نیرومند و دارای منش محکمی می باشند ، که مستقیماً به سوی هدف خود می روند

و موانع را از سر راه خود بر می دارند بدون آنکه فکر کنند « دیگران در این مورد چه خواهــند گفت ؟ »

 

بعضی دیگر افرادی هستند مغرور ، متکبر و چنان در احساس برتری خود غرق هستند که قضاوت دیگران

را بی ارزش و قابل چشم پوشی تلقی می کنند ، چنین نیرویی اراده و چنین اعتماد به نفسی به ندرت

مشاهده می شود .

از کسی که خود را مضحک و مسخره تصور می کند انتظار نداشته باشید که با اطمینان خاطر در جمع دیگران

حاضر شوند ، زیرا این درخواست و انتظار مثل آن است که بخواهید کره ماه را از آسمان پایین بکشید .

 

ولی باید با صدای بلند تر تکرار کرد ، فرد کمرو فاقد ارزش نمی باشد چنین فردی نه مضحک و مسخره است

و نه دست و پا چلفتی و پخمه ، فقط تصور می کند که چنین است . تا وقتی که این فکر غلط را که در مغز

و نهادش نقش بسته است از سر بیرون نکرده و اصلاح نکند نخواهد توانست از این ظرف زبونی نجات پیدا کند .

بنابراین فرد کمرو ، درجه اول ، دقیقاً خود را مورد آزمایش و بررسی قرار دهد تا قضاوتهای غلط و نادرست

را که منشأ ناراحتی او می باشد پیدا و کشف کند .

 

  1. اولین علت کمرویی :

تحقیر نابجای خود. بعضی افراد خود را از لحاظ فکری ضعیف و حقیر می شمارند .

آنچه می گوید آنچه می نویسد به نظرشان پوچ و بی ارزش می رسد .

ترس از آشکار شدن حالت معمولی و متعادل خود و ترس از اینکه با رفتار و گفتار ما معقول

خیالی خود مورد تمسخر و استهزاء دیگران قرار گیرند ، دهان آنها را می بندد .

به عنوان مثال ، شاگردان بر جسته ، ولی خیلی ترسویی دیده می شوند که به صورت

اسفناک و تأسف آوری مردود می شوند . اگر امتحان نهایی به صورت کتبی انجام گیرد

معمولاً با افشای خوب ، به سؤالات جواب داده و قبول می شوند ، ولی در امتحان نهایی

مشوش می شده و دست و پای خود را گم می کنند و جواب سؤالات را تند و نامفهوم می دهند

و بالاخره ساکت می شوند با اینحال ، در واقع ، جواب سؤالات را می دانند ، فردای امتحان ،‌

بصورت رضایت بخشی به معلم خود جواب می دهند .

 

این نوع شاگردان مدرسه کافی است در برابر افراد ناشناس و غریبه ای قرار گیرند

تا دست و پای خود را گم کنند و گیج و مات و مبهوت شوند .

 

گاهی در معلمان جوان ، وکلای دادگستری جوان نیز دیده شده است ، که پر استعداد و سرشار از هوش می باشند

و برای اولین بار در پشت میز تدریس کلاس یا ( درس و بحث خود ) میز محاکمه ، هیچ نوع ناراحتی از خود نشان نمی دهند .

زیرا وعظ و خطابه یا درس و بحث خود را خوب و با دقت تمام فرا گرفته اند ، در نتیجه چنین به نظر می رسد که موفقیت

در انتظار آنان می باشند . ولی شنوندگان و شاگردان آنها را دلسرد می کنند . وقتی که متوجه تمام چشمهایی می شوند

که با کنجکاوی به آنها نگاه می کنند ، ترس شدیدی آنها را فرا می گیرد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

چه حالی به آنها دست می دهد ؟

کار آنها نیست ؟ چقدر حرفهای آنها در نظر افرادی که جلوی آنها نشسته اند پوچ و نامربوط جلوه می کند .

در نتیجه جرأت نمی کند با اطمینان حرف بزنند ، و مثل بچه ای که داستانی را بدون اینکه خوب فهمیده باشد

برای دیگران نقل کند ، به من و من کردن می افتد یعنی دست و پای خود را گم کرده و سبب عدم موفقیت

سخنرانی می شوند ، در حالی که اگر بخوبی از عهده بیان مطلب بر می آمدند مورد تحسین قرار می گرفتند .

برخورد با جماعت برای آنها شوم و نحس بوده زیرا خودشان برای خود ارزشی قائل نبوده اند .

این افراد کسانی هستند که بعد از اولین شکست خود دیگر جرأت نکرده اند جلوی جمعیتی ، حتی به تعداد کم حرف بزنند .

 

  1. سومین علت کمرویی : پختگی خیالی

بعضی افراد معتقدند که ظاهرشان فاقد ظرافت ، رفتارشان ناشیانه و ورودشان در سالن اجتماعات سبب کنجکاوی

مسخره آمیزی می شود . این فکر و خیال ، که مبتی بر هیچ پایه ای نمی باشد در طرز رفتار آنان تأثیر می کند

و نمی دانند چه باید کرد و کجا باید نشست . با این حال نباید عقیده غلط فرد کمرو را با بی اطلاعی واقعی

از عادات همگانی اشتباه کرد . عادات و رسوم بوسیله معلم ، مطالعه ، مشاهده رفت و آمد

در محافل مختلف و با نزاکت فرا گرفته شود .

 

  1. چهارمین علت کمرویی : ترس بی دلیل از مورد تمسخر دیگران بودن

آنچه معمولاً سبب کمرویی احساسی می شود ترس است . فرد کمرو جرأت نمی کند

علاقه خود را نسبت به شخص یعنی ابراز به عشق  خود نسبت به کسی که دوست دارد اعتراف کند ،

زیرا می ترسد از اینکه نتواند مناسبتی بر قرار کند و در نتیجه با تمسخر به عقب رانده شود .

بعضی افراد کمرو حتی جرأت نمی کنند لطف و محبت خود را نسبت به افراد خانواده شان ابراز کنند .

کلمات دوستی ف تشکر و سپاس ، رحم ، شفقت و مهربانی که در حذف موارد مختلف طرح می شوند

در گلوی آنها خفه می شوند این نوع افراد اجازه نمی دهند تحت فشار نوعی شرم و حیای پوچ و بی مورد فلج شوند ،

و خونسردی ظاهری آنها سبب ناراحتی دیگران شده همانطوری که خودش هم سبب ناراحتی آنان می شود .

 

  1. پنجمین علت کمرویی : عدم اعتماد بعد از شکست

شخصی متوجه می شود که منافع او در نتیجه بحران اقتصادی عمومی به مخاطره افتاده است

  چنین شخصی قربانی اوضاع و احوال است نه بی احتیاطی خود ولی با این حال به علت افسردگی

دچار شده و بدبختی خود به اشتباه خود نسبت می دهد و خود را ناتوان از فائق آمدن بر مشکلش تصور می کنند

و چنان به ضعف ناتوانی خود اطمینان پیدا می کنند که جرأت نمی کند برای جلوگیری

و جبران فاجعه امتحانات لازم به عمل آورد .

یکی دیگر پولی را از دست می دهد و مجبور می شود بلافاصله وضع زندگی خود را محدود و جمع و جور کند

چنین شخصی تصور می کند که تمام مردم از بدبختی او خبر داشته و او را خانه خراب تلقی میکند .

تعادل و حضور ذهنی خود را از دست می دهد و از حضور او جمع ، نگران و ناراحت می شود

حتی جرأت نمی کند دیگر با بانکدار ، مأمور ثبت ، همکارانش که ممکن است توصیه هایی به او بدهند ، حرف بزند .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

6 . ششمین علت کمرویی : عیبی که در اهمیت آن مبالغه شود

بالاخره ، گاهی علت کمرویی عیب واقعی است . زنی که قیافه او در نتیجه بقایای زخمهای

التیام یافته یا  …………. تغییر یافته و زشت شده است ، مردی که می لنگد ، کودکی که والدینش

، در نتیجه خسیس و بی تفاوت بودن بطور زننده ای لباس جلف به آن می پوشانند .

 

چقدر مردم در موارد مشابه فوق تصور می کنند که یک چیز غیر عادی در وجود خود دارند ،

و دیگر هیچ چیز عادی را در خود احساس نمی کنند . ولی با این احساس حقیقت اغلب تصور غلطی

اضافه می شود که باید تغییر یابد . زن زشت ، مرد لنگ ، کودک بد لباس ، مسلماً دارای صفات برجسته ای

هم می باشند که باید آنرا بشناسند و ممکن است سبب موفقیت آنان شده و احترام دوستی دیگران را به خود جلب کنند .

 

  1. کمرویی نوعی تواضع نمی باشد .

گاهی کمرویی با فروتنی ، یا با سادگی صفت خوبی که معمولاً با بزرگی واقعی همراه می باشد ، اشتباه می شود .

تواضع و فروتنی نوعی فضیلت است و کمرویی نوعی عیب و نقص .

فرد متواضع از ارزش واقعی خود آگاه می باشد، استعدادها ، خصائل و شایستگیهای خود را می شناسد ،

ولی به آنها مباهات و تفاخر نمی کند .

فرد کمرو چشمهای خود را بر روی واقعیت می بندد و اسیر افکار واهی تضیلات خود می باشد

و در خود معایب نقایصی می بیند که فاقد آنهاست ، خود را قربانی ارزیابیهای غیر منصفانه ای احساس می کند

که هم نوعش به او نسبت نمی دهد ، چنین فردی در اشتباه است .

 

بدون آنکه به فروتنی و تواضع و شباهتی داشته باشد ،‌فرد کمرو از نوعی زمینه غرور و تکبر پنهانی برخوردار است

که ناراحتی او را تشدید می کند . اگر کمی بیشتر متواضع بود و از فروتنی بیشتر برخوردار بود ،

آیا در برابر لبخند خیالی به خود می لرزید ؟ آیا تنها به این فکر بود که همه کس متوجه او بوده

و می خواهند او را انتقاد کرده و قدر و قیمتی می باشد ،‌وی در برابر کوشش لازم به منظور تسلط

بر خود عقب نشینی می کند بنابراین نباید از چنین فردی نمونه جرأت و فضیلت ساخت ،‌

زیرا فرد کمرو فردیست ضعیف و ناتوان . ( سروری – 1373 )

 

کودک کمرو :

چرا بعضی ها بدون علت خجالت می کشند ؟ زمانیکه دیگران رو گشاده و مستقیم

به صورت آنان نگاه می کنند ، بدون هیچ دلیلی خجالت می کشند و آرزو می کنند که زمین آنان را فرو ببرد .

ابتدا باید دید سرخ شدن چیست ؟

 

برای سرخ شدن دو علت وجود دارد :

1- علت فیزیکی :

تعریف فیزیکی سرخ شدن این است که یک واکنش خودکار که بی اختیار عمل می کند ،

مثل خالی کردن اضطراب و نگرانی برای عواطف قوی برای آنکه ظهور طبیعی این عواطف مسدود نشده است .

در این مرحله رگهای زیر پوست منبسط می شود ولی این انبساط رگها در آن قسمت پوست است ،

که زیر لباس نباشد . هر وقت کسی خجالت می کشد ، عکس العمل روحی او بدین طریق نمایان می شود .

 

2- علت عاطفی :

تعریف عاطفی اینکه اگر شما سرخ می شوید به این علت است که شما ، شخص راز داری هستید

و این راز را از نزدیکترین دوستانتان دور نگه می دارید و می ترسید که اسرار شما فاش بشود .

فروید خاطر نشان می سازد که کودک در فاصله بین تولد و 5 سالگی در مرحله ی سایقهای فیزیولوژیکی

زندگی می کند و این سایقها در ارتباط با گرسنگی و حس کنجکاوی درباره اعضای تناسلی ،

استمناع بچگی و احساس تقصیر به والد جنس مخالف می باشد .

 

تجارب جسمی دنیای عواطف کودک را می سازد و این نیازهای اولیه از یک طرف و تقاضاهای والدین

که از کودک می خواهند دنبال این نیازها نرفته و آنها را سرکوب نمایند . زمانیکه کودک وارد مدرسه

ابتدایی می شوند ، خود را با مسائل سازش داده و از آنکه در سنین پایین توسط پدر یا مادر منع شده بود .

احساس کمرویی و خجالت می نماید و سعی می کند که دوران کودکی و مسائل آنرا فراموش نماید

و آنطوری که پدر و مادرش از وی انتظار داشتند رفتار نماید .

 

اگر دوران اولیه کودک در یک محیط نا سالم و پر از تهدید و طرد سپری شده باشد و نوجوان نتواند بطور صحیح

از وجدان خود آگاهی پیدا کند ، انگیزه های فعال سرکوب شده در مواقع مختلف ظهور کرده و نوجوان را

دچار شرم و خجالت می سازد ، در نتیجه خود را از دیگران عقب می کشد و آرزو می کند که زمین او را

فرو ببرد و تنشی که وی را دست می دهد نوعی اعتراف به تقصیر است و بهانه ای برای همدردی و پذیرش

از جانب دیگران می باشد .در مراحل بعدی از کودکی ، ممکن است نگرش والدین نسبت به پر خاشگری کودک

تأثیر قابل ملاحظه ای بر کودک داشته باشد . چنانچه والدین از پر خاشگری متنفر باشند و آنرا ناپسند بشمارند ،

حتی اگر تنفرشان فقط به صورت ادعای لفظی نیز باشد ، باز ممکن است کودک احساس کند که اصولاً پرخاشگری

نوعی گناه است و باید از آن دوری کند . از طرف دیگر نیز والدینی که مدام با یکدیگر در نزاع و کشمکش هستند

و خیلی زود نسبت به یکدیگر پر خاش می کنند ، می توانند در کودک این ترس را بوجود آورد که آنها از یکدیگر

جدا خواهند شد . از آنجایی که کودک این آرزوی پنهانی را دارد که نوعی رابطه خصوصی با هر یک از والدین

خود داشته باشد ، و نیز نا خود آگاه از این ناراحت است که مبادا او باعث تیرگی روابط بین والدین خود شود ،‌

چنانچه روزی پدر و مادرش واقعاً از هم جدا شدند ، ممکن است بچه احساس گناه شدیدی کند و چه بسا بعداً

جلوی پر خاشگری خود را بگیرد ، به این امید که از هر نوع اختلاف بیشتر بین والدینش جلوگیری کند .

 

چه چیزی انسان را زودتر خجالت می دهد ؟

باید گفت که تحقیر کودک مهمتر از هر عامل دیگر است . همین که کسی را در ملاء عام تحقیر کردند

از خجالت سرخ می شود . برای مردان و زنان جوان معمولاً پس از تحقیر ، سخن از عشق و ازدواج

باعث خجالت کشیدن و سرخ شدن ایشان می گردد .

ترس و کمرویی نتیجه زیاده روی والدین در مواظبت از کودک است ، برخی از پدر و مادران می پندارند

که کودکان آنان اشیاء بسیار پر بهایی هستند که باید سخت از آنها مراقبت شود تا از تأثیر اخلاق

ناشایست کودکان دیگر مصون بمانند .

 

آنان گفتار و کردار کودکان خود را در دایره دستورات اخلاقی محدود می کنند .

در نتیجه این قبیل کودکان از ترس اینکه راه خطا نروند کمتر عقیده ای از خود بیان می کنند

و یا کاری را مستقلاً انجام می دهند . به همین سبب است که وقتی با غریبه ای رو به رو

می شوند خود را گم می کنند ( منصور نجفی زاده – 1368 )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

تأثیر کمرویی و تحول شناختی ، رشد شخصیت سازش یافتگی اجتماعی :

پدیده کمرویی به عنوان یک معلولیت اجتماعی ، چنانچه به موقع تشخیص داده نشود

و درمان نگردد می تواند آثار نامطلوبی به همراه داشته باشد و رشد شناختی ،

عاطفی ، روانی و اجتماعی فرد را بطور جدی متأثر کند .

 

در اینجا فهرست وار به بعضی از تأثیرات سوء کمرویی بر روند تحول شناختی ،

قدرت هوشمندی ، رشد شخصیت و ویژگیهای عاطفی و روانی افراد کمرو

اشاره می کنیم :

بعد شناختی :

در بسیاری از مواقع هوش و استعدادی سرشار ، در پس ابرهای تیره کمرویی پنهان می ماند .

به عبارت دیگر بعضی از کودکان و نوجوانان کمرو به رغم آنکه ممکن است فوق العاده تیز هوش

و سر آمد باشند ،‌اما قدرت هوشمندی ایشان توسط دیگران ، بخصوص معلمان ، بطور واقع بینانه

مورد ارزیابی قرار نمی گیرد . کمرویی پایدار می تواند منجر به یک ترس و تنش عمومی شده ،

کودک یا نوجوان کمرو اعتماد به نفس و جرأت تجربه هیچ کار تازه ای را پیدا نکند و در نتیجه عملکرد

و پیشرفت او بطور معنا داری پایینتر از سطوح توانایی او ظاهر گردد . به کلام دیگر همیشه فاصله ای

قابل توجه بین توان بالقوه 1 و بالفعل2 افراد کمرو وجود دارد .

 

کمرویی موجب افزایش فوق اعاده خود توجهی و اشتغال ذهنی فرد کمرو نسبت به واکنش های

خویش می شود ، به گونه ای که شخص از هر گونه تفکر مولد و خلاق و ارتباط برتر باز می ماند ،

چرا که خلاقیت متضمن برخورداری از شخصیتی سالم ، پویا و فعال است و کودکان و نوجوانان

خلاق عموماً افرادی کنجکاو ، جستجو گر ،‌اهل چالش ذهنی انعطاف پذیر ، صریح الکلام ، شجاع ،

راحت و بی تکلف ، گشاده رو و متبسم هستند .

بنابراین کمرویی قدرت تفکر خلاق و خلاقیت فرد را محدود می کند .

 

بعد عاطفی – روانی – اجتماعی :

افراد کمرو غالباً دچار اضطراب ، افسردگی و احساس تنهایی بوده ، در بر قراری و

حفظ پیوندهای عاطفی با شکل جدی مواجه هستند .

کمرویی مانع اصلی رشد مطلوب عاطفی و روانی فرد است .

در افراد کمرو ترس از غریبه ها ممکن است به تدریج تعمیم یابد و باعث شود که آنان از هر چیز تازه

و متفاوتی بترسند .این امر می تواند محصور کننده فرد در میان دیوارهای احساسات بازدارنده باشد

و زمینه رشد نا به هنجار روانی – اجتماعی وی را فراهم کند .

 

افرا کمرو سهم چندانی در گروههای همگن ندارند و حضوری انفعالی و غیر فعال در گروههای اجتماعی

پیدا می کنند . گرچه معمولاً افراد کمرو بخصوص بخاطر طبعیت پذیری و فرمان روی بی کم و کاست

از سوی اعضای گروه طرد نمی شود ، اما باید اذعان داشت که غالباً مورد کم توجهی واقع می شوند

و در نتیجه چنین نقش غیر فعال گروهی و سازش – یافتگی ضعیف ، از کسب یادگیریها ، مهارتها

و تجارب مؤثر فعالیتهای اجتماعی محروم می مانند از آنجا که فرد کمرو غالباً می ترسد ،

با دیگران بویژه مخاطبان نا آشنا ، تازه واردها و غریبه ها صحبت کند ،‌ به طبع دیگران نیز با او

کمتر سخن می گویند . ارتباط مؤثر کلامی برایندی از تعامل بین فردی و امری است متقابل

و مستلزم علاقه ، تمایل و انگیزه طرفین بنابراین قطع ارتباطات کلامی و روابط اجتماعی موجب می شود

که کودکان ، نوجوان یا فرد بزرگسال کمرو دچار خود محصوری1 شود و از زندگی فعال و خوشایند اجتماعی

محروم ماند . معمولاً افراد کمرو نسبت به خود همان قضاوتی را ندارند که دیگران نسبت به ایشان دارند

،‌و از آنجا که خود ارزشیابی نشانی از سازگاری اجتماعی است ، بنابراین خود پنداری ضعیف ،

بیانگر رشد معیوب شخصیت و پدید آیی عقده حقارت است . ( افروز – 1373 )

 

عواقب کمرویی ( آثار بدنی کمرویی ) :

کمرویی شبیه شهوات است ، به این معنی که در انعکاساتی در بدن انسان وارد می شود .

کمرویی ،‌در بعضی مراحل و درجات شدید خود ، سبب نوعی محدودیت می شود که عضلات

را به صورت کم و بیش چشم گیری فلج می کند .

پیانیستهایی را می شناسیم که استاد معلم پیانویی باشند ، ماشین نویسهایی را می شناسیم

که با سرعت عجیبی با ماشین تحریر کار می کند . دور از نگاههای کنجکاو . انگشتان آنها بر روی دکمه

حروف ونت پیانو با مهارت شگفت انگیزی حرکت می کند . اگر از بد شانسی کسی به آنها نزدیک شود

تا کار آنها را از نزدیک مشاهده کند همه چیز به هم می خورد . هر دوی آنان انعطاف و نرمش دستهای

خود را از دست می دهند ، عضلاتشان سفت می شود . انگشتانشان منقبض می شود .

پیانیستها دیگر جزء صداهای مقطع و بریده ، بریده چیزی از پیانو برون نمی دهند ، ماشین نویس

اشتباه می کند و کار خود را قطع می کند . ممکن است کمرویی به صورت دیگری که بدبختانه

خیلی هم اتفاق می افتد ، برای سلامتی زیان آور باشد .

 

بعضی افراد جرأت نمی کنند ناراحتی خود را به علت نوعی احساس غلط ، شرم و حیا ، با پزشک در میان گذارند .

این حالت وسواس وجدانی است که آنها را در بر می گیرد . در مواقع ، این نوع افراد فراموش نمی کنند

که سخت ترین خلق و خو امکان ندارد ، بوسیله پزشک معاینه و معالجه شود . همچنین می دانند که این

نوعی تکلیف و وظیفه است ، زیرا حق نداریم سلامتی خود را به مخاطره بیندازیم یا اینکه افراد کمرو به

این مطلب وارد هستند ، ولی نوعی ترس مغلوب نشدنی به آنها مستولی شده و آنان را به سکوت وا می دارد . ( سروری – 1373 )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

عواقب خانوادگی کمرویی :

عواقب کمرویی در زندگی کمتر از موارد دیگر نمی باشد . اگر پدر خانواده که کمرو است

به ضعف خود آگاه بوده و از این بابت ، ناراحت است ، و نمی خواهد که کودکانش از این لحاظ ضرر و زیانی

متوجه اشان بشود ، احساس می کند کودکانش متکی به او نیستند ، همانطور که نظام طبیعی آنرا نشان می دهد .

در نتیجه می خواهد پرستیژ و ارزش لطمه خورده را مجدداً به دست آورد ، و مثل اغلب افراد کمرو ، گاهی با

چنان شدتی رفتار می کند که هدف را زیر پا گذاشته و به جای اینکه ناراحتی را بهبود بخشد آنرا تشدید و بیشتر می کند .

 

نتیجه ، چنین عکس العمل ناشیانه و بی محابا سرزنشهای نیش دار ،‌کلمات خشم آلود ،

حرکت وحشیانه می باشند . فرد کمرو که در خارج ز منزل ، با توجه به ضعف ناتوانی اش ،

مورد توهین قرار می گیرد ، نشان دادن برتری خود را در محیط خانواده شدیداً احساس می کند .

این رفتار نوعی انتقام ضعیفی است که با این وسیله سعی می کند خود را از نظر خودش تبرعه کرده

و مقام اعتبار قبلی خود را باز یابد .

 

عواقب کمرویی در زمینه کار و شغل :

عواقب کمرویی در زمینه کار و شغل قابل شمارش نیست ، هیچ مانعی بیش از کمرویی

خصوصاً در عصر ما که باید از منافع خود باشد تا هر چه تمامتر دفاع کرد ، در عصری که

موفقیت فقط در سایه تسلط به نفس و سعی و کوشش بدست میآید ، از موفقیت جلوگیری نمی کند .

فرد کمرو نسبت به انجام بسیاری از کارهایی که در موقعیت های مختلف ضرورت دارد ناتوان می باشد .

اگر مالک است ، نمی تواند از منافع خود در برابر مستأجرین ، کارگران واجاره داران ملکش دفاع کند .

اگر مسئول مؤسسه صنعتی یا بازرگانی است ، نمی تواند نظرات و اراده خود را به کارکنان خود اعمال کند ،

قدرت خود را مشکوک جلوه می دهد ، در نتیجه رعایت نظم و دیسیپلین در هم ریخته و سبب پایین آمدن

راندمان مؤسسه می شود . خلاصه فرد کمرو هدف اولین وسیله ای که از طرف هر احمقی مطرح می شود

قرار می گیرد ، خصوصاً اگر این احمق جسور بوده و با اعتماد به نفس و محکم حرف بزند .

 

عواقب و آثار کمرویی در وجدان :

فرد کمرو در زندگی خانوادگی و اجتماعی ضعف و نا توانی خود در عذاب نمی باشد ،

بلکه در خصوصی ترین جنبه زندگی شخصی اش نیز از این بابت ناراحت است . عواقب

ضعف چنین فردی در اعماق وجدانش منعکس شده و تأثیر می کند . فرد کمرو نه تنها ارزشی

برای خود قائل نیست ، بلکه تصور می کند که دیگران هم ارزشی برای او قائل نیستند ،

این قضاوت غلط غرور او را جریحه دار کرده و با تجربه ای که عجیب و مخالف با افکار و عقاید

عمومی بوده و به همان اندازه دارای اثرات چشم گیری می باشند ، غرور او را تشدید می کند .

برای تسکین احساسات سر کوفته خود خصائلی در خود پیدا می کند و در مورد آنها مبالغه می کند .

از اینکه می بیند قریحه و استعداد او نا شناخته باقی مانده است بر انگیخته و عصبانی می شود .

اغلب اوقات نمی تواند ، از ترس استهزاء و تمسخر دیگران چیزی در این باره به کسی بگوید و

اصولاً فاقد چنین جرأتی می باشد . با این حال مواقعی وجود دارد که تحت تأثیر تحریک عصبی

افکار درونی و مخفی خود را ناگهانی و به تندی آشکار می کند با غرور لا فزونی حیرت انگیزی حرف می زند

خیلی زود متوجه شگفتی و توجه و تعجب دیگران که خود بر انگیخته است می شود ، زیرا افراد کمرو

فاقد روشن بینی و بی هوش نمی باشند . از این شگفتی سرخ شده و در سکوت فرو می رود .

 

در بسیاری از موارد کمرویی سبب حسادت می شود فرد کمرو به علت نا توانی حاصله از این عیب

خود در نشان دادن خصلتهای خوبی که در خود دارد گرفتار مالیخولیایی حسادت انگیز و گاهی

کینه توزانه می شود این نوعی احساس عادی و پیش پا افتاده است که هر فرد سالمی

باید آنرا در خود خفه کند . ( سروری – 1373 )

 

جبران کمرویی :

اگر کمرویی براستی رنج و عذاب است شخص مبتلا به این عارضه برای مقابله با آن چه کاری انجام می دهد ؟

به جستجوی راه حلی بر می آید که در بر گیرنده امنیت و آرامش خاطرش باشد

اما این دو عامل مهم را از کجا می یابد ؟ در وجود خودش ؟ در این قلمرو ناپایدار و سخت و لرزان ؟

محال است . زیرا او قادر نخواهد بود ایمنی خاطر را در نا امنی بیابد همانطور که او نخواهد توانست

آرامش خویش را در میان دلهره و ترسی که به دل راه دارد ، بدست آورد .

پس چاره ای جز ء این نداردکه آرامش و آسایش خاطر خود را از بیرون کسب کند و این جهان بیرونی است

که باید این هدیه را به وی ارزانی نماید .

 

گاه بر پی مراقبتهای ویژه ای بر می آید که با خلق خویش سازگار است و به وی امکان می دهد

تا به خویش متکی شود و خود را باز یابد گاه راه حلی ( آبکی ) پیدا می کند تا در عالم خیال و تصور

خود را با آن دلخوش سازد .

اینک ما در مقابل خود با کمرویی نقاب داری طرف هستیم که قیافه ای ساخته و پرداخته و رنگ و روغنی

و تصنعی دارد که تحت شرایط خاص زندگی آنرا به هم زده است.  این رو بنای ظاهری رو بناهای کوچک

خوش خیمی وجود دارند که به تدریج از حوادث و رویدادها امکان بروز می یابند . اما در عین حال گاه گاه

به « دژ » هایی مستحکم و بلورینی بر می خوریم که کمروها خود را در داخل آن مخفی ساخته اند

اینان کمروهای نامرئی هستند ! کنگره های قلعه را گاه با سیم خاردار می پوشانند و جابجایی باورها

را با توپ خانه های خود تجهیز می کنند و آماده اند تا حتی خرگوش کوچکی را زیر آتش بگیرند .

رفتار این قبیل کمروها هیچ ارتباطی با واکنشهای عاطفی و عمیق ایشان ( ترس و گریز و عقب نشینی ) ندارند .

کمرویی نقاب دار فردی است خشن و کله خشک و از خود راضی و بد زبان و خرد کننده که به ندرت در برابر هر رویداد

تازه شک و تردید به دل را می دهد . مردی است که زیر دستانش از وی حساب می برند و خود از مافوق هایش .

حتی رؤسایش از حصاری که او به دور خودش کشیده به اشتباه می افتند و درباره وی چنین اظهار می کنند :

« آدم مقتدر و با جربزه ای است »

آری این است فردی که توانسته به مرور نفرت همگان را بر علیه خود بر انگیزد .

وای از روزی که حتی خرده سنگی از حصار دروغینش کنده شود و به پایین افتد !

در واقع پوشش دفاعی و امنیت خاطر نسبی اوست که با « من » حقیقی وجود وی فرسنگها فاصله دارد

رو بنای او « منی » خارج از « من » اوست و در نتیجه شخصیتی مضاعف پیدا کرده است .

او به خونسردی و شجاعت و استحکام عقیده و یا خوش خلقی تظاهر می کند و خود را خوش مشرب و شوخ

و بزله گو نشان می دهد . اما حالت رو بنای او بستگی مستقیم با شدت کمرویی وی دارد .

پدیده جبران را می توان به دماسنجی تشبیه کرد .

اگر احساس حقارت درجاتی داشته باشد مثلاً به 10 درجه زیر صفر برسد …

جبران آن به 10 درجه بالای صفر خواهد رسید و هرگز در نقطه صفر قرار نخواهد گرفت

زیرا این نقطه قدرت و تعادل است که بعد از معالجه و بهبودی کامل در آن ثابت خواهد ماند . ( قهرمانی – 1373 )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

روش درمان :

معالجات روانی در درجه اول اهمیت قرار دارند . از طریق تفکر و تلقین به نفس تفکر ،

بطور بارز و آشکاری با پوچی تخیلات و افکار شوم شما را به خودتان نشان داده و شما را

در برابر واقعیت قرار خواهد داد . تلقین تکراری ، حقیقت را در شما رسوخ داده وقتی با تکرار

آن شما را تا حد واکنش در وجدان به پیش خواهد برد ،ذ بازتابهای کمرویی کم کم از بین رفته

و به تدریج اعتماد واقعی را که صرف انسان عادی است بدست خواهد آورد و تفکر و تلقین باید

هر یک در جای خود و در نفس خود میدان داری کنند . تمرینات زیر مربوط به عمل کمرویی است

که عبارتند از :

1. تمرین اول : 

به دلیل خود برای خود ارزشی قائل نیستند همچنین خیال می کنید دیگران هم که بی جهت آنها را از

لحاظ فکری برتر و بالاتر از خود تصور می کنید برای شما ارزشی قائل نیستند از برخورد قضاوت مردم

که باید در برابر آنها حاضر شوید می ترسید کمی استدلال و تعقل کنید ارزش واقعی این افراد خصوصاً

این جماعت از مردمی که شما را تا این اندازه به وحشت می اندازد چقدر است ؟

 

اینها افرادی مثل شما ظاهراً هم سطح شما هستند زیرا خود شما هم یک فرد معمولی هستید

بنابراین چرا خودتان را ناراحت می کنید ؟ بر روی این فرضیات غیر قابل بحث تمرینات تلقین به نفس خودتان

اصطلاحاً آنرا بر حسب نیازهای شخصی تغییر خواهد داد و درست کرده و انجام دهید حالا وقت آن است

که با مهارت کامل این تمرینات را پی ریزی کنید . من از لحاظ عقلی در حد معمولی بوده و به اندازه اغلب

هم نوعان خود از استعداد لازم برخوردار می باشم نباید از کسی بترسم و هیچ کسی مرا نمی ترساند

این تمرینات را چندین بار تکرار کنید . کافی نیست که دستورالعملهای القایی را با ایمان کامل به زبان بیاورید

باید مخصوصاً آنها را اغلب اوقات تکرار کنید

« باران سیل آسا زمین را غرق می کند ولی باران آرام و مدام در آن نفوذ می کند »

 

2 – تمرین دوم :

با شکستگی رو به رو شده اید و به نظرتان می رسد که مهر این شکست را به پیشانی خود زده اید

خودتان را مخفی می کنید حتی دیگر جرأت نمی کنید که نسبت به مشکلات خود چاره جویی کنید .

خیال می کنید شخصاً کسی هستید که از این بحران جهانی که در همه جا قربانیان خود را روز به روز

بیشتر می کند در رنج و عذاب هستید ؟ به دیگران بیش از شما ناراحت هستید ولی آنها نیروی خود

را امکان فائق آمدن بر موانع و مشکلات را فراهم می کند مستلزم اقدامات و تصمیماتی است که

برای همه عادی و طبیعی است موقع ترک مبارزه از میدان در رفتن است ! وقتی که در اطراف شما

همه سعی می کنند اقداماتی را به عمل آورند که موقعیت اقتصادی بی سابقه ای حکم کنند

بی تفاوتی شما هر موجود عاقلی را متعجب می کند به این تفکرات عمیقا ً‌بپردازید که به عنوان پایه

و اساس تمرینات تلقین به نفس شما بکار خواهند رفت . از دستورالعملهای زی که با امر مخصوص

خود آنها را محصور خواهید کرد استفاده کنید مشکلات من به هیچ وجه جنبه غیر عادی ندارد

همه ما کم و بیش دارای همین وضعیت می باشیم من نه خونسردی خود را از دست می دهم

و نه نشاط گرمی خود را .

 

3 – تمرین سوم :

آیا می توان با تلقین به نفس بازتابهای کمرویی را از میان برد مطمئناً ، زیرا این ضعف و نا توانی

مخصوصاً لزوم نوعی معالجه روانی را آشکار و مطرح می سازد ضمن مبارزه علیه کمرویی بتدریج

حالت عمومی خود را تا شفای کامل بهبود خواهید بخشید و با توجه به همین بهبود حالت عمومی

عواقب عصبی کمرویی تخفیف یافته و سپس برای همیشه برطرف خواهد شد در آن مورد خاص تذکری مطرح است .

در دستورالعملهایی که بکار خواهید برد توجهی به بازتابهای ناراحت کننده ای که از دست آنها در عذاب است

نه داشته باشید گاهی یادآوری آنها برای ایجاد مطرح شدن آنها کافی است بنابراین هرگز نگویید من سرخ نمی شوم

، من نمی لرزم ، من به لکنت زبان دچار نمی شوم .

بر عکس بگویید: « من راحتم احساس می کنم سرشار از اطمینان هستم من براحتی حرف می زنم »

به محض اینکه این تفکرات که جزء در حضور اتفاق می افتد عارض من شدند . از تلقین به نفس استفاده

و استمداد کنید چند جمله ای به صورت زیر تکرار کنید :

من آرام و راحت هستم ، شخصیت من ارزش دیگری دارد هیچ چیزی در من تأثیر نمی کند من ترسی ندارم .

خود را از افکار پوچ و بیهوده که مطابق حقیقت محض می باشد بازدارید در نتیجه در شناخت ارزش

خود اعتماد مطلوبی به دست خواهیم آورد چنین دستورالعملهای تلقینی به شما کمک خواهند کرد

تا بهتر آنها را بشناسید . ( سروری – 1373 )

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

معالجات علیه کمرویی :

کمرویی نوعی بیماری روانی است . اساساً و مستقیماً از طریق معالجات اخلاقی و روحی درمان می شود

ولی درمان جسمانی خاص تأثیر واقعی بر آن خواهد گذاشت ، هر چند که غیر مستقیم باشد از این معالجات اخلاقی

و روحی استفاده می کنیم و معالجه بدنی و جسمانی را هم فراموش نکنیم .

 

معالجات جسمانی شامل :

الف ) بهداشت و ورزش : فرد کمرو اصول بهداشتی را که متناسب با افراد عصبی است ، را باید رعایت کند ،

تغذیه مقوی – آب درمانی – خواب کافی از جمله شرایط لازم برای حفظ سلامتی به شمار می رود خودداری

از هر نوع افراط و زیاده روی در تغذیه ، در کار کردن و در بیدار ماندن ، انجام ورزشهای مختلف که بطور مرتب

بدون اقراق و مبالغه صورت می گیرد در حفظ سلامتی بدنی و جسمی مؤثر بوده و زیبایی اندام را حفظ می کند

و ورزش حس ابتکار را تقویت کرده و طرفداران خود را از لحاظ حتی حرکتی و اطمینان از سلامتی شان یاری و کمک می کند .

 

ب ) تمرینات تنفسی :

این تمرینات در بهداشت واقعی نقش قابل ملاحظه ای ایفا می کند . آثار این نوع تمرینات خیلی زود ظاهر می شوند

با تجدید ذخیره اکسیژن ریه ها ،‌جریان خون را تنظیم کرده و اعصاب را تسکین داده و نوعی احساس آرامش

و سلامتی ایجاد می کنند . یک نوع روش منفی وجود دارد که معمولاً مورد استفاده قرار می گیرد

که بصورت زیر است :

برای این منظور ریه های خود را با بازدم عمیق خالی کنید ، ولی –این حرکت نباید از 5 تا 10 ثانیه طول بکشد .

وقتی هوای کثیف و فاسد تخلیه شد مقداری هوای سالم بطور خودکار جای آنرا خواهد گرفت .

عادت کنید این تمرین را ، در شروع فعالیت اصلی تان ، سه بار پشت سر هم انجام دهید .

از این روش تخلیه هوای ریه ها  و بازدم عمیق ، در مواقعی که احساس می کنید کمرویی به شما غلبه کرده است

استفاده نمایید این تمرین را قبل از شروع جلسات تلقین به نفس هم تکرار کنید .

 

ج ) اطمینان نگاه :

بعضی از مؤلفین به افراد کمرو توصیه می کنند در موقع صحبت با کسی به درون چشمان طرف مقابل و شنونده خود

و قسمت انتهایی بینی آنان نگاه کنید همه این نوع نگاه را خوب بخاطر بسپارید با دقت ملاحظه نمایید .

نگاه شما باید به من ظاهرسازی و بدون ایجاد ناراحتی به محل رویش بینی او دوخته شود .

در حالی که در ذهن خود تکرار می کنید :

« من از چیزی نمی ترسم شخصیت من دو برابر شخصیت دیگران است »

با انجام این عمل چنین به نظر خواهد رسید که سرشار از نیرو و قدرت هستید

افرادی که دارای خلق و خوی رئیس مآبانه هستند با یک حرکت غیر عادی ، یا کسانی را که خواهند دیگران

را تحت تأثیر قرار دهند از روی محاسبه به همین ترتیب به دیگران نگاه می کند .

با همه این مطالبی که در این محفل اجتماعی گفته شد فرد نباید اراده خود را در بر طرف کردن آن تقویت کرده ،

با راهکارهای انجام شده عملی واقع شوند .

 

نمونه ای از تحقیقات انجام شده :

           تحقیق براش و مونر در سال 1989 :

1 – تحقیقات مربوط به عوامل رشدی و خانوادگی مرور و معلوم شد ، برخی با فو بی اجتماعی پیوند دارد .

این یافته ها با توجه به تأثیر ویژگیهای فرزند پروری ما ، انزوای فرد ، بر خورد مناسب یا فرزندان و فقدان

جامعه پذیری خانواده ها در مورد کمرویی مورد بحث قرار گرفته اند .

چهار عامل رشدی ( بیماری دوره کودکی ، ترتیب تولد ، نا دیده انگاری از سوی همسالان

و کمرویی پایدار در ابتدای بلوغ ) که به لحاظ تجربی به کمرویی دوره کودکی و بزرگسالی مرتبطند ،

به صورت مشخص مورد بررسی قرار گرفته اند

 

  تحقیق بل و ناسنی در سال 1985 :

2 –  برای بررسی تأثیر حجم خانواده جایگاه تولد ، جنسیت فرزندان و جایگاه خواهران و برادران

از نظر کفایت اجتماعی و رشد نقش جنسی ، 1838 دانشجو مقیاس نقش جنسی بم را تکمیل کردند .

علاوه بر این مقیاس رفتار اجتماعی تکزاس و 4 حوزه مقیاس اندازه گیری کمرویی رضایت از روابط

با جنس مخالف ، صنعتی رابطه با افراد هم جنس و رضایت از رابطه با هم جنس ها را تکمیل کردند .

تنها اثر معنی دار متعلق به ترتیب تولد با کمرویی بود . یعنی با افزایش تعداد خانواده احتمال

بروز کمرویی کاهش می یافت همچنین معلوم شد تأثیر این امر در دختران بیشتر است .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

تحقیقات انجام شده :

  • تحقیق کیدول در سال 1982 تحت عنوان نتایج عزت نفس در فرزند میانی ، اول و آخر :

داده های بدست آمده از تحقیقات ( مثلاً استورم ماتیس و اوگولا 1994 ) حاکی از آنست که کودکان

دارای مرتبه دو در میان ( یعنی بین فرزندان اول و آخر بطور معنادار عزت نفس پایینتری دارند

و این امر در مقایسه با فرزندان اول و آخر بیشتر صادق است ( نقل از استورم ماتیس 1992 )

تبیین این یافته چنین است که معمولاً خردسالترین کودک توانایی بیشتری در جلب مهر و محبت والدین دارد

و اولین کودک دارای حداکثر آزادی عمل در خانواده است اما بیشترین فشار و محدودیتها

برای فرزندان میانه خانواده است .

 

  • تحقیق الویوسن و لونشتین در سال 1988 تحت عنوان رابطه عزت نفس فرو و میزان آزار پذیری در مدرسه :

در این مطالعات معلوم شد تربیت تولد کودک با میزان آزار و اذیت که در مدرسه متوجه او است رابطه دارد

و عزت نفس فرد پیش بین خوبی برای نحوه مقابله او در برابر این آزار و اذیتهاست در همین مطالعه معلوم شد

که والدین حمایت گر باعث می شوند فرزندان آخر بیش از حد متکی بر دیگران تربیت شوند و

هنگام مواجه با مشکلات فاقد ابتکار عمل می باشند این امر با کاهش عزت نفس آنان ارتباط داشت

و خود را دست و پا چلفتی و نا توان ارزیابی می کردند .

 

  • تحقیق زوکوسیلو و راجرز سال 1991 تحت عنوان تربیت تولد کودک در بین خواهران و برادران :

تربیت تولد کودک در بین خواهران و برادران در روند رشد اجتماعی آنان و بطور مشخص عزت نفس و خود پنداره

آنان تأثیر خاصی دارد . البته آنان تأکید کردند این امر بسته به نوع بر خورد خانواده دارد مثلاً خانواده هایی که در

بر خورد یکسان با فرزندان صرف نظر از نوع تولد دارند مشکلی در زمینه عزت نفس فرزندانشان وجود ندارد .

اما در خانواده هایی که به فرزندان اول و آخر آزادی عمل بیشتری می دهند ولی فرزندان میانه این آزادی

عمل را ندارند آنها در نحوه بر خورد با دیگران مشکل دارند . این مطلب با استفاده از ابزارهای خود سنجی

مانند آزمون عزت نفس کوپر اسمیت معلو شده است .

 

  • تحقیق رابیسن و پریکس سال 1991 تحت عنوان تربیت تولد در خانواده و میزان پیشرفت آنان :

  • با استفاده از آزمونهای خود سنجی و مشاهده رفتار کودکان 35 خانواده دارای 4 فرزند و بالاتر

معلوم شد که فرزندان اول موفق تر و سالم تر از بقیه هستند مطالعه از نوع طولی بود و بر اساس

پیش بینی های به عمل آمده معلوم شد که این گروه از کودکان در دانشگاه موفقتر بودند و در دانشگاه

تخصصهای بالاتری بدست آوردند از نظر سلامت روان و شاخص های نظیر هوش عزت نفس و اضطراب نیز

وضع بهتری نسبت به سایر کودکان اعضای خانواده داشتند تبیین ارائه شده در این رابطه توزیع امکانات است

و معمولاً خانواده ها در آغاز به دلیل نداشتن توانایی مالی بالاتر و فقدان فرزندان متعدد امکانات بیشتری

به کودک تخصیص می دهند .

ولی بتدریج با افزایش فرزندان این امکانات بین آنها توزیع می شود و سهم کمتری نصیب هر کدام می شود .

با توجه به فاصله بین فرزندان می توان انتظار داشت تا زمانی که کودک آخر به دنیا بیاید

میزان امکانات تخصیص یافته به حداقل می رسد .

 

  • تحقیق کاسپی و آدلر در سال 1998 تحت عنوان نقش رقابت :

آدلر در مورد نقش رقابت خواهران و برادران بیان می کند به هنگام تولد یک برادر یا خواهر فرزند بزرگتر

بطور ناگهانی توجه اعضای خانواده بخصوص والدین را از دست می دهد او این عزل و از دست دادن جایگاه

را رویداد اصلی زندگی فرد محسوب می کند به عقیده آدلر این افت و نیاز به احترام ، توجه و تأیید را در کودک

باعث می شود و او را وا می دارد که با تلاش در جهت نیل به موفقیت حرکت کند و پایگاه سابق را بدست آورد

عامل دیگر که در رشد سایر فرزندان خانواده اهمیت دارد ، رقابت بین خواهران و برادران بزرگتر است ( کاسپی 1998 )

می گوید با بررسی یک نمونه وسیع از کودکان با تربیت اول در خانواده متوجه شد ، رتبه تولد در بین کودکان و نه اندازه

خانواده هیچ کدام شاخص و پیش بینی های خوبی برای عزت نفس بعدی فرد و نیز پیشرفت او در آینده نیستند

در واقع و اعتقاد دارد در هر خانواده عوامل ارثی و محیطی منحصر به فردی وجود دارد

که تعیین کننده شرایط و زندگی بعدی فرد است .

 

  • تحقیقات هیلا و بریمر در سال 1994 تحت عنوان عزت نفس تابع چه چیزی است :

در یک مطالعه گسترده بر روی 3000 نوجوان آمریکایی ، آسیایی تبار معلوم شد عزت نفس این افراد

بیشتر از آنکه تابع تربیت تولد باشد ، تابع جنسیت فرزندان است . صرف نظر از اینکه دختر فرزند چندم

خانواده بود عزت نفس کمتری داشت و هر چه تعداد دختران خانواده بیشتر باشد این مشکل حاد تر است .

این امر در مورد شاخص های روان شناختی دیگر تقلید انتظارات از زندگی و امید به آینده که به هر حال

با عزت نفس مربوطند نیز صدق می کند . گروه مقایسه که از بین سیاه پوستان بود ، نتایج عکس نشان داده است .

 

اصولاً دختران سیاه پوست چنین مشکلاتی نداشتند . این یافته با توجه به شرایط روانی خانواده و تأکید

برخی خانواده ها بر داشتن فرزند پسر تبیین می شوند . محقق از آزمونهای متعددی برای محاسبه

عزت نفس استفاده نموده است و اعتقاد دارد شرایط اجتماعی پیش بینی بسیار معتبری از نظم تولد

برای پیش بینی موفق و عزت نفس فرد است . توصیه شده است در کشورهای آسیایی مطالعه تطبیقی

انجام شود تا صحت و سقم دیدگاه محقق معلوم شود .

 

  • تحقیقات روزن باوم در سال 1989 تحت عنوان تربیت تولد و عزت نفس فرزندان :

با مطالعه تعدادی از کودکان با ترتیب تولد میانه متوجه شد عزت نفس فرزندان وسط خانواده خیلی قوی نیست .

این امر به آن علت است که موفقیت و جایگاه آنها در سلسله مراتب قدرت و محدوده اختیارات خانواده به خوبی

تعیین نمی شود . این محقق با بررسی برخی تحقیقات دریافت که والدین به فرزندان اول خود اهمیت بیشتری می دهند

و تعامل بین والدین و فرزندان اول از نظر اجتماعی و عاطفی بیشتر و غنی تر است . آزمونهای مورد استفاده این محقق

شامل آزمون عزت نفس کوپر  اسمیت ، آزمونهای عزت نفس روز نزواییگ  و مقیاس ارزیابی والدین و آموزگاران از عزت نفس

کودکان بود . میزان پایابی بین مقیاسها بین 80 تا 90 درصد گزارش شده است .

 

  • تحقیقات کونیتون وراتر در سال 1988 تحت عنوان اجرای عزت نفس :

در برخی پژوهشگران نشان داده اند که برخی از مهاجرتهای اجتماعی فرزندان آخر خانواده

از مهارتهای اجتماعی  اول فرزندان بالاتر است . مثلاً کونیتون وراتر 1988 اعتقاد دارد عزت نفس

دارای اجزای مختلفی مانند عزت نفس خانوادگی ، عزت نفس تحصیلی و اجزای دیگر است ،

چنانکه فرد در هرکدام از این اجزاء برتری داشته باشد عزت نفس او در همین زمینه ها بالاتر خواهد بود

و برعکس . از آنجا که کودکان آخر معمولاً ب خلاف فرزندان اول از آزادی به عمل بیشتری برخوردارند

احتمال رشد و بهبود مهارتهای اجتماعی آنا بالاتر است . این عامل سبب می شود

آنها در این زمینه از عزت نفس بالاتر برخوردار باشند .

 

 

جامعه آماری

عبارت است از:

کلیه فرزندان ارشد و کلیه فرزندان دوم خانواده 4 تا 7 نفری دانش آموزان سال سوم راهنمایی شهرستان ایذه .

نمونه و روش نمونه گیری :

نمونه شامل 100 خانواده می باشد که 4 تا 7 نفری هستند که در آن فرزندان ارشد با فرزند دوم مقایسه می شوند .

روش نمونه گیری : که به صورت خوشه ای چند مرتبه ای از بین این جامعه انتخابی محقق بر گزیده می شود

و تست کمرویی روی آنها انجام می شود.

 

طرح تحقیق :

سؤالی که این طرح را در ذهن می گنجاید این بود که بین کمرویی فرزندان ارشد و فرزند دوم تفاوت معنا دار وجود دارد ؟

ابزار اندازه گیری :

در این تحقیق برای شناسایی کمرویی بین فرزندان ارشد و فرزند دوم خانواده

از پرسشنامه کمرویی استنفورد ، استفاده شده است .

در این پژوهش کمرویی ویژگی است که آزمون استنفورد آنرا می سنجد .

 

روش جمع آوری اطلاعات :

در این تحقیق ابتدا پرشسنامه مذکور تکثیر و با توجه به تعداد دانش آموزان سال سوم راهنمایی

شهرستان ایذه به آن آموزشگاهها ارسال گردید و سپس پرسشنامه ها در اختیار دانش آموزان

قرار داده شد و سپس پاسخ های ارائه شده جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار داده شد .

 

آزمون آماری :

آزمون آماری که برای تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شد مورد استفاده قرار گرفت ، آزمون t دو گروه مستقل است .

 

بحث و نتیجه گیری :

کمرویی یک نوع حجب و حیا و یا به تغیر دیگر ترس و تشویش بی موردی است که امکان تلاش و تقلا

را از فرد کسب می کند و وی را به نوعی منبع روحی – جسمی دچار می نماید . احساسات و افکار

ناشی از کمرویی چه در آنهایی که دائم گرفتار این عارضه هستند ، چه در افرادی که فقط گاهگاهی

دچار آن می شوند شبیه به هم است ولی آنهایی که بیشتر دچار رفع ناشی از آن می گردند .

 

کمرویی یک نوع زندان عجیب بخصوصی است که در آن خود شخص هم زندانی و هم زندانبان خویش است .

مدام قوانین پیچیده و دلایل مشکل و بی سر و تهی را برای خود وضع می کنند . ضمن مطیع بودن در مقابل

زندانبان خویش یعنی خودش ، از این گرفتاری به شدت متنوع است . کمرویی روی زندگی و سرنوشت خیلی

اشخاص سایه می افکند و اثر می گذارد . کمرویی مانع از آن می شود که شخص موجودیت خود را بروز و محاسن

و معلومات خود را آشکار سازد در صورتیکه ممکن است دارای بزرگترین و بهترین لیاقت برای احراز این مقامها باشد

از کمرویی غالباً بعنوان یک پدیده عاطفی تعریف می شود .

به این ترتیب هر آدم عاطفی الزاماً در ردیف کمروها قرار می گیرد

، ولی اگر پدیده عاطفه هیجانی با دقت ملاحظه شود این نکته آشکار می گردد که کمرویی

با آن هیچ ارتباطی ندارد و بر حسب تجارب بدست آمده این مسأله به ثبوت رسیده که اکثر

افراد خجول به هیچ وجه عاطفی نیستند و عکس قضیه نیز مصداق دارد . این قبیل ترمزهای

روحی یعنی کمرویی انرژی را مسدود می کند ( مثل اختلالاتی که در حافظه بوجود می آید

و تمام قسمتهای آن یا جزیی از آنرا پاک می کند یا حالتی که به لکنت زبان و گاهی به لالی منجر می شود

حل این سؤال پیش می آید که اساساً وجود چنین ترمزهای روحی در کار آموزش مفید ،

فایده ندارد یا خبر ؟ پاسخ به این سؤال مثبت است مثلاً بایستی کودک را از بعضی اعمال غریزی

نهی کرد مثل انگشت مکیدن ، بازی کردن با مدفوع …

 

بین کمرویی از مجموعه ای از اختلالات و نابهنجاری های تشکیل می شود

که گاهی ریشه و منشأ آن به دوران کودکی و تعلیم و تربیت غلط والدین و مربیان که

هر گونه اعتماد به نفسی در فرزند و شاگرد خود از بین می برد ، می رسند در هر جامعه ای

درصد قابل توجهی از کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان بدون آنکه تمایلی داشته باشد نا خواسته

خود را در حصاری از کمرویی محبوس و زندانی می کنند و شخصیت را تهی و قابلیتهای

ارزشمند ایشان پشت توده ای از ابرهای تیره کمرویی نا شناخته می ماند .

 

پدیده کمرویی در بین بزرگسالان و افراد مسن بسیار پیچیده تر داست با چنین پیچیدگی روانی ممکن است

در اغلب مواد نیازهای درونی ، تمایلات ، انگیزه ها ، قابلیت ،‌فرصتها ، هدفها و برنامه های شغلی و اجتماعی

جوانان ایشان را بطور جدی متأثر و دگرگون می کند . روند تحولات اجتماعی گویای عین حقیقت است

که مسأله غالبا ً‌با گذشت زمان فشردگی ، پیچیدگی و روابط بین فردی و تشدید فشارهای اجتماعی

رقابتهای ، گوشه گیری ها ، تکرویها ، عزلت گزینی ها و تنهایی ها گسترده تر و بدتر شده و درصد بیشتری

از جوانان و بزرگسالان را فرا می گیرد . تابلوی کمرویی با علامت و پیامدهای منفی همراه است

که گاه سبب می شود افراد کمرو بخاطر چاره جویی این مشکل به متخصصان بالینی و مشاوران مراجعه کنند

کمرویی به یک معنا یک نقیصه جدی در زندگی فردی ، اجتماعی ، خانوادگی است همیشه توده ای از ابرهای تیره

کمرویی طلوع خورشید ظهور استعدادهای نهفته خیل جوانان و نوجوانان مستعد و هوشمند را پنهان می کند.

 

بنابراین نباید یک پدیده کمرویی بعنوان یکی از اساسی ترین آفات رشد متعادل در خانواده ها و جامعه اسلامی

فراگیر شود ، البته بدون تردید اختلال کمرویی قابل پیشگیری و درمان است . انسان اصالتاً موجودی اجتماعی است

و نیازمند بر قراری روابط اجتماعی با افراد است بیماری از نیازهای عالیه انسان از طریق همین تعاملات اجتماعی

ارضا و به فعلیت می رسند و در هر جامعه لای عده ای از کودکان و نوجوانان بدون آنکه تعاملی داشته باشند

نا خواسته خودشان را در حصاری از کمرویی مبحوس و زندانی می کنند و شخصیت واقعی آنها نا شناخته می ماند

، چه بسا دانش آموزان و دانشجویان هوشمندی که در مدارس و دانشگاهها فقط به دلیل محدودیتهای اجتماعی

کمرویی و عدم توانایی ابزار وجود همواره از نظر پیشرفت تحصیلی و قدرت خلاقیت و نوآوری همیشه نمره کمتری

از همکلاسان عادی خود عایدشان می شود کمرویی تجربه ای است که اثرات منفی و عمیقی بر فرد کمرو بر جا می گذارد.

 

کمرویی واقعی شخصی است

که اوقات و فرصتهای کمرویی و خجالت کشیدن بیشتر از دیگر افراد در اختیار او قرار می گیرند

تا به جایی که آشکارا می توان گفت تمام روز خود را با این عارضه می گذراند و در این صورت از

قربانی غیبت و فقدان کامل اعتماد به نفس خود می شود او در این حالت اگر بخواهد دست به

ساده ترین کارها بزند و یا اینکه آسانتر برخورد با دیگران داشته باشد دچار تنش و نگرانی می گردد .

اگر نا چار شود در محفلی نا آشنا لب به سخن گفتن بگشاید دچار آشفتگی و پریشانی می شود

به این ترتیب می کوشد تا خود را از مسیر مراوادت و مبادلات اجتماعی کنار بکشد . انقباض و کنشی

که در این حالتها گرفتار فرد کمرو می شود . و ترس و اضطرابی که گریبانش می گردد هیجان زده

به وی می بخشد که بطور دائم با او می ماند و خلاصه تمام شبانه روز او در دلهره و تشویش سپری می شود .

 

اهداف تحقیق اصطلاحات کمرویی گفته شده است که بعضی از آنها به شرح زیر می باشند :

  1. کمرویی رو به رو شدن با افراد جدید را برای فرد نگران کننده و دشوار می کند .
  2. کمرویی وارد شدن به اماکن جدید و کسب و کار و تجارب تازه را برای فرد سخت می نماید .
  3. کمرویی مخفی شدن از انظار و احساس عجز در عین توانمندی را سبب می شود .

کمرویی را از دیدگاه فرهنگی و اجتماعی مورد بحث قرار دادیم همچنین کمرویی را با اضطراب اجتماعی

مورد مقایسه قرار دادیم که در آن بیان کردیم اضطراب از نظر روانشناسی و روانپزشکی یعنی ، نا آرامی ،

هراس و ترس ناخوشایند و فراگیر با احساس خطر قریب الوقوع که منبع آن قابل شناختن نیست همچنین

به سخن دیگر اضطراب یک پاسخ طبیعی در مقابل هر نوع تهدید و یا فرآیندی آگاه کننده و اختیاری به فرد

در باره یک خطر یا موقعیت ضربه آمیز اضطراب  از نظر اجتماعی نتیجه ای است که از احتمال یا وقوع نوعی

ارزیابی شخصی در موقعیتهای اجتماعی . خودی که دچار این اضطراب است هیچ گونه تمایلی به آغاز

ارتباط با دیگران ندارد و با احساس از ترس و نا پایداری غیر معقول از هر موقعیتی که ممکن است در معرض

داوری دیگران قرار بگیرد ، اجتناب می ورزد کمرویی را با احساس تنهایی مورد بررسی قرار دادیم و بیان کردیم

فردی که قادر به برقراری ارتباط با دیگران نیست احساس می کند که از دوستان و نزدیکان جداست

و بطور قابل ملاحظه ای کمتر از دیگران از روابط اجتماعی بهره می برد . چنین فردی نمی تواند احساسات

خوشایند و نا خوشایند ، ترسها و نگرانیها و آرزوها و امیدهایش را با نزدیکان و دوستانش در میان گذارد

و پاسخها و عکس العملهای ایشان را دریافت می کند . بطور کلی شیوع کمرویی در کودکان و نوجوانان

بیشتر از بزرگسالان است .

 

بسیاری از افرادی که در واقع بر اساس تعاریف ارائه شده و معیارهای پذیرفته کمرویی ، کمرو تلقی می شوند

، به گونه ای ، کمرویی خود را پنهان می دارد و بخصوص سعی می کنند تا در برابر دیگران یعنی کودکان و افراد

همسال خویش کمتر کمرویی را نشان می دهند .

در هر حال فراوانی ظهور رفتار کمرویی در موقعیتهای مختلف خانوادگی ، شغلی و تحصیلی ، فامیلی ،

اجتماعی ، سیاسی و … کامل متفاوت است .

 

برخی از ویژگی های افراد کمرو عبارتند از :

تشدید ضربان قلب ، سرخ شدن چهره و حالتهای اضطرابی ،

اختلال در ریتم تنفسی ، تنفس عضلانی ( به علت خود توجهی فوق العاده زیاد ) ،

تغییر در تن صدا ،‌اختلال کنش های بعضی از غدد درون ریز برون ریز و … اشاره کرد

که جزو علائم و نشانه های فیزیولوژیک و نور و فیزیولوژیک می باشند . همچنین بعضی رفتارهای

اضطرابی و یا رفتارهای روانی – حرکتی در بین کودکان و نوجوانان و بزرگسالان کمرو دیده می شود .

 

همچنین در این تحقیق به بعضی از علتهای کمرویی اشاره شده است

که شامل 7 علت می باشند که شامل موارد زیر است :

  1. علت کمرویی معمولاً فکر غلط است 2. تحقیر نابجای خود
  2. پختگی خیال 4. ترس بی دلیل از مورد تمسخر دیگران بودن
  3. عدم اعتقاد بعد از شکست 6. عیبی که در اهمیت آن مبالغه شود
  4. کمرویی نوعی تواضع نمی باشد

همچنین بد شناختی کمرویی را مورد بررسی قرار دادیم که بیان می شود .

کمرویی پایدار می تواند منجر به یک ترس و تنش عمومی شده کودک یا نوجوان کمرو اعتماد به نفس

و جرأت تجربه هیچ کاری را پیدا نکند و در نتیجه عملکرد و پیشرفت او بطور معنی داری پایینتر از سطح

تحصیلی و توانی درسی واقعی او ظاهر می گردد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

بعد عاطفی – روانی – اجتماعی بیان می کند :

کمرویی مانع اصل رشد اصلی عاطفی و روانی فرد است . در افراد کمرو ترس از غریبه ها ممکن است 

بتدریج  تعمیم یابد و باعث شود که آنان از هر چیز تازه و متفاوتی بترسند .این امر می تواند محدود کننده

فرد در میان دیوارهای احساسات بازدارنده باشد و زمینه رشد نابهنجار روانی – اجتماعی وی را فراهم می کند .

همچنین به عواقب کمرویی اشاره کردیم که عبارتند از :

  1. عواقب خانوادگی کمرویی
  2. عواقب کمرویی در زمینه کار شغل
  3. عواقب کمرویی در وجدان .

در این تحقیق به چند روش درمان برای کمرویی اشاره شده است که شامل چند تمرین

خود تلقینی و معالجات جسمانی می باشد .

محدودیتها :

1 – چون این پژوهش بر روی دانش آموزان سوم راهنمایی پسر انجام شده اند از تعمیم

نتایج به دانش آموزان دختر به سادگی میسر نمی باشد .

2 – انتخاب دانش آموزان مقطع راهنمایی از محدودیتهای دیگر این پژوهش می باشد .

از آنجا که اهمیت و سر نوشت ساز بودن هر مقطع تحصیلی با مقطع دیگر ، میزان کمرویی که

در دانش آموزان بوجود می آورد متفاوت می باشد لذا تعمیم نتایج بدست آمده به

مقاطع دیگر تحصیلی دشوار به نظر می رسد .

 

پیشنهادات تحقیق

  • دست اندرکاران علوم تربیتی و نظام آموزشی باید به این نقیصه جدی در زمینه

پیشرفت تحصیلی توجه خود را معطوف دارند ، و این ابر تیره کمرویی را با مطالعات و

بررسی های بیشتر از طریق استعدادهای افراد و قابلیت ها بردارند .

 

  • در پژوهش حاضر فقط آزمودنی های مقطع راهنمایی مورد بررسی قرار گرفتند

و مقایسه ای بین دو جنس ( دختر و پسر ) صورت گرفته است . لذا توصیف می شود که

در تحقیقات آینده پژوهشگران آزمودنی ها را از هر دو جنس انتخاب نمایند .

 

  • در این پژوهش فقط به یک مقطع تحصیلی راهنمایی اکتفا شده و چون میزان کمرویی

و شدت آن و جریان رشد آدمی فرآیندی پویا می باشد پیشنهاد می گردد ، پژوهشگران در آینده

کمرویی را در پایه ها و مقاطع مختلف تحصیلی مورد بررسی قرار دهند .

 

  • به خانواده ها بخصوص به همه پدر و مادران و کسانی که فرزند کمرویی در خانه دارند ،

فرض است که به رغم همه اشتغالات فکری و شغلی ، کوشش کنند که در شبانه روز ، ساعت

یا ساعتهایی را صرفاً به گفت و گو های صمیمی با کودکان و نوجوانان گوش جان سپردن به سخنان زیبا

و دوست داشتنی ایشان اختصاص دهد ، باید مواظب بود که مبادا تنوع برنامه های تلویزیونی و گذراندن

اوقات فراغت در خانه به صورت کاملاً انفعالی و ایستا ، زمینه ساز کمروییها و کژرویها در کودکان و نوجوانان

که تشنه کلام شیرین و نگاههای محبت آمیز اولیای خود هستند ، نشوند .

 

  • به جامعه و اجتماعی که کودک کمرو در آن زندگی می کند پیشنهاد می شود که کودکان و نوجوانان

کمرو را به مشارکت در فعالیتهای مختلف دسته جمعی و بازیهای گروهی ترغیب کنند تا به این ترتیب سبب

کاهش کمرویی را در این افراد پدید آورند .

 

  • نهایتاً به خود افراد کمرو و پیشنهاد می شود که معمولاً بین شما و اهداف زندگی شما موانعی

از کمرویی وجود دارد که از رسیدن شما به آن جلوگیری می کند . اکنون فکر کنید و یکی از اهداف مهمی

را که در زندگی داشته و کمرویی مانع رسیدن به آن بوده است ، انتخاب کنید و سعی کنید با روشهای مؤثر

معایب را به طرف مسیر نی به هدف هموار سازید .

 

خلاصه تحقیق :

کمرویی ، نقیصه جدی در زندگی فردی و خانوادگی بوده و موجب خسران در میان اجتماعی است ،

چرا که همیشه توده ای از ابرهای تیره کمرویی ، طلوع خورشید وجود و ظهور استعدادهای نهفته

خیل نوجوانان ، جوانان مستعد و هوشمند را پنهان می کنند .

کسی که ذاتاً از بیماری روحی کمرویی رنج می برد دذر لحظات تنهایی همیشه خود را از این گونه موارد

سر زنش می کند ولی تعجی اینجاست که چنین شخصیتی که ذاتاً شخصیت بیمار گونه دارد برای تبرعه

و رهایی از سر زنش خود تقصیر را به گردن دیگران واگذار می کند .

 

از کمرویی غالباً به عنوان یک پدیده عاطفی تعریف می شود . به این ترتیب هر آدم عاطفی الزاماً

در دنیای کمروها قرار می گیرد ، ولی اگر پدیده عاطفه و هیجان ً با دقت ملاحظه شود این نکته

آشکار میگردد که کمرویی با آن هیچ ارتباطی ندارد و بر حسب تجارب بدست آمده این مسأله ثابت شده

که اکثر افراد خجول به هیچ وجه عاطفی نیستند و عکس قضیه نیز مصداق است .

 

بطور کلی کمرویی مجموعه ای از اختلالات و نا به هنجاریها است که گاهی ریشه و منشأ آن به

دوران کودکی و تعلیم و تربیت غلط والدین و مربیان که هرگونه اعتماد به نفسی را از فرزند و شاگردان

خور از بین می برند ، می رسد . پدیده کمرویی در بین بزرگسالان و افراد مسن بسیار پیچیده تر از ،

چنین پیچیدگی روانی ممکن است در اغلب موارد نیازهای درونی ، تمایلات ، انگیزه ها ، قابلیتها ،

فرصتها ، هدفها و برنامه های شغلی و حرفه ای و  اجتماعی جوانان ایشان را بطور جدی متأثر

و دگرگون می کند . نکته قابل توجه این است که بعضی از افراد در همه شرایط و موقعیتهای اجتماعی دچار کمرویی می شوند

اما :

  • بعضی ها صرفاً در مواقع خاص دچار کمرویی می شوند .
  • بعضی ها در برخی موارد دچار کمرویی می شوند .
  • بعضی ها در قالب مواقع دچار کمرویی می شوند .
  • بعضی ها از افراد که شمارشان نیز قابل ملاحظه است ،

تقریباً در همه موقعیتهای اجتماعی دچار کمرویی می شوند .

 

بنابراین باید توجه داشت که کمرو می تواند نوعی بیماری روانی در آید سپس باید هر چه زودتر شناسایی ،

پیشگیری و درمان شود . بسیاری از محققان متخصصان ، ریشه اصلی کمرویی را ترس یا اضطراب اجتماعی

می دانند و بس .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

بطور کلی اضطراب عبارتند از :

پاسخ طبیعی در مقابل هر نوع تهدید و یا فرآیندی آگاه کننده و اخطاری به فرد درباره یک خطر

یا موقعیت ضربه آمیز است . اضطراب ریشه اش درونی و روانی است که در مراحل رشد

شخصیت پدیدار می شود . هنگامی که جنین اضطرابی برجود فرد مستولی شد اعتماد به نفس

فرد کاهش یافته ، قدرت نگرش واقع بینانه و بر قراری ارتباط متقابل با دیگران به حداقل می رسد .

 

در تعدیل اضطراب ، عوامل بسیاری از جمله :

نگرش فرد – باورهای قبلی – ارزشها و اعتقادات دینی و تربیت خانوادگی و اجتماعی تأثیر دارد .

اضطراب اجتماعی هم نتیجه ای از احتمال یا وقوع نوعی ارزیابی شخصی در موقعیتهای اجتماعی است .

اضطراب اجتماعی در شرایط زیر بیشتر مشاهده می شود :

  1. ترس از عدم تأیید یا مورد انتقاد قرار گرفتن توسط دیگران
  2. ترس از مواجه شدن و همکلاس با جنس مخالف
  3. ترس از دست دادن روابط بین فردی
  4. ترس از بر قراری روابط بسیار حقیقی بین فردی
  5. ترس از قرار گرفتن در موقعیتی که باید با قاطعیت جواب دهد و اظهار نظر کند
  6. ترس از مقابله شدن با شرایط خاص اجتماعی
  7. ترس از بروز جدی تعرض و دوگانگی احساسی در خانواده و طرد شدن توسط والدین

افرادی که دچار احساس تنهایی می شوند و این احساس با شدت و مداومت ، افکار و رفتار فرد را فرا گیرد ،

بتدریج از تمایلات اجتماعی و روابط بین فردی او کاسته شده تا به حداقل برسد و از این نظر بعضی از ویژگیهای

افراد کمرو را پیدا می کند . در مورد شیوع کمرویی می توان گفت که کمرویی در نزد کودکان و نوجوانان به

مراتب بیشتر از بزرگسالان است . از جمله ویژگی های فیزیولوژیکی افراد کمرو می توان :

تشدید ضربان قلب ، سرخ شدن چهره ، اختلال در ریتم تنفسی ، تغییر در تن صدا ، اختلال در کنشهای بعضی

از غدد درون ریز و برون ریز و … اشاره کرد .

کمرویی فرزند ارشد و فرزند دوم

همچنین بعضی رفتارهای اضطرابی و رفتارهای روانی – حرکتی در بین کودکان و نوجوانان و بزرگسالان

کمرو دیده می شود ،

برخی از این ویژگیها عبارتند از :

گریه کردن ، رو بر گرداندن از غریبه ها و چسبیدن به افراد آشنا که بیشتر افراد کمرو کودکان مشاهده می شود .

علاوه بر این فرار کردن از جمع غریبه ها ، مخفی کردن خود از انظار اطرافیان غریبه و نا آشنا و … اشاره کرد .

 

از جمله علل کمرویی می توان :

  1. علت کمرویی معمولاً فکر غلط است 2. تحقیر نابجا از خود
  2. پختگی خیال 4. ترس بی دلیل از مورد تنفر دیگران بودن
  3. عدم اعتقاد بعد از شکست و غیره را نام برد

چه چیزی انسان را زودتر خجالت می دهد ؟

باید گفت تحقیر کودک از مهمترین عوامل است ،‌ همین که کودک را در ملاء عام تحقیر کننده

از خجالت سرخ می شود ، برای مردان و زنان جوان معمولاً پس از تحقیر ، سخن از عشق و

ازدواج باعث خجالت کشیدن و سرخ شدن ایشان می گردد . ترس و کمرویی نتیجه زیاده روی

والدین در مواظبت از کودکان است . آنان گفتار و کردار کودکان خود را در دایره دستورات اخلاقی

محدود می کنند در نتیجه این قبیل کودکان از ترس اینکه را ه خطا نروند کمتر عقیده ای از خود بیان

می کنند و یا کاری را مستقلاً انجام دهند ، به همین سبب است وقتی با غریبه ای مواجه می شوند

خود را گم می کنند . از جمله عواقب کمرویی می توان به عواقب جسمانی ، خانوادگی ، در زمینه کار

و شغل و همچنین در وجدان فرد را نام برد .

در بسیاری از موارد کمرویی سبب حسادت می شود و فرد کمرو به علت نا توانی حاصله از این عیب

از خود نشان دادن خصلتهای خوبی که در خود دارد گرفتار مالخولیایی حسادت انگیز و گاهی کینه توزانه

می شود این نوعی احساس عادی پیش پا افتاده است که هر فرد سالمی باید آنرا در خود خفه کند .

 

برای درمان کمرویی معالجات روانی در درجه اول از اهمیت ویژه ای برخوردار است که از طریق تفکر

و تلقین به نفس ، تفکر ، بطور بارز و آشکاری پوچی تخیلات و افکار شوم فرد را به خودش نشان داده

و شما را در برابر واقعیت قرار خواهد داد و همچنین از طریق تلقین تکراری سبب می شود که

حقیقت را در فرد رسوخ دهد و علاوه بر این یک سری درمانها و معالجات جسمانی هم برای درمان کمرویی و

خود دارد که شامل :

  1. بهداشت و ورزش
  2. تمرینات تنفسی
  3. اطمینان نگاه

و از طریق این درمانها فرد باید اراده خود را تقویت داده و کارهایی انجام دهد که این معضل اجتماعی

را از بین ببرد . علاوه بر نکات گفته شده بطور کلی می توان گفت که در این پژوهش به بر طرف نمودن

ابهام بین ارتباط متغیرهای کمرویی در فرزند ارشد ، فرزند دوم خانواده ، تلاش فراوانی صورت گرفته شد

تا از ارتباط بین این دو متغیر آگاهی یافته شود .

بنابراین موضوع پژوهش اینگونه عنوان شد که آیا بین میزان کمرویی در فرزند ارشد و فرزند دوم

خانواده ارتباط معنی داری وجود دارد یا خیر ؟

از این پژوهش برای بدست آوردن میزان کمرویی روی 100 نفر از اعضای جامعه

( دانش آموزان سوم راهنمایی شهرستان ایذه ) قرار گرفت و از آزمون استنفورد کمرویی استفاده به عمل آمد .

با توجه به نتایج بدست آمده از طریق آزمون t دو گروه مستقل در سطح 5 % نشان داده شده

که با اطمینان 95% رابطه معناداری بین میزان کمرویی در فرزند ارشد و فرزند دوم خانواده وجود دارد

 

جدول c توزیع t استودنت

       سطح معنی دار آزمون یک دامنه درجات     آزادی

d. f

0.005 0.01 0.025 0.05
       سطح معنی دار آزمون دو دامنه
0.01 0.02 0.05 0.10
63.657

9.925

5.841

4.604

4.032

 

3.707

3.499

3.355

3.250

3.169

 

3.106

3.055

3.012

2.977

2.947

 

2.921

2.898

2.897

2.861

2.845

 

2.831

2819

2.807

2.797

2.787

 

2.779

2.771

2.768

2.56

2.750

 

2.704

2.660

2.617

2.576

 

31.821

6.965

4.541

3.747

3..365

 

3.143

2.998

2.896

2.821

2.764

 

2.718

2.681

2.650

2.624

2.602

 

2.583

2.567

2.52

2.539

2.528

 

2.518

2.508

2.500

2.492

2485

 

2.479

2.473

2.467

2.462

2.457

 

2.423

2.390

2.358

2.326

 

 

 

12.706

4.303

3.182

2.776

2.571

 

2.447

2.365

2.306

2.262

2.228

 

2.201

2.179

2.160

2.145

2.131

 

2.120

2.110

2.101

2.093

2.086

 

2.080

2.074

2.069

2.064

2.060

 

2.056

2.052

2.048

2.045

2.042

 

2.021

2.000

1.980

1.960

 

6.314

2.920

2.353

2.132

2.015

 

1.943

1.895

1.860

1.833

1.812

 

1.790

1.782

1.771

1.761

1.753

 

1.746

1.740

1.734

1.729

1.725

 

1.721

1.717

1.714

1.711

1.708

 

1.706

1.703

1.701

1.699

1.697

 

1.684

1.671

1.658

1.645

 

1

2

3

4

5

 

6

7

8

9

10

 

11

12

13

14

15

 

16

17

18

19

20

 

21

22

23

24

25

 

26

27

28

29

30

 

40

60

120

8

 

 

منابع :
  1. سروری – محمد حسین – 1374 – تفاوتهای فردی – چاپ اول زمستان ، انشارات سخن
  2. ژانشاریتر – تالهو برانیه – 1369 ، کمرویی و راهنماییهای درمان آن مترجم هوشیار رزم آزما چاپ اول تابستان ، انشارات سپنج
  3. ریموند – دوسن اوران ، 1373 – قدرت اراده – چاره کمرویی – دقت ، مترجم دکتر محمد حسین سروری چاپ هفتم تابستان ، انتشارات مهر آئین
  4. مدیر مسئول افروز ، غلامعلی ، 1373 ، نشریه پیوند 185 ، نشریه آموزشی – تربیتی چاپ اسفن
  5. مدیر مسئول افروز ، غلامعلی ، 1373 ، نشریه پیوند 184 ، نشریه آموزشی – تربیتی چاپ بهمن
  6. مدیر مسئول نجفی زاده منصور 1368 ، نشریه پیوند 119 ، نشریه آموزشی – تربیتی چاپ تیر – مرداد – شهریور
  7. کلاس و همکاران 1370 ه مباحث عمده در روانپزشکی ، مترجم وهاب زاده ، انشارات آئین
  8. آیسنگ و گلن ویلسون اسفند ماه 1363 ، خودشناسی ، مترجم شهاب قهرمان ،‌چاپ افق انشارات شیاویز
  9. علی بختی زاده ،‌محمدرضا بازدار 1368 ، پایان نامه رابطه کمرویی با پیشرفت تحصیلی ، استاد راهنما : افتخار

 

 

 

فهرست منابع خارجی :
  1. aggression hn the scool : self – csteemand olvius , ciain and levensgtieny
  2. ramous its companests and relations with ither vaviables pwrryymon publications 1998
  3. zocolwom , rogersk – 1991 – charactristis of middli order childremn in comparicon with cibhimgs
  4. caspi , a – elder – 1998 – overt paffernsof earehting and itseffect on behvior problems hn children psychology cal claaterly
  5. rocnbaum – j . l – 1989 – family dysfunction – and its results on self – esteem .social psychological strdies
  6. healy , Brenner . 1994 – emperiem ceso thirlyin family – youth yournol
  7. Quinton . d . and rutter , m – 1998 – proental child reaving and birth order . e
Drcation  and reaving
  1. drush Monroe – a – 1989 – falnilial and developmental of social pgobia : Issucs and findings . spical Issue : soeial : phobia
  2. bell – naney – y – 1985 – family constellation , soeial competence and cem – role development

 

 

 

 

 

 

 

 

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*

جواب سوال‌هاتون رو می‌تونید در زیر پیدا کنید. در غیر اینصورت از ما بپرسید، ما همیشه به سوالاتتون جواب می‌دهیم.
شرایط کسب امتیاز از طریق ثبت نظر چیست؟
شما می توانید پس از دریافت سفارش، نظر خود را در رابطه با محصول خریداری شده در الوند رایان بنویسید. پس از تایید نظر شما توسط کارشناسان شفا درمان ، امتیاز برای شما ثبت می‌شود.تا قبل از تایید نظر امتیاز شما در قسمت تاریخچه بخش امتیازات در صف نمایش داده میشود.
چرا بایستی در حساب کاربری شماره کارت ثبت کنم؟
در صورتی که از خرید خود منصرف شوید شفا درمان در کمترین زمان ممکن مبلغ را به شماره کارت شما برگشت می دهد. مهم است که شماره کارت به نام مالک حساب کاربری ثبت داشته باشید
چرا بایستی در حساب کاربری آدرس ایمیل ثبت کنم؟
کلیه مکاتبات شفا درمان با آدرس ایمیل شما انجام می شود.