شفا درمان
0 محصولات نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

موسیقی درمانی

موسیقی درمانی شفادرمان

اگر ما موسیقی درمانی را تجربه کنیم دیگر زندگیمان هرگز مانند سابق نخواهد بود.

یک اصل مزبور می گوید” تمام انرژی ها در پی افکار پدید می آیند”هر جا فکر باشد انرژی هم هست.

هر زمانی که احساسی داریم یا حالتی را تجربه می کنیم متوجّه ارتباطات دقیق بدن خود با آن می شویم.

آگاه می شویم که زندگی و انرژی یکدیگر را تعقیب می کنند و در درون ما و پیرامون ما در سطوح مختلفی جاری و در حال جابه جایی هستند.

زمانی که از موسیقی درمانی استفاده می کنیم، بهتر است در موقعیت راحتی قرار گیریم؛

این موقعیت می تواند حالت نشسته یا خوابیده باشد.

موسیقی درمانی

 

موسیقی آرامبخش

گاهی اوقات بهتر است ضمن انجام کارهای روزانه، به موسیقی شفابخش گوش کرد.

الزم به یادآوری است که موسیقی مانند هر علم و تکنیکی در ارتباط با انسان دارای حدود و تعادل مناسب روانی و رفتاری است.

کاربرد صحیح و مناسب هر دانشی موجب پیشرفت و تاثیر مثبت است و افراط و تفریط در آن ناهماهنگی، و تاثیر منفی بر جای می گذارد.

موسیقی نیز از این شرط جدا نیست و چنانچه شرایط تحریک و تحرّک آن با وضعیت عاطفی و روانی شنونده تطابق مناسبی نداشته باشد،

موجب هیجان زدگی و آشفتگی خواهد شد هر کس بتواند در برابر موسیقی عکس العمل مثبت نشان دهد

می تواند از آن برای سالمتی و خوشبختی خود استفاده کند. موسیقی می تواند ابزار فیزیکی و معنوی قدرتمندی باشد.

بزرگان بعضی از ادیان به پیروانشان توصیه کرده اند که هوشیار باشید و سعی کنید نجوای پریان را در گوشتان بشنوید

و بدانید که فرشته ها هر روز برای شما آواز می خوانند؛

ولی برای شنیدن آواز فرشتگان ما ابتدا باید صدای قلب خود را بشنویم، وقتی یاد گرفتیم که بتوانیم خودمان را با موسیقی

متعادل کنیم آن وقت صدای درونی قلب ما، درسراسر زندگی، خواهد پیچید و ندا سر خواهد داد که “زنده باد زندگی”

“در هر نت موسیقی امید، در هر جمله ی موسیقی شفا و در هر آوازی، شادی وجود دارد؛ موسیقی برای هر شخص راه حلی ارائه

می دهد؛ و شاید برای هر بیماری نیز،درمانی داشته باشد”. (کتی کیونکل)

موسیقی درمانی

موسیقی آرامبخش

مقدمه

موسیقی هنر بیان احساسات به وسیله ی صداهاست یا هر صدائی خوشایند که شنیدن آن لذت بخش است .

آوای خوش و دلپذیر ، همیشه در گستره ی طبیعت بی انتها وجود داشته است؛

از نغمه سرایی پرندگان تا زمزمه ی جویباران و نسیم ملایم بهاران و آواز انسان ها به مناسبت های مختلف، همگی

از ریتم یا نظمی سرچشمه گرفته اند که در همه جای طبیعت جاودانه جریان داشته و دارند.

شاید اندیشیدن به همین جریان بود که افلاطون را بر سر این اعتقاد آورد که روح انسان پیش ازتولد، با

ترانه های آسمانی انس و الفت داشته و لذتی که پس از تولد، از شنیدن نغمه های شیرین لالایی

و آوازهای کودکانه حاصل می شود، یادآور همان ترانه های آسمانی است.

مولوی که خود تحت تأثیر اعتقادات افلاطونی بوده، دیدگاه های افلاطون را در این زمینه چنین به نظم در آورده است :

“ما هم از اجزای آدم بوده ایم در بهشت این لحن ها بشنوده ایم
گرچه بر ما ریخت آب و گل شکی یادمان آمد از آن ها چیزکی “

امروزه پژوهشگران به این نکته ی شگفت انگیز پی برده اند که توجه انسان به صوت از همان دوران جنینی آغاز می شود .

در این دوران، جنین به دو صورت، یکی با تپش قلب مادر و دیگری با صدای نفس او خو می گیرد.

به همین دلیل است که نوزاد در آغوش مادر، حتی اگر مادر ساکت باشد، با صدای آرام بخش تپش قلب و تنفس او به خوابی خوش فرو می
رود.

تاریخ مملو از نظرات واستنباط های متفکران، پیرامون تأثیرات درمانی موسیقی است .

به عنوان مثال، افالطون فیلسوف بزرگ یونانی در هزار سال پیش ابراز داشت

که : »موسیقی برای ادامه ی حیات بشر ضروری است و قوّه ی تمرکز ، هوش ،حس مشاهده، استنباط و عواطف روحی بشر را می افزاید «

موسیقی درمانی

این گونه نظرات گرچه کلی بود ، اما در بعضی موارد به اثبات رسیده است؛

به طوری که در حال حاضر، موزیک تراپیست ها با انجام تحقیقات و کاربرد تکنیک های موسیقی درمانی ،

نتایج ارزنده و پیشرفت های چشمگیری در زمینه های مختلف پزشکی و توانبخشی بدست آورده اند .

دانش موسیقی گرچه جوان است اما از پشتوانه ی غنی تاریخی برخوردار است.

 

تعریف موسیقی درمانی

موسیقی درمانی، کاربرد صدا ، سازهای موسیقی ، آهنگ ها ، قطعات موسیقی و هر چیز موسیقایی است

که به بهتر زیستن افراد کمک می کند .

موسیقی درمانی را می توان چنین نیز تعریف کرد : استفاده ی اشکال تجویز شده و سازمان یافته از

موسیقی یا فعالیت های آن برای تغییر حاالت ناسازگار زیر نظر پرسنل آموزش دیده ،

برای کمک به مراجعین در رسیدن به اهداف درمانی است .

موزیک تراپیست، فرد تعلیم دیده ای است که به فعالیت های موزیکی نظم می بخشد و تالش می کند تا با مراجعین ارتباط

درمانی پیدا کند.

این ارتباط مهم ترین شاخص فعالیت موزیک تراپیست است. موزیک تراپیست ها متخصّصین آموزش دیده و قوی هستند

که باید عالوه بر دانش و مهارت موسیقی، در علوم رفتاری، طبیعی و زیست شناسی تبحّر پیدا کنند

و همچنین در روابط بین شخصی( برقراری روابط) مهارت پیدا نموده و نگرشی مثبت نسبت به شغل خویش

وهمچنین به موسیقی درمانی اعتقاد داشته باشند تا بهترین تأثیر را بر درمانجو مشاهده نمایند

موسیقی درمانی

پیشینه موسیقی درمانی

از زمان های بسیار قدیم ، انسان ها موسیقی را در رشد و نمو فرزندان ، گیاهان و درمان دردها دریافت نموده اند .

تغذیه ی کودک همراه با در آغوش کشیدن و آوازهای رایج کودکانه بود و کودکانی که با آوای موسیقی رشد کرده اند ،

از قدرت یادگیری ، بهره ی هوشی و عاطفی و آسایش روانی بیشتری برخوردار بوده اند .

آواهای دلپذیر موسیقی هرکدام به شکلی در درمان تنش ها ، غم ها و اختالالت روانی مختلف مؤثّر بوده

و در دراز مدت نقش درمان حمایتی را داشته اند.

در ایران قبل از اسلام، رسم بر این بود که بیمار را در وسط معبد می خواباندند و پارچه ی سپیدی بر روی او می کشیدند؛

سپس آوازخوان های مذهبی،دایره وار دور او می چرخیدند و آواز می خواند تا از برکت آن، بیمار بهبود یابد.

دیرینه ترین منبع تاریخی و نیز تاریخچه ی وسیع باستانی موسیقی درمانی، در زمینه ی معالجه ی اختلالات افسردگی بیشتر

بر دو شخصیت انجیلی؛ یعنی سائول، پادشاه بنی اسرائیل و حضرت داوود تکیه دارد.

سائول پادشاه بنی اسرائیل، دچار افسردگی شده و بنا به گفته خود، روح شیطانی در او رخنه کرده بود ،

ازحضرت داوود می خواهد تا با استفاده از چنگ و بربط نوازی و شاید آواز به درمان ابتالی شیطانی وی بپردازد.

موسیقی یکی از قدیمی ترین هنرهای زیباست و بنا به اعتقاد اکثر تحقیق کنندگان، قبل از سایر صنایع ظریفه به وجود

آمده و سوابق هم نشان می دهد، که ملت ایران سالها قبل از ملل جدید اروپایی تمدن داشته اند

و موسیقی

هم خود یکی از آثار تمدن به شمار می رود. از ایرانیان قبل از اسلام به نام ” باربد نکیسا”،

که سرگذشتش در شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی مذکور است لیکن، باربد برهان قاطعی بر این امر بوده است.

باربد برای هر روز از ماه ،یک لحن و موسیقی ساخته و به کار می برد؛

برای بیان بهتر مهارت های موسیقایی باربد می توان به واقعه ی مرگ شبدیز، اسب مورد عالقه خسروپرویز اشاره کرد؛

هنگامی که شبدیز، اسب خسرو پیروز مُرد کسی از اطرافیان جرأت رساندن این خبر را به خسرو پرویز نداشت

تا اینکه باربد می پذیرد که این خبر را به خسرو پرویز برساند.

او هم باالی درختی رفته و در مسیر حرکت خسرو پرویز شروع به آواز خواندن وبربط نوازی می کند

و خسرو پرویز خود فقدان اسبش را می فهمد و بدون تنبیه و شکنجه کردن کسی این موضوع را می پذیرد.

موسیقی درمانی

از ابتدای تاریخ،

بشر از موسیقی برای شفا استفاده می کرده است؛ در فرهنگ ابتدایی آفریقا و قبایل قدیمی آن، شامان یا

طبیب جادوگر، رهبر موسیقی، طبیب و روحانی قبیله بود. شامان از موسیقی در ارتباط با معجزه و مراسم مذهبی

برای خروج امراض از کالبد بیماران استفاده می کرده و به وسیله ی تشریفاتی توأم با ریتم طبل ها، زنگ ها،

حرکات و مراسم مخصوص در رقص و خواندن سرود به هشیاری و خودآگاهی جادویی می رسید.

جذبه ی حاصل از تغییر خودآگاهی موجب شفا و رفع ناراحتی و بحران می شد و هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرد.

در فرهنگ باستانی مصر و بین النهرین موسیقی و شفا با معبد و مراسم مذهبی گره خورده بود.

چینی های قدیم ونیز تمدن های هند موسیقی را شفا بخش می دانستند.

همچنین در یونان باستان ارتباط نزدیکی بین موسیقی و شفا وجود داشت،

این همبستگی به یکی از خدایان یونان، “آپولو” شخصیت و شکل داده است.

آپولو، هم خدای موسیقی و هم خدای طب بود، یونانیان معتقد بودند که امراض، نتیجه عدم هارمونی در

وجود فرد است. موسیقی با قدرت روحی و اخلاقی خود می تواند در برگرداندن هارمونی،

نظم و سالمتی در فرد مورد استفاده قرارگیرد. از زمانی که یونانیان دریافتند

موسیقی و مقام های متفاوت آن اثرات قابل پیش بینی در هدایت وعواطف بشر دارد،

از آن در درمان و پیشگیری بیماری ها استفاده نموده اند.

استفاده از موسیقی در درمان بیماری ها

موسیقی درمانی

در اوایل قرون وسطا، بویتوس، مرجع با نفوذ موسیقی به تاثیر فراوان موسیقی بر شخصیت و اخلاق و رفتارهای معنوی

فرد تأکید داشت و موسیقی در خدمت دین بود و ذهن را برای تعلیمات مذهبی و افکار مقدس آماده می کرد.

در دوره رنسانس، هر دو گروه موزیسین ها و پزشکان به دوران کالسیک یونان نظر افکنده

و از آن الهام گرفتند،به عقیده ی یونانی ها که سالمتی را ناشی از هارمونی و ناخوشی را عدم هارمونی می دانستند

در دوره رنسانس رواج یافت و جانشین نظریه ی قرون وسطایی که مرض را تنبیهی برای گناه می دانستند گردید.

موسیقی در دوره ی رنسانس، با حفظ اهمیت خود به عنوان یک امداد پزشکی برای خانواده های سلطنتی مورد توجه بود.

مثالً؛ درسال 1171 ملکه ی اسپانیا ،از صدای خواننده ی مشهور ایتالیا، فارینلی،

برای معالجه ی فیلیپ چهارم که بیماری مالیخولیای حاد داشت، استفاده کرد.

تالش های فارینلی چنان نتیجه ی سودمندی داشت که به عنوان خواننده ی شاه به استخدام درآمد.

موسیقی درمانی

چرا موسیقی به عنوان روش درمانی مفید است

در طول قرن ها ،موسیقی، در ارتباط با تمرینات شفابخش مورد استفاده بوده است.

برخالف افسانه های قدیمی موسیقی خاصیت سحرآمیزی ندارد که بتوان قدرت شفادهندگی خاصی را به آن نسبت داد؛

اما موسیقی تأثیر معیّن جسمی و خصوصیات قابل تعریف علمی دارد که به عنوان روش درمانی مفید است.

دو ویژگی از این خاصیت ها که دو رکن اصلی موسیقی به حساب می آیند ریتم و صدا هستند.

رکن ریتمیک موسیقی می تواند برای تسهیل بهبود ریتم رفتار افراد، مورد استفاده قرار گیرد؛

مانند: دامنه ی حرکات، سرعت تعلیم، تنفس کردن و سبک سازی. تحقیقات همچنین نشان داده است که

فعالیت های ریتیمیک موسیقی و درجات مختلف ضربات اصوات مانند محرّک، آرام بخش، تاثیرهای مختلفی روی واکنش

های روانی، ضربان قلب، فشار خون، تنفس، واکنش های پوست، واکنش های حرکتی و ماهیچه ای و امواج مغزی دارد.

انواع مختلف موسیقی تأثیر متنوعی بر واکنش های خلقی و عاطفی شنونده دارد.

البته کلمات آوازها پیام خاصی را منتقل می سازند، اما بهترین جنبه ی ارتباطی موسیقی به خاطر وجه غیر کلامی آن است.

“گاستون” یکی ازنخستین پایه گذاران موسیقی درمانی، سه اصل که ریشه ی اولیه ی استفاده از موسیقی

برای درمان است را

چنین برشمرد:

1 .ایجاد یا تجدید روابط بین فردی.

2 .رشد احساس ارزش شخصی در حین خودشکوفایی.

3 .استفاده از پتانسیل ریتم در کسب نیرو و نظم برای کودکان و سالمندانی که دنیای ذهنی پراکنده ای دارند.

نظم موسیقی، تجربه ی سازمان یافته مطلوبی است که می تواند آنها را از آشفتگی احساسی دور کند

تا توانایی پیش بینی کردن فعالیت و ارتباط با موسیقی را بدست آورند.

موسیقی درمانی

پژوهش های انجام شده نشان می دهد که، غده ی تاالموس به عنوان مهم ترین غده در مغز انسان محرک های صوتی

را به وسیله ی سیستم های عصبی دریافت و درکنار حافظه و تخیّل به آنها پاسخ می دهد.

غده هیپوفیز نیز که از غده ی تالاموس فرمان دریافت می کند، به محرک های صوتی موزون پاسخ می دهد

و موجب بروز ترشحاتی می شود که در نتیجه، باعث آزاد سازی هورمون آرام بخش به نام “آندروفین” خواهد شد.

با توجه به این که مهم ترین اثر ماده ی مزبور تکسین درد است، به سادگی می توان به ارزش موسیقی درمانی

که عمالً موجبات آزاد سازی ماده آندروفین که علاوه بر تسکین درد موجبات انبساط و شادی را در انسان فراهم می سازد، پی برد.

نکته ی جالب تر این که در هنگام احساس اضطراب و ترس- که غدد فوق کلیوی اقدام به ترشح ماده ای به نام

کاتولومین (آدرونالین و نورآدرونالین) می کند- و به عبارتی، ترشح مواد مزبور موجب ایجاد ترس می شود،

موسیقی باعث می شود ترشح و آزاد سازی این ماده اضطراب کاهش یافته و درنتیجه میزان ضربان قلب و فشار خون پایین آمده

و به حالت عادّی بر می گردد. تحقیقاتی که توسط کولن، در سال 1992 به بخش مراقبت های ویژه ی بیمارستان سنت جرج لندن

صورت گرفته نشان می دهد که موسیقی به میزان قابل توجّهی در تسکین و تقلیل وضعیت بحرانی بیماران

که دربخش U.C.I بوده اند تأثیر داشته، زیرا ثابت شده که سیستم اعصاب انسان به محرک های موزیکال پاسخ مثبت می دهد

و در عمل موسیقی در تغییر حالت بیماران مؤثّر می باشد.

موسیقی درمانی

اهدا ف موسیقی درمانی

این اهداف مشخص می کنند که چه تغییراتی باید در رفتار و وضعیت درمانجویان به وجود آید تا سطح کارکرد جسمی –

روانی و عاطفی- اجتماعی آن ها بهبود یابد.

ممکن است در کنار جلسات موسیقی درمانی درمانجویان مهارت های موزیکی هم پیدا کنند

که ازاین مهارت ها در جهت بهبود کارکرد جسمی، روانی و واکنش های عاطفی و اجتماعی و کمک به رشد

توانایی های حرکتی، تحصیلی، ارتباطی استفاده می کنند.

گاهی اوقات تأکید اصدلی بر تقویت و ایجاد مهارت های غیر موزیکال است برای مثال؛

یکی از اهداف درمانی میتواند:

1 .تقویت مهارت درک شنوایی باشد ،تجربیات موزیکی که در تقویت مهارت های درک شنوایی به کار می رود ، شامل

فعالیت هایی مثل، تشخیص منبع صدا نشان دادن شروع و خاتمه ی اصوات با کلمه یا اشاره، تشخیص اصوات بلند یا کوتاه،

و تند یا آهسته و…

موسیقی درمانی

2 .یکی از اهداف برنامه های موسیقی درمانی، کاربرد موسیقی در درمان عقب ماندگان ذهنی است که شامل عقب ماندگان

(تربیت پذیر و آموزش پذیر می شود) و برای بالا بردن سازگاری اجتماعی، افزایش تمرکز، تقویت هماهنگی ماهیچه ها،

کنترل شخصی و کسب کامیابی از موسیقی درمانی در این گروه ها استفاده می شود.

بسیاری از فعالیت های موزیکی برای عقب ماندگان ذهنی منافع درمانی دارد؛

با حرکات ریتمیک و موزیکال می توان مهارت را در هماهنگی حرکتی بهبود بخشید.

آگاهی از اندام های بدن و مفاهیم مربوط به جهت یابی را می توان با حرکات موزون و انجام آوازها و بازی های

حرکتی موزیکال تقویت کرد.

 

3 .از موسیقی درمانی برای درمان ناتوانی های یادگیری نیز استفاده می شود.

می توان از موسیقی به عنوان یک پاداش و تقویت کننده جهت انجام درست وظایف تحصیلی استفاده کرد؛

و همچنین فعالیت های موزیکی می تواند امنیتی از ارتباط و بیان احساسات فراهم کند.

برای افرادی که در ارتباط شفاهی و کتبی دچار مشکل هستند، ارتباط غیر کلامی موسیقی

می تواند تجارب موفقیت آمیز مهمی را فراهم کند .

امروزه زمینه های جدید در تمرینات بالینی موسیقی،موسیقی درمانی وجود دارد.

به عنوان مثال: موسیقی درمانی در زایمان و مراقبت های مربوط به نوزاد تأثیر بسزایی دارد.

صدا و موسیقی از جمله ساده ترین و مفیدترین روش ها برای کاهش فشارهای روحی روزانه می باشد

و می توان از آن ها برای حل این مشکالت استفاده کرد.

ممکن است ما مستعد اختالالت جسمانی باشیم وفشارهای روحی از خارج می تواند این استعدادها را شدت بخشد

یا حتی به بروز آنها کمک کند، تشخیص این مسأله می تواند در رفع یا کنترل فشارهای روحی مؤثّر باشد.

موسیقی درمانی

روانشناسی تم های موسیقی

هر پدیده ی منظمی ریتم و وزن دارد؛ از گردش زمین و حرکات کهکشان تا ضربان قلب و نوسان ذهن، از تغییر فصول و ایّام

تا رشد انسان، همه و همه از ریتم مخصوصی پیروی می کنند.

حالات روانی نیز ریتم مخصوصی دارد که به طول موج و صوت ارتعاشات عصبی آن ها بستگی دارد.

افراد مانیک (سرخوش) به علت ریتم بیش از حد افکار هیجانی، دچار پرش افکار می شوند

و تعادل ذهنی خود را نمی توانند حفظ کنند و از این احساس به آن احساس می پرند.

برعکس افراد خموده و افسرده به خاطر ارتعاش کُند افکار و احساسات بی حوصله

و در خود فرو رفته اند و انگیزه و حوصله ی کار در آنها کم است.

ریتم متعادل ،موجب توازن و ثبات بیشتر احساسات و تسلّط افکار می شود.

از فعالیت های ریتمیک در تحرک بسیاری از قوای حسی، حرکتی، کاهش و افزایش انرژی اشخاص استفاده می شود.

ریتم و ملودی از هم جدا نیستند؛ ریتم و ملودی هنگامی که از هارمونی و سازآرایی مناسب برخوردار شوند،

قوی ترین اثر را در شنونده بر جای می گذارند. آهنگ سازان و نوازندگان بر حسب ذوق و میزان مطالعات خود

تم های مختلفی را خلق می کنند و احساسات خاصّی را به شنونده منتقل می سازند.

موسیقی درمانی

مانند:

1 .تم های شیدایی:

واژه ی شیدا، در روانشناسی معرف سرخوشی و شور و نشاط بیش از حد است.

شیدایی، نقطه ی مقابل بی حالی و غمگینی است.

تم های شیدایی در صورت ترکیب مناسب می توانند احساساتی چون جوش و خروش، حس

قدرتمندی، تحرک، دگر دوستی، شوکت، عظمت و احساس کامیابی را به وجود آورند.

همچنین این تم ها می توانند به افراد،بی تابی و تشویش هم منتقل کنند.

2 .تم های حزین:

لحن تم های حزین،غم انگیز است و شِکوه و شکایت دارد و در شنونده ناکامی را تداعی می کند،

این تم ها بر انتقال دهنده های عصبی افراد مستعد تأثیر می گذارد

و باعث کاهش ترشح واسطه های شیمیایی مغز شده و در نتیجه ی انباشته شدن این عناصر حیاتی،

حزن و اندوه احساس می گردد. تم های حزین در حاالت مالیم روح را تسکین می دهد

و در ایام مرگ و فراق تحمل رنج را آسان می کند و انرژی و هیجان خون را تخلیه می کند.

3 .تم های هیجانی:

موسیقی هیجانی مانند رفتارهای هیستریک هیجانی است و میل به خودنمایی و نمایش دارد.

نواختن و استفاده مکرّر این تم های هیجانی، زمینه های بی قراری و هیجان زدگی را تقویت می کند.

از تم های هیجانی می توان با ایجاد انرژی روانی و محبت و انگیزه در کاهش حاالت افسردگی و غمگینی بهره جست.

موسیقی درمانی

4 .تم های شاد و فرح بخش:

تم هایی هستند که شادمانی و نشاط را توأم با آرامش و متانت منتقل می کند

و با شادی و سرخوشی تفاوت دارد. سرخوشی توأم با بی تابی و هیجان ،زمینه هایی از بی قراری است

اما شادی و نشاط، توأم با ثبات و آرامش است. تم های فرح بخش احساس سرزندگی و شادمانی

برای کار و فعالیت را افزایش می دهند و برای کودکان و جوانان این تم های شاد بسیار مفید و سازنده است.

 

5 .تم های آرام بخش:

تم های مطبوعی هستند که نه تحریک کننده و نه غم انگیز، نه هیجانی و نه وجد آورند.

متن ملایم و یکنواخت ارتعاشات آن ها احساس آرامش را منتقل می سازد.

بسیاری از مردم حالت تم های حزین را با تم های آرام بخش اشتباه می گیرند.

ممکن است تم حزین در وقت خاصی برای کسی آرام بخش باشد اما برای همه کس و همه وقت

آرام بخش نیست. اگر فردی در حالت نرمال باشد، با شنیدن تم های حزین احساس آرامش نمی کند، بلکه دلتنگ می شود.

استفاده از تم های آرام، برای آرامش و تمرکز بسیار مناسب است؛

این تم ها توازن عواطف و تعادل تخیل و وحدت فرآیندهای ذهنی را تقویت می کنند.

 

اصول صدا و موسیقی درمانی

اصول زیادی در مورد صدا و موسیقی درمانی وجود دارد.

برای شروع کار موسیقی درمانی چهار اصل ضروری وجود دارد که

شامل:

1 .اصل ارتعاش:

در موسیقی درمانی ارتعاش عبارت است از قابلیّت نوسان یا بسامد صدا که باعث عکس العمل در بدن

انسان می شود. هر سلولی در بدن یک تشدید گر صداست؛ سلول هایی که اعضای بدن را تشکیل می دهند

و دستگاه هایی که از این اعضا تشکیل شده است، بسامدهای مخصوص خود را دارند،

بسامدهایی که به راحتی در برابر آن ها واکنش نشان می دهند.

وقتی عضو یا دستگاه مربوطه از حد نوسان طبیعی خود خارج می شود،

در این حالت از نوسانات صدا می توان برای اثر گذاشتن روی عضو یا دستگاه نامتوازن استفاده کرد

و آن را به حدّ طبیعی خود بازگرداند.

2 .اصل ریتم:

ریتم، الگوی ضرب در موسیقی است. ریتم الزمه ی موسیقی است، ریتم بازتاب ضربان زندگی است.

از ریتم های آالت مختلف موسیقی و انواع موسیقی می توان برای اصلاح ریتم های اندام های بدن استفاده نمود.

 

3. اصل تُن و طنین یا رنگ صدا:

تُن به زیر و بَم صدا اطالق می شود؛هر چه نوسانات صدا تندتر باشد، تن صدا زیرتر و هر چه نوسانات آرام تر باشد،

تن صدا بم تر است. تن های مختلف بر روی اندام های مختلف بدن اثر می گذارند.

برای مثال:
سیستم اعصاب در برابر تن چهان واکنش نشان می دهد این تن در گام دو، نت فا(در کلاویه های پیانو) می باشد.

4.اصل صدا به عنوان انرژی:

صدا حالتی از انرژی و بدن انسان یک سیستم انرژی است؛به همین دلیل، صدا این توانایی تعامل با دیگر منابع بسامدی انرژی را دارد.

 

اثر سبک های موسیقی بر درمان

سبک ها و ریتم های مختلف موسیقی روی اندام ها و دستگاه های مختلف بدن اثرات مفید برجای می گذارند،

برای مثال:

موسیقی” باروک “برای آرامش و تقویت ریتم قلب و دستگاه گردش خون مفید است.

ریتم های” والس” برای سلامتی روحی و رفع تنش های روانی و گوارشی موثر است.

موسیقی کلاسیک می تواند ابزاری عالی برای توازن و شفا باشد.

 

آهنگساز                                                          اثر                                                                        تأثیر

     باخ                                         کنسرت براندن بورگ شماره 1و2                            آرامش و تقویت قلب و سیستم گردش خون.

   هندل                                            موسیقی آب کنسرت چنگ                                  باعث جریان صحیح گردش خون می شود باعث                                                                                                                                    آرامش بعد از عصبانیت و کاهش فشار خون می شود.

ویو والدی                                                      چهارفصل                                                    جریان خون رگ ها را متعادل می کند.

 

ابزار تکمیل کننده موسیقی درمانی

برای هر یک از دستگاه های بدن و اندام های آن در موقعیّت های خاص نه تنها صدا بلکه رنگ ها و بوهای متناسب وجود دارد.

برای مثال:

موسیقی ای که با نِی یا فلوت نواخته می شود، در ترکیب با رنگ زرد و عطر نعنا برای سهولت هضم غذا مؤثّرتر می باشد.

رنگ وبو نیز مانند صدا و موسیقی می تواند در سطوح متعدّد بر روی ما اثر بگذارد.

برای مثال:

برای بهبود زخم ها از ساز فلوت و سازهای بادی چوبی به همراه ترکیب رنگ آبی و زرد، و عطر نعناع می توان استفاده کرد.

موسیقی ایرانی

طبیعت آدمی گرایش باطنی به ریتم و هارمونی دارد و از نظم و هماهنگی آن لذت می برد.

بشر همواره از موسیقی برای ابراز بیان و افکار و احساسات خود استفاده کرده است.

آنگاه که می ترسید در طنین آواگری های جمعی خود، از بیقراری ها می کاهید

و در وقت شادمانی با ریتم به پایکوبی می پرداخت و هنگامی که اندوهگین بود

با اشک و آهی موزون دل را تسکین می بخشید و امواج خون را تعدیل می نمود.

درهنگام ابهام و شدت نیاز، تمنّایی آهنگین داشت و در غرور فتح و پیروزی به جشن و پایکوبی

و در شکست و ناکامی به عزا و نوحه سرایی می پرداخت.

هنر موسیقی از جمله هنرهای قدیمی ایرانی است که تاریخی دو هزار ساله دارد.

همان طور که می دانید ردیف فعلی موسیقی ایرانی از 7 دستگاه

به نام های شور، ماهور، چهارگاه، سه گاه، همایون، نوا و راست پنجگاه

تشکیل شده است.

که حدوداً 279 گوشه دارد. هر دستگاه دارای فواصل خاص و حالت عاطفی مخصوص به خود است.

گاهی بعضی از دستگاه ها با حفظ فواصل حالت دیگری نیز به خود می گیرند که نغمه را به وجود می آورند.

از دستگاه شور، چهار نغمه به نام های ابوعطا، بیات ترک، افشاری و دشتی،

و از دستگاه همایون، یک نغمه به نام اصفهان منتخب می شود.

از ویژگی های بافت هنر و موسیقی ایرانی سادگی و بی پیرایگی آن است ؛

عواطف بارز موسیقی ایرانی ازجمله، احساس همدردی، غمخوارگی، عشق ورزی، همبستگی، وفاداری، صبوری،

وجد و سرخوشی، حزن و اندوه، در درجات و شدت متنوع است.

موسیقی ایرانی، استعداد پرخاشگری و خشنونت ندارد ولی تا حدودی می تواند امواج پرخاشگری و عصبیت ها و ناکامی را تخلیه سازد.

شنیدن و نواختن نغمه ها و مقام های موسیقی ایرانی، به ایّام و اوقات مناسبی نیاز دارد،

باید عوامل بیرونی و درونی هماهنگ باشد تا شنیدن و نواختن آنها دلپذیر گردد.

در این زمینه عبدالمؤمن بن صفی الدین با توجه به طبع و جسم شنوندگان و حالات و

وضعیت آنها تأثیر موسیقی را شرح می دهد؛

برای مثال:

اگر مردم مجلسی مرطوب و سفید پوست باشند، باید که نغمات بم بنوازند

مانند:عراق و راست و مخالف، و اگر مردم مجلسی سیاه پوست و خشک اندام و لاغر باشند باید که نغمه ای تند و تیز

مضروب کنند، چون سه گاه و نیریز و زابل و مغلوب.

ابومنصور از شاگردان بوعلی نقل کرده که:” شیخ الرئیس برای هرزمانی از شبانه روز مقام یا دستگاهی را اختصاص

می داده است که شنیدن آن متناسب با طبع انسان است.

از موسیقیدانان و نوازندگان می خواهد از دستگاه “چهارگاه” برای صبحگاهان

از “ماهور” برای ظهر، “شور” برای عصر و ” همایون” را برای قبل از خواب استفاده کنند.

از موارد ذکر شده می توان به این نتیجه رسید، که شیخ الرئیس تأثیر موسیقی را بر روان آدمی به خوبی می دانسته

و بحث روانشناسی و موسیقی درمانی را پیش از هزار سال قبل مورد استفاده قرار می داده است .

 

بهره مندی از موسیقی درمانی

هر کسی سالم یا ناسالم می تواند از موسیقی درمانی بهره ببرد. مردم روزانه دچار تنش های زیادی می شوند

و موسیقی درمانی می تواند باعث از بین رفتن این تنش ها شود.

روش های مورد استفاده می توانند با ترکیبی از موسیقی و تصوّرات هدایت شوند

مانند:جمالت تأکیدی، زمزمه کردن و شنیدن موسیقی به طور غیر ارادی و یا حتی شرکت فعال در ساختن

موسیقی باشد .دانش موسیقی فرد چندان نقشی در تاثیر آن بر درمان ندارد

و موسیقی درمانی می تواند برای هر کس با صرف نظر از استعداد او در موسیقی،مفید باشد.

می توان موسیقی ها را به موسیقی طبیعی (صدای آب و باد و…) غیر طبیعی (مصنوعی) تقسیم نمود؛

آهنگ های طبیعی، مفرّح و روح افزا می باشند و خستگی های درمانی را برطرف می کنند و بر نشاط می افزایند.

آهنگ های غیر طبیعی،که به دست بشر ساخته و نواخته می شوند، گاه انسان را می خندانند و گاه می گریانند

و گاهی نیز نیروی اراده را از فرد سلب می کنند؛

مانند: موسیقی ای که توسّط افراد بی اطلاع و بی خبر از علم و زندگی ساخته و نواخته می شود اعتراض

همه را بر می انگیزد.

هیچ نوع موسیقی مفیدتر از نوع دیگر آن نیست ؛ تمام انواع موسیقی، ریتم ها و سازها ثأثیر خودشان را دارند،

خواندن نیز ابزاری عالی برای درمان است چه موسیقی محلی باشد یا اپرا و امثال آن. خواندن، بیان را آسان تر می کند

و سبب سهولت ارتباط می شود؛ اغلب بهترین موسیقی آن است که بیشتر از همه ما را تحت تأثیر قرار دهد.

موسیقی درمانی و کودکان بستری

جلسات موسیقی درمانی در بیمارستان ها، برای کودکانی که دچار بیماری های مزمن و دردهای جسمی هستند

بسیار مؤثر است. معمولا کودکانی که برای جراحی به بیمارستان می روند

و یا کودکانی که دچار بیماری های کلیوی و تالاسمی هستند، مدت زیادی را در بیمارستان سپری می کنند.

از این رو به کار گیری برنامه های ریتمیک و آوازخوانی توأم با نواختن سازهای

ساده ی کوبه ای، نگرانی آن ها را از بیماری وعمل جراحی کاهش می دهد ،

فکر آن ها را از بیماری خود دور می کند و تحمل و پذیرش شرایط بیمارستان و بستری بودن را افزایش می دهد.

فعالیت های موسیقی درمانی(نسبت به بازی درمانی) موضوع های کالمی بیشتری را در کودکان بیمار برمی انگیزند.

موسیقی وفعالیت های موزیکال باعث می شوند تا کودکان با یکدیگر ارتباط کالمی برقرار کنند.

موسیقی درمانگر مسائل و واژه های مربوط به بستری شدن را درون اشعار جای می دهد

تا از نگرانی کودکان بکاهد.خواندن ترانه های آشنا و معروف کودکانه که شنیده اند اضطراب آن ها

را به طور قابل مالحظه ای کاهش می دهد و احساس ایمنی و سالمتی آن ها را تقویت می کند.

 

با شرکت دادن خانواده ی کودکان

در جلسه ی موسیقی درمانی بیمارستان نیز از فشار ناراحتی اعضای خانواده می کاهد

وکودکان و والدین در جوّی شادمانه، پیشامدها را بهتر تحمل کرده و روحیه می گیرند.

فعامیت های موسیقی درمانی به محیط بیمارستان کودکان، زیبایی، شادابی و امنیت روانی می بخشد

و نگرانی، ناراحتی، درد و فشار ناشی از بیماری ها را با شادمانی و نشاط توأم می سازد.

موسیقی درمانی و مشاهیر موسیقی

در مورد بسیاری از هنرمندان و مشاهیر موسیقی گفته شده است که آن ها در طول دوران زندگی خود

دچار افسردگی و جنون شده اند

مانند: بتهوون و موتسارت، آهنگسازان دوره ی موسیقی کلاسیک.

با مطالعه ی زندگی نامه ی موتسارت و بتهوون مشخص می شود که افسردگی و اختلالالت رفتاری – روانی

که ذکر شده است به دلیل نواختن و استفاده از موسیقی نیست،

بلکه آن ها نیز مانند همه مردم مشکالتی داشته اند مثل مشکالت مالی و جسمی.

برای مثال: در زندگی نامه ی موتسارت به وضوح مشخص است که او پدری سخت گیر و بی رحم داشته

و مدام او را تحت فشار روانی و روحی قرار میداده است.

موتسارت فاقد زیبایی ظاهری بوده و همچنین در سال های بعد از نوجوانی دچار مشکالت مالی فراوان می گردد؛

با وجود همه مشکالت شخصی در زندگی موتسارت، ما به اشتباه همه مشکلات روحی او را به موسیقی نسبت می دهیم.

در مورد بتهوون (موسیقیدان ناشنوا) نیز او خود می گوید:»به یاد داشته باشید که این مصیبت از 6 سالگی بر من نازل بوده است

من که با خلق و خویی شاد و آتشین قدم به این جهان گذاشتم و حتی آماده رویارویی با پریشانی های اجتماع بودم

به زودی ناچار به کناره گیری شدم و به کنج عزلت پناه بردم«. از گفته ای لودویک وان بتهوون به راحتی می توان فهمید

که افسردگی او ناشی از موسیقی نیست، بلکه از مشکل شنوایی اوست.

موسیقی درمانی

زمان با کیفیت

زندگی خود را ساده کنید و از آنچه دارید لذت ببرید. وسایلی که از آن ها استفاده نمی کنید

زندگی شما را مشکل و پیچیده می کنند. بنابراین، اگر وسایلی دارید که بیشتر از دو سال است

که از آن ها استفاده نکرده اید، آن ها را بفروشید یا ببخشید.

این یک تجربه ی اعجاب انگیزی برای شما خواهد بود. چند روز یا چند هفته وقت بگذارید

و به دقت بررسی کنید و ببینید واقعا چه چیزی حال شما را بهتر می کند. قدم زدن،مطالعه کردن،غذای خوبی

برای خانواده درست کردن،خواب بعد از ظهر،دیدار اعضای فامیل؟ کدامیک؟ ما حدس می زنیم اگر واقعا فکر کنید،

خواهید دید چیزی که شما را شاد می کند، سادگی است.

هیچکس برای شاد بودن نیاز به وسایل اضافی ندارد. لازمه ی شاد بودن،ساده زیستن است.

ساده زیستی،فشار های زندگی را کاهش می دهد و به شما فرصت و زمان می دهد که به چیزهایی رسیدگی کنید

و بیندیشید که واقعا اهمیت دارند، مانند :عشق، خانواده، دوستان، نزدیکان، طبیعت و درک بیشتر از خود.

اگر کماکان نیاز به اکتساب چیزی دارید که شما را خوشحال می کند،به موسیقی گوش کنید.

آیا آخرین باری که با اعضای خانواده ی خلوت کرده یا بازی کرده اید،را به یاد می آورید؟

آیا زمانی که با هم بودید،تلویزیون نیز روشن بوده است؟آیا تا به حال با خانواده ی خوددر یک جای آرام

نشسته و به یک قطعه موسیقی گوش کرده اید؟ سعی کنید امشب این کار را انجام دهید.

سعی کنید تلویزیون را خاموش کرده و با اعضای خانواده ی خود به یک قطعه موسیقی آرام و بدون کلام گوش کنید.

اگر در خانه، نوجوان دارید، از او بخواهید موسیقی مورد علاقه ی خود را برای شما پخش کند

و بعد، شما موسیقی خود را برای او پخش نمایید.

این زمان برای انتقاد نیست، زمانی است برای یک تجربه و لذت بردن از موسیقی و همراه بودن با خانواده.

قدر لحظات زندگی را بدانید، چرا که زندگی یک موهبت الهی است.

موسیقی درمانی

نتیجه گیری

زندگی بشر با موسیقی تکامل پیدا کرده است؛موسیقی بخش جدایی ناپذیر زندگی ماست.

موسیقی در فروشگاه ها، رادیو، تلویزیون، اتومبیل، در عروسی و جشن ها و حتی عزاداری ها حضور دارد.

با آگاهی داشتن از صداها و متن جمله ی موسیقی که درهشیاری، نفوذ می کند می توانیم یاد بگیریم

تا سالم تر و شادتر زندگی کنیم. ما با ایجاد یک محیط آرام درخانه ی خود که باعث تقویت ما برای شفا و تغییر روحیّه

و پیدا کردن آرامش درونی واقعی است، یاد می گیریم از طریق فنون ساده بر اساس تنفس

و رها کردن عضله ها و گوش کردن به موسیقی هماهنگ شده بر استرس، فشار خون باال، سرطان، سردردها،

دردهای مزمن و حتی تنهایی فایق آییم.

مطمئن باشید که حتی در زیبایی و سکوت، موسیقی وجود دارد و این موسیقی شیرین تر و دلپذیرتر از صدای ساز است.

چرا که در هر جایی هارمونی، نظم و تناسب وجود داشته باشد، موسیقی نیز وجود دارد.

به همین دلیل ما باید در حفظ موسیقی در زندگی خود کوشا باشیم”. (سِر تاماس براون)

منابع
1 .اشمیت پترز، ژاکلین . مقدمه ای بر موسیقی درمانی، ترجمه علی زاده محمدی، تهران، نشرمترجم، 1789.
2 .اندروز، تد) 1952 ،) موسیقی درمانی برای همه ، ترجمه آذرعمرانی گرگری، تهران، نشرروان، 1789.
7 .زاده محمدی، علی، آموزش موسیقی و موسیقی درمانی کودکان استثنایی، تهران، کارگاه نشر، 1714.

4 .عبدالهی خروش، حسین ،تآثیر موسیقی بر روان واعصاب، اصفهان ، نشرمطهر، 1757 .
5 .قریب، محمد حسین، تاریخ موسیقی ،تهران، انتشارات فرهنگ و هنر، 1729.
6 .لیبورگ، فان ، موسیقی و افسردگی ،ترجمه ی پرویز بهادران، شیراز، انتشارات نوید،1784.
1 .مرادیان، جواد، خبرنامه مراسم پاسداشت بوعلی سینا، 1785.
8 .موکی،کیت و ریچارد،صدای شفابخش موسیقی، ترجمه ی آذرعمرانی گرگری،، تهران، انتشارات ارسباران،
نویسندگان مقاله :

لاله همایی شجاع – دانشجوی دبیری علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس زینبیه پیشوا
  علیرضا صادقی نیا – علیرضا صادقی نیا، دکتری جغرافیای طبیعی، مدرس مدعو دانشگاه فرهنگیان، پردیس زینبیه

0
دیدگاه‌های نوشته

*
*

جواب سوال‌هاتون رو می‌تونید در زیر پیدا کنید. در غیر اینصورت از ما بپرسید، ما همیشه به سوالاتتون جواب می‌دهیم.
شرایط کسب امتیاز از طریق ثبت نظر چیست؟
شما می توانید پس از دریافت سفارش، نظر خود را در رابطه با محصول خریداری شده در الوند رایان بنویسید. پس از تایید نظر شما توسط کارشناسان شفا درمان ، امتیاز برای شما ثبت می‌شود.تا قبل از تایید نظر امتیاز شما در قسمت تاریخچه بخش امتیازات در صف نمایش داده میشود.
چرا بایستی در حساب کاربری شماره کارت ثبت کنم؟
در صورتی که از خرید خود منصرف شوید شفا درمان در کمترین زمان ممکن مبلغ را به شماره کارت شما برگشت می دهد. مهم است که شماره کارت به نام مالک حساب کاربری ثبت داشته باشید
چرا بایستی در حساب کاربری آدرس ایمیل ثبت کنم؟
کلیه مکاتبات شفا درمان با آدرس ایمیل شما انجام می شود.