شفا درمان
0 محصولات نمایش سبد خرید

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

پیش دبستانی .نقش مراکز پیش دبستانی در رشد همه جانبه کودکان

پیش دبستانی .

یکی از نتایج عـمومی شدن امر آموزش دراین قرن افزایش رقابت تحصیلی است و دستیابی به بسیاری از شغـلها،بستگی به مـدرکی دارد که از مـراکــز تحـصـیلی دریافـت میشود.

 ثابت شده است کودکانی که چـند سال به مراکز پیش دبستانی رفته اند ،آسانتر ازآنهایی که از این امتیاز محروم بوده اند وارد مدرسه ومراحل بعدی تحصیل می شوند.

امروزه اهـمیت و ضرورت آموزش و پرورش در دوره پیش دبستانی بیش از گذشته مورد نظر است .

افزایش متقاضیان آموزشهای این دوره نیاز والدین شاغـل ونیاز جامعه ، ضرورت تهـیـه برنامه های کیفی و غـنی شده دراین دوره نشان می دهـد.

تحقـیقات انجام شده در سال های اخیر نشان دهـنده تـأثیر برنامه های غـنی وبرنامه ریزی آموزشی و درسی مطلوب بر گروه های سنی مختلف کودکان در این دوره است.

پیش دبستانی

مهمتر اینکه نتایج تحـقـیـقـات مؤید سرمایه گذاری بیشتر برای آموزش بهتر وبرنامه های کیفی در این دوره به عـلت کسب موفـقـیـتـهای بیشتر کودکان در سال های تحصیلی بعد از گذرانیدن دوره پیش از دبستان است .

آموزش و پرورش پـیـش از دبـستـان از طـریـق غـنی سازی مـحـیـطـی کودکان را قادر می سازد که به کسب تجارب ادراکی وذهـنی جدیدی که احتمالاً در محیط معمول خانواده برای آنان امکان پذیر نیست ، بپردازند.

 

در مطالعات مـتعـددی که در فرهـنگهای مختلف گرفته ، نشان داده شده است که کمبود محرکهای محیطی و عـدم امکان تجارب حسی،حرکتی، ذهـنی اثرهای نامطلوبی بر روند رشد روانی اجتماعی کودکان می گذارد .

عـلاوه بر آن نشان داده شده است که غـنی سازی محیطی از طریق افزایش محرکهای اجتماعـی ، ادراکی و عـاطـفی موجب کاهش عـقـب مـانـدگی های رشدی حاصل از فـقـر محیطی می شود .

گر چه بخـش اعـظـم این تحـقـیـقـات متوجه کودکانی است که در محیطهای خاصی از قبیل پرورش گاهها رشد یافته اند.

ولی این یافته ها را می توان به سایر کودکانی که در محیط های محروم بزرگ شده اند نیز تعمیم داد .

پیش دبستانی

برخی از محقـقـان مطرح کرده اند که کودکان خانواده های فـقـیـر جهان سـوم نه تنها از اسباب بازی ، کتاب و سایر محرکهای فـرهـنگی روانی مـحـروم هـسـتـنـد.

بلکه به طور نسبی امکان انجام بسیاری از فعـالیتهای لازم برای رشد حـسـی حرکتی نظیر بـازی هـای مـؤثـر در رشـد روانی را ندارند .

مادران این کودکان که خود اغـلـب بی سوادند از اهـمیت بازی در رشد کودکان چندان آگاه نیستند.

اثرهای این گونه محیط های فـقـیـر در سازگاری بعدی کودکان در مدرسه و احتمال شکست تحصیلی آنان نیز مورد مطالعه قرار گرفته است .

 

بر هـمین پایه تـعـلـیـم و تربیت دوره  پیش از دبستان وآموزش رسمی آن در این زمان، اهـمـیـتـی خاص یافـته است.

در اکثر کشورها به توسعه آن توجه زیادی مـبذول شده و به تربیت مربیان آگاه و ورزیده پرداخته اند .

پیش دبستانی

باید دانست که کودک به طور دائم در حال تأثیر پذیری از محیط و تأثیر گذاری بر آن و آموختن است .

بنابر این هـر چه محیطی غـنـی تـر، مناسب تر و روابط بین افراد آن صمیمانه تر باشد برداشت کودک از محیط بیشتر است.

و رعـایـت این اصول برای دست اندرکاران تعلیم و تربیت ، یـعـنی مربیان ومعلمان می تواند نتایج مهمی در بر داشـتـه باشد .

 

 لذا برای آموزش وپرورش واقـعـی ، به وجود آوردن یــک مـحـیـط فـعـال و دارای تجربه غـنی ومتعـادل قـرار دادن زندگی کودکان در آن از اهـمـیـت خاصی برخوردار است و باید سر لوحه تمام کارها قـرار گـیـرد.

 

ارتباط محیط آموزشی با محیط طبیعـی زندگـی خانواده ها ومردم، از جـدا شدن آموزش و پرورش از زندگی روزمره جلوگیری می کـنــد کودکان می توانند بعنوان عـامل فـعـال در اجتماع و محیط اجتماعـی خودنقش مؤثر داشته باشند.

و در واقـع دیواری بین سنین مخـتـلف، بین مدرسه و اجتماع موجود و حتی بین تحصیل و کار وجود ندارد.

لذا هـدف برنامه های هــر مدرسه باید منطبـق با نیازهای کودک و محیط باشد و مواد آموزشی و فعالیتهای خود را از محـیـط بلافصل خود بگـیـرد و گسـتـرش دهــد.

تحـقـیـقـات روانشناسی کودک نشان داده است که اگر بخواهـیم افرادی سالم به بار بیاوریم باید احتیاجات نیازهای عـمـده کودک را تأمین کنیم .

پیش دبستانی

پرسـشـهـای بسیاری درباره اموزش و یاد گیری کودکان در خلال برنامه های دوره پیش از دبستان مطرح است از جـمله :

       ــ کودکان در دوره پیش از دبستان چه چیزهایی یاد می گیرند ؟

       ــ  چگونه باید با کودکان پیش از دبـسـتان ارتـباط بـرقـرار کرد ؟

       ــ روش کار با کودکان در این دوره چیست ؟

       ــ کودکان این دوره عـلاوه بر بازی چه نیازهای دیگری دارند که باید به آنها توجه کرد ؟

 

به طور طبیعی این گونه پرسـشـهـا که نشانه ابهام و نیز کنجکاوی در زمینه برنامه و آموزش های این دوره است، برنامه نویسان را نیز در برنامه ریزی های کوتاه مـدت و بلند مدت با دشواری هایی مواجه کرده است .

از آنجا که عـدم شـناخـت آموزش و پرورش این دوره بیش از دوره های دیگر است ، ابهام در مورد برنامه و محتوای آموزشی آن نیز بیشتر می باشد .

به هـمـیـن دلـیـل سعی می شود چندین نکـته درباره برنامه آمورش وپرورش در دوران پیش از دبستان برای روشن شدن موارد مـبـهـم و پاسخ گوئی به پرسشهای  فـوق مطرح شــود .

اهمیت دوره پیش دبستانی

آموزش مهارت اجتماعی در پایین ترین مقطع تحصیلی با مهارت های شناختی ستو تعیین هویت دیگران آغاز می شود و هدف نهایی آن یادگیری راه های مناسب و قابل قبول است.

رفتار شخص و نظام ارزش او تفکیک ناپذیر می شوند و از این رو هدف از آموزش مهارت های شناختی و عاطفی آن است که به کودکان در کسب ارزش ها و به کار بردن این ارزش ها در رفتار یاری دهد.

پیش دبستانی به عنوان نخستین گام در شروع فرآیند تحصیلی هر شخص می تواند نقشی تأثیر گذار در آینده و موفقیت شخص و پیرامون او را دارا باشد.

تحقیق و پژوهش در مقطع پیش دبستانی می تواند راهگشای خیلی ازز مشکلات بعدی باشد. فرایندهای شناختی و عاطفی یکی از این موضوعات است.

کودکان 2 تا 6 ساله ای که در برنامه هایی با کیفیت بالا و یادگیری فعال شرکت دارند، در هر جایی که فرصت انتخاب و طرح فعالیت هایی را داشته باشند و بتوانند انتخاب های مستقلی انجام دهند، هم دانش آموزان بهتری در مدرسه و هم شهروندان مؤثرتری در بزرگسالی خواهند بود.

آموزش های پیش دبستانی تأثیر کوتاه مدتی بر پیشرفت ذهنی کودکان داشته است، در حالی که بر سازگاری عاطفی – اجتماعی آنان تأثیر دراز مدتی دارد.

و از طرفی دیگر چنین آموزش هایی اثر چشمگیری بر پیشرفت تحصیلی کودکان به علت داشتن انگیزه قوی تر نسبت به تحصیل دارا می باشد.

و کودکان را برای ورود به مدرسه آماده تر می سازد. همچنین این نوع آموزش ها، اولاً باعث به وجود آمدن خلاقیت ذهنی در کودکان گردیده و ثانیاً، زمینه آشنایی بیشتر کودک را با جامعه فراهم نموده و کمبودهای عاطفی کودک تأمین می گردد.

پیش دبستانی

خصوصیات و توانایی های کودکان در دوره پیش دبستانی

در زمانی که روانشناسان به اهمیت دوران نخستین کودکی از نظر رشد روانی پی می برند، علمای تعلیم و تربیت به یقین دریافتند که اثرات منفی آموزش تحصیلی بسته و یکنواخت در مداری در حدی است که استعدادها و قدرت ها را از بین می برد.

در طول سالهای پیش دبستانی، کودکان معمولاً رفتارهای شگفت آور و غیر مانوسی از خود بروز می دهند، اما نبایستی به این رفتارها به دید منفی نگریست، بلکه به جای آن، باید در نظر داشت که اشتباه، یکی از راههای ارزشمند دریافتن حقیقت و نائل شدن به شیوه های برتر اندیشیدن نشانگر مرحله بعدی از مراحل هوش است.

نه تنها این احتمال وجود دارد که کودکان در خلال اقدامات خود برای افزودن اطلاعات به ساختار فکری خویش، حقایق را تحریف نمایند، بلکه ممکن است کاملاً خودمحور نیز به نظر آیند، چرا که در روند ادراکات، بیش از هر چیز بر دیدگاه های شخصی خویش تکیه می کنند و کمتر به آرای دیگر توجه می نمایند.

پیش دبستانی

یادگیری در طی سال های پیش دبستانی، همانند سایر مراحل تحصیلی، تنها در صورتی امکان پذیر است که به کودکان انگیزه داده شود تا کنجکاوی و اشتیاق لازم برای ادراک محیط اطراف داشته باشند.

این اشتیاق در بسیاری از کودکان که به مؤسسات آموزشی وارد می شوند، وجود دارد.

کودک در سن سه تا سه و نیم سالگی شروع به احساس لذت از مهارت های خود در انجام کارها می نماید و از شکست در انجام کارها ناراحت و شرمنده نمی گردد. او کمتر از بزرگسالان درخواست کمک و حمایت می نماید تا به طور مستقل به انجام موفقیت آمیز امور نائل شود.

بعضی از کودکان در چهار تا پنج سالگی، به جای تلاش برای فائق آمدن بر تنگناها، در صدد پرهیز و دوری از آن شرایط بر می آیند و یا به انکار و پنهان نمودن شکست خود می پردازند.

برنامه آموزش و پرورش در دوران پیش از دبستان:

1– اهـداف کــلــی:

هـدف آموزش وپرورش در دوره پـیـش از دبستان پرورش ورشد هـمه جانبه کودک است. بنابرا ین برنامه های دوران پیش ار دبستان باید شامل فعالیتها و تجربه هائی باشد که به رشد کودک در موارد زیر بینجامد:

1- رشد جسمی حرکتی

2- رشد عـاطفـی اجـتـماعـی

3- رشد زبان و گفـتار 

4- رشد شناختی

5- رشد خلاقـیت

6- رشـد زمینه های دینی و اخلاقـی

پیش دبستانی

2– اهـداف مربوط به رشد عـاطفی اجـتـماعی :

سالهای  بین  سـه تا  شـش سالگی مرحله شـکـل گـیـری  شـخـصیت اسـت که با حساسیت زیاد کودک نسبت به پیرامون خود مشخص می شود .

این سالها، دقـیقا زمان آموزش پـیش از دبـستان اسـت که نفـوذ آن می تواند دائمی باشد وبا نفـوذ و تأثیر خانواده مطابقـت یا مقـابله کند.

خاطر نـشان شده است که عـملکرد اساس آموزش پـیـش از دبـستان آشنا کردن کودکان با زندگی اجتماعی است.

کودکان در این دوره می آموزند که چگونه به صورت جمعی با کودکانی که تـقـریباً آنها هـستند وبا بزرگ سالانی که والـدین آنها نـیـسـتـنـد و وظـایـف شـخـصی را انـجـام می دهـنـد، زنـدگـی کــنـنـــد.

کـودکـان خـود را با گـروه، با فـعـالـیـت ها ونـظـم وتـرتـیـب آموزشـگـاه تـطـبـیـق می دهـند .

آنها یاد می گیرند که از بزرگترها اطاعـت کنند، آنها می آموزند که اسـبـاب بازی هـای مـتعـلق به دیگران را نباید بشکنند و یا به خانه ببرند، و نیز نباید با دیگران دعـوا کنند.

پیش دبستانی

این ممنوعـیـت ها یک سـلسـله دسـتورهای صرفاً مجرد نیستند ، بلکه اعـمال خود کودکان اسـت که مورد تأیید و یا انتقـاد قـرار می گیرد.

 کودک کم کم می آموزد که در رفـتار خود و هـمچـنـیـن در رفتار سایر کودکان، آنچه را که مـثـبـت تلقی می شود از آنـچه که منفی در نظر گرفته می شود، تمیزدهــد.

کــودکـان در  این  دوره  در مرحـلـه ای قــرار دارنـد که به نـظـر اریکـسـون (Erikson) از ابـداع و ابـتـکـار لـذت مـی بـرنـد.

کـودکــان  در این ســن انرژی بسـیار زیادی دارند کـه بـه آنها اجازه می دهـد شکـسـت را زود فـرامـوش کنند، یا از آنها عـبـرت گـرفـته، جهت گیری صحـیح تری نسبت به آنچه خواهان انجام دادن آن هـسـتـنـد داشـته باشـنـد.

 عـلاوه بر اینها، کودکان در این سـنـیـن عـلاقـه مـنـد به طرح ریزی و مـسـئولیت پـذیری وانجام دادن فـعـالیت اجـتـماعـی نیز هـسـتـنـد.

کودک در هـیچ دوره ای ایـن چـنـیـن آماده یادگیری سـریع و پذیرفتن فـعـالانه مسـئولیت نیست.  مـسـئولیت باید از طریق تجربه آموخـته شود.

کودک زندگی را با چـند مـنـبـع برای بـقای خـویـش آغاز می کند و مـسـئولیتی  در قـبال سعادت  و یا سلامت خود  و دیگران ندارد، اما در بزرگسالی ، باید بتواند مـسـئولیت هـر آنچـه در زندگی اش رخ می دهـد را بر عـهـده گیرد .

کودک باید از نخـسـتـیـن روز زندگی تا بزرگسالی باید قابـلـیـت مـسـئولیت پذیری خویش را افـزایش دهـد او از طریق کنشهای متقابل (Interactions) با والدین، مـعــلـمـان و هـمسـالانـش بـه اهـمــیـت مـسـئـول بـودن پی مـی بـرد.

پیش دبستانی

بر طـبـق نـظـر دکـتـر هـریـس کـلـمـز و ریـنـولـد بـیـن (h.clems & r.bean) حـس مـسـئولیت زمانی در کودک پیدا می شود که :

 ــ   به او مـسـئولیت داده شـود.

 ــ  در مورد اثر بخـشـی پاسـخهای خویـش پـسـخـوراند دریافـت کند.

 ــ  در مـورد راه هـای گـونـاگـون کـه در سایـر مـوقـعــیـت هـا مـناسب هـسـتـند، اطـلاعـاتی داشـتـه باشـد.

کودک عـلاقـه مند است ومی تواند با هـمکاری کودکان دیگـر و توجه بزرگسالان به ساخـتـن چـیـزهائی بـپـردازد  و برای  ساخـتـن و طرح ریزی به کودکان دیگــر بـپـیـونـدد.

هـمچـنـیـن مایل اسـت از بزرگـسـالان نـیـز بـه عـنـوان سـرمـشـق مـطـلوب اسـتفاده کند.

از لحاظ عـاطـفـی، کودکان این گروه سـنی، عـواطـف خود به طور آشکار بیان می کنند وبروز ناگهانی خـشـم وتـرس در این کودکان بـسـیـار عـادی اسـت .

بعـضی از روانشـناسان اعـتـقـاد دارنـد کـه بـایـد به کودکان اجازه دهـیم احـساسات خـود را آزادانه ابراز کـنـنـد و با ابـراز عـواطـف خود بتوانند آنها را تـشـخـیـص دهـند.

کودک در طول چـنـد سال اول زندگی وتا حـدود سـن ورود به مدرسه، روش غـلبه بر خـشـم خود را به مرور می آموزد و آن را در کنترل خـود در می آورد .

کودک تا قـبل از سـن مـدرسه، معـمـولاً ناراحتی و خـشـم خـود را به صـورت گریه ظاهر می کـنـد، ولی بعـد از ورود به مـدرسـه او به تدریج یاد می گیرد که ناراحـتـی خود را گونه های دیگر بـیـان کـنـد.

به هـمـیـن دلـیـل در مراکز پـیـش از دبـسـتـان یکی از اولین مواردی که مـربـی باید با آن روبرو شـود، تـفـاوت ها در سـابـقـه اجـتـمـاعـی شـاگـردان اسـت.

یک مـعـلم و یا مـربی پـیـش از دبستان باید با محـیط خانوادگی هـر کودک تحـت نـظـر خـود آشنا شـود و تماسهای منظم ونزدیکی با والدین کودکان برقـرار سازد.

 در مـراکـز پـیـش از دبسـتان عـلاوه بر مـربـی، گـروه هـمسالان نـقـش بسـیار عـمـده ای در رشـد کودک دارند کودک از مـربـی و هـمسالان خود به عـنوان الگـو اسـتـفـاده کرده، از آنهـا تـقــلیـد می کند.

مربی بـعـد از پدر ومادر یکی از بهـتـرین الگوها برای هـمانند سازی کودک اسـت.

کودک به زودی در می یابد که در ایـن مراکز باید روش دیگـری را در پـیـش گـیـرد، روشی که با خانواده مـتـفـاوت اسـت .

در دوران پـیـش دبسـتانی دنیای  جـدیـد و مـتــفاوتـی به روی کودک گـشوده می شود، دنیائی که در آن عـوامل جـدیدی برای اجــتمـاعـی شـدن وجـود دارد.

کودکان در مراکـز پـیـش دبـسـتانی آموزش هـائی را در مورد خـود، کودکان دیگـر، و بزرگـتـرها و مـحـیـط یاد می گـیـرنـد.

اجـتـمـاعـی شـدن کـودکـان در آمـوزشـگـاه در طـول روز و در جـریـان  فـعـالـیـت های گوناگون اتـفـاق می افــتـد، بـنـابـرایـن، اجـتـمـاعـی شـدن قـبل از آنکـه به صـورت رشـتـه خاصی از آموزش باشـد، یک شـیـوه زنـدگـی اسـت که کـودک به تـدریـج به آن عـادت می کـنـد.

 

اهـداف مـربـوط به رشـد جـسـمی حـرکـتی:

رشـد جـسـمی حرکـتـی یک کـــودک تحـت تأثـیـر عـوامل مـخـتـلـفی از جـمله عـوامـل ارثـی، وضـعــیـت تـغــذیـه شرایـط عـمـومی  بـدن و نیز فـرصت  برای حرکـت و تـمـرین های ورزشی قـرار می گیرد.

رشـد حـرکـتـی به صورت یک الگـوی قابل پـیـش بینی جـریان دارد و در حالی توالی رشـد هـر کودک در طی عـبور از مراحـل رشـد حـرکتی تقـریباً ثابت اسـت میزان و نـحـوه رشد او در هـر یک از مراحل از کودکی به کودک دیگر فـرق می کند و هر کودک از جـدول زمانی خـود پیروی می کند.

تربیت ویژه با محـرکات خاص به بهـبـود کـیـفـیـت مـهارتهای کـسـب شـده کـمک می کند و این تنها در صورتی است که کودک به مرحله لازم و آمادگی لازم رسـیـده باشـد.

 سالهـای اولیه کودکی، مرحـله مـطـلـوبی برای یاد گـیـری مهارت هـای حـرکـتی اسـت، زیرا کودک در این سـنـیـن بسیار فعـال و پرجـنب و جـوش اسـت و از فـعـالـیـت لـذت می برد.

بـدن کـودک بـسـیـار انـعـطاف پـذیـر و برای بـازی و فعالیت آماده اسـت .

در ایـن دوره نیـز فـراهـم کردن فـرصـت های مـناسـب برای جـنـب و جـوش، فعـالیت و بازی بازی از اهـمیت خاصی برخوردار اسـت، زیرا اسـتخـوان ها و ماهـیچه های کودکان هـنوز در این مرحـله در حال رشـد و شکل گیری هـسـتـنـد.

 

کودکـان هـمـچـنـیـن از فعالیت زیاده از حـد و یـا نـشـسـتـن در یک مـحـل بـدون حـرکـت و برای  مـدت زیاد ، خـیـلی زود خـسـته می شـوند، بنابراین  با ایجاد فـرصـت های مناسـبی باید سـعـی کرد فعالیت های حـرکتی را بر طبق مـرحـله رشـد و عـلائق و نیازهای کودک انتخاب نمـود .

باید فعـالیـت هـای گوناگـونی بـرای کـودکـان انـتـخاب کـنـیـم تا عـلاقـه کـودک را برانگـیزند واسـتـفـاده از ماهـیـچـه های مخـتـلف و رشـد هـماهـنگی را بین آنها مـیـسـر سازند.

 

مـراکـز پـیـش دبـسـتانی با فعـالـیـت های ویـژه در جـهـت رشـد جـسـمی و حـرکتی  برنامه ریزی هائی را در این زمـیـنـه انجام می دهـند.

از جـمـله کنترل قـد و وزن کـودکــان و تــرتـیـب دادن فـعـالـیـت هـائی در جـهــت رشـد و هـماهـنگی ماهـیـچـه ای درشـت یعـنی رشـد کـنـتـرل حـرکـت ماهـیچه های بزرگ بـدن مانند رانها، پاها، تـنـه، ساق ها، بازوها و غـیـره.

و نـیـز رشـد هـمـاهـنـگـی، ماهـیـچـه ای ظـریـف چـون رشـد کـنـتـرل حـرکـت ماهـیـچـه های ظریف، به ویژه انگشتان و هـماهـنگی ماهـیـچـه های مچ دسـت و چـشـم و دسـت این هـماهـنگی را برای فعـالیت های بعدی مانند نوشـتـن، انجام کارهای هـنری و فعالیت های دیگـری که مـستـلـزم مهارت های هـنری و حرفه ای پـیـچـیـده اسـت، آماده می کند.

از آنجا که بازی اغـلب با فعالیت بدنی همراه است، ارتـباط نزدیکی با رشـد و تربـیـت انـدام های بـچه ها، مهارتهای جـنـبـشـی مناسب وآمادگی بدنی آنها دارد .
بچه ها بـدنـشـان را با شـدت و لـذت به کارهای جسمی وا می دارند و هـمزمان بـا آن بـه مهـارتــایی می رسـنـد که آنـهـا را قادرمی کند از نظر بدنی احساس اطمینان، ایمنی و اتکای به نفس کنند.

 

اهداف مربوط به رشد زبان:

  رشد گویایی که در دوره دوم کودکی بسیارسریع است.  یک کودک در سه سـالگی حـدود 800 کلمه، در چهـار سالگی 1500 کـلمه در پـنج سالگی حـدود 2000 کـلمه و در شـش سالگی حـدود 2500 کـلمه را می دانـد و می فهـمد.

اگر کودک به مراکـز پـیـش از دبستان برود خزانه لغات او از این هـم غـنی تر می شود.

به طور کلی کودکانی که امکان صحـبـت کـردن با کودکان بزرگـتـر از خود را داشـتـه باشـنـد یا از امکـان بـیـشـتـری برای گـفـت وگـو با بزرگـسالان برخوردار باشـنـد، دامنه لغات وسـیع تری پـیـدا می کـنـنـد.

 هـمچـنـیـن باید بدانیم بـیـن رشـد زبان و رشـد ذهـنی، جـسمی و اجتماعی کـودک ارتباط نزدیکی وجود دارد.

در نـظـریه پـیـاژه (Piaget) خود مـداری کـودک و در نـتـیـجـه آن با خود سخن گـفـتـن خردسـالان یا حرف زدن گـروهـی بـدون شـنـیـدن حـرفهای دیـگـران از ویـژگی های بارز ایـن مـرحـله از رشد است.

یـعـنی کودکان سـه تا شـش سـالـه به رغـم حضـور در گـروه، بـدون تـوجـه به حـضور دیگـران حـرف می زنـنـد و در واقـع بـه حـرفـهـای دیگـران گـوش نمی دهـنـد.

به هـر حال با توجه به اینکه کودکان ازالگوی رشد گـویای مشخصی پـیـروی می کـنـنـد، تـفـاوت های فـردی بـسـیـاری در بـیـن آنان وجود دارد.

به هر حال با توجه به اینکه کودکان از نظر سـطوح و کـیـفـیـت اکـتـسـاب زبان با یکـدیگـر تـفـاوت دارنـد.

 بـعـضی حـرف زدن را زودتـر از دیگـران شـروع می کـنـنـد و عـده ای دیرتر، بعـضی پرحرف هـستـنـد عـده ای سـاکـت. اگـر چـه ایـن تـفـاوت هـا تا حـدودی ریـشـه وراثـتـی دارد.

ولـی تـا حـدود زیـادی نـیـز بـه نـوع مـحـیـط و عـوامل مـحـیـطی کودک بستگی پیدا می کـنـد و به طـور مـسـلـّم کـودکـان کـه بـه آنـهـا اجازه صحـبـت کردن داده می شـود و می تـوانـنـد به راحـتـی عـقـایـد خـود را بیان کنند، در یادگـیـری زبان پـیـشرفـت بـیـشـتـری خواهـنـد داشـت.

وقـتی که کودکان به مراکز پـیـش از دبـسـتان وارد می شـونـد، اسـتـفـاده از زبان و سـخـنـگـویی را در خـانـواده آمـوخـتـه انـد، دراین مـراکـز با دادن تـجـربه های مـحـیـطی صحـیـح، واژگان گـفـتـاری و گـنـجـیـنـه لـغـات آنها به طور مـسـتـمـر و با سـرعـت افـزایـش می یابد.

اهـداف مربوط به رشـد شـنـاخـتـی:

هـنگامی که شـخـصی دریابد که مغـز آدمی بـیـش از  10000000000نرون را شامل است و هـر نرون به تـنـهـایی قابلیت کارکرد کامل دارد، هـر یک از این سلول ها بـالـقـوه می توانـد هـزاران ارتباط مـتـقـابل را به وجود آورد.

هـمه آنـهـا در رشـد و تکـامل کـارکـرد مـغـز و در نـتـیـجـه کـارکـرد هــوش سـهـیـم هـسـتــنـد، و اینکه چـنـیـن ارتباط های مـتـقـابلی از راه به کار بستن، و شاید از راه به کار بـسـتـن به وقـوع می پـیـوندند.

در این صورت تأیـید این اصل تعـلیم و تربـیـت که فراهـم کردن امکانات یادگیری فعال، پایه های اساس رشد و تکامل کودک خردسال است، بر پایه های محکـمی استـوار خواهـد بود.

به طور معمول کودکان از یک جریان سه مرحله ای می گـذرند تا به نگـهـداری ذهـنی برسند، ابـتـدا مفاهـیم را به سادگی درک نمی کنند سپس به مرحله انـتـقـالی می رسـند که در آن مفاهـیم را در بعضی از موقـعـیت ها درک می کنند و سرآنجام مفاهـیم را به طور کامل درک می کنند، به نحـوی که می توانند بـه تمام موقـعـیـت هـایی که نـوع خاصی از نگـه داریی ذهـنی را ایجاب می کند، پاسخ دهـند.

رشـد کـنـشـهای  ادراکی با حواس آغـازمی شـود یـعـنی زمانی کـه کـودک به مـحـرک هـای خـارجی از قـبـیـل نـور، صـدا، طـعـم و بـو عکـس العـمـل نـشـان می دهـد مطالعه ادراک مـعـنی پـیـدا می کـنـد.

تحریکات حس مناسب و کـافی بـرای رشـد هـمه جانـبـه کـودک اهـمـیـت اساسی دارد. از دید پـیـاژه فعـالیت های فکری از نخسـتـیـن مـرحـله رشـد کودک آغاز می گردد که به وسـیله اعـمال حـسی و حرکـتی مـشـخـص می شود.

 یعـنی عمل ارگانیسم مـنـشـأ تأثـیـر مـتـقـابل کودک و محیط است و عـلت اولیه اعـمال به شـمار می رود کودک از طریق فعالیت های حسی و حرکـتی محیط را شناسایی می کند سالهای اولیه زندگی کودک، حساس ترین دوره رشد ذهـنی است.

پاسخگویی به نیازهای طبیعی کودک و فراهـم کردن محیطی که بتواند در آن تجربه های مناسب و کافی کسب کند، به مقدار زیادی در رشد کودک اثرمی گذارد.

 کنجکاوی طبیعی و علاقه زیاد او به فهمیدن باعـث می شود که هـر چه بیشتر در محیط خود به جست وجو بـپـردازد.

پـیاژه بر اساس نظریه شناختی خود به مربیان توصـیـه می کـنـد کـه در برنامه ریزی آموزشی خـود رشـد عـقـلی کودکان را مد نـظـر داشـتـه باشـنـد.

 مـراکـز پـیـش دبستانی و آموزشی مهارتها و مفاهیم اساسی سعی در رشد شناختی کودکان دارند.

 

اهـداف مربوط به رشـد خلاقـیـت:

هـمه کودکان اسـتـعـداد و خلاقـیـت دارند، اگـر چه ممکـن اسـت از نظر مـیـزان دارا بودن قـدرت خلاقـیـت مـتـفـاوت باشـنـد.

خلاقـیـت در خلاء شکـل نمی گـیـرد و هـر چه دانـش و تجـربه کودکـان بـیـشـتـر بـاشـد، پـایـه و مـبـنـای کـوشـشـهـای خـلاق آن کـیـفـی تـر است.

یک مـحـیـط برانگـیزنده و ترتیب کننده می تواند در بهـبود خلاقـیـت کـودکان سهـم مـوثـرتری داشـتـه بـاشـد.

بـرعکـس فـضـای مـبـتـدانـه و خـشـک در خانه یا مـدرسـه که باعـث سـخـت گـیـری و نـظـم افـراطی می شـود، رشد خلاقـیـت را در کـودکـان کاهـش می دهـد.

تـحـقـیـقـاتی کـه در کـشـورهـای مخـتـلف در بـاره خلاقـیـت و هـنـر آمـوزی صورت گـرفـته است نشان می دهـد که آزاد گـذاشـتـن کـودک بـرای آفـریـنـش هـنری با اسـتـفـاده از وسایل گـوناگـون تـأثـیـر بهـتری بـر رشـد روانی و ذهـنی و شخـصـیـت کـودک دارد.

 در نـتـیـجـه گـرایـش به سـمت نـقـاشی آزاد در برنامه ریزی فعالیت های آموزشی پـیـش از دبستان در هـمه جا اولویـت پـیـدا کرده است.

 دانـش واطلاعات هـنـری از طریـق انجام بـحث های کوتاه و تجربیات چند حسی معـرفی می شود.

این معرفی برای کودکان فرصتهایی فراهم می آورد تا به نتایج کـارهـای هـنری خود انـسـجـام بـبخـشـنـد.

اسـتـاک راکی (Stock Rocky) در سال 1984 اظهار داشـت: « هـر فعالیتی که سـبـب برانگـیخـتـن کـنجکاوی طبـیـعی کودکان به کارهای هـنری شـود این امکان بالقوه را دارد که اولین قـدم به سوی رشـد آنها در شـناخت زیـبایی باشـد تا به کـیـفـیـت های زیـبا شناختی پـی ببرند.

هـمـزمان با ایـن نوع فعالیت های هـنری بچه ها فرصت هـایی به دست می آورند کـه خـودشـان را درگـیـر خلاقـیـت هـای هـنـری خـویـش کـنـنـد و به سـطـوح پـیـشـرفـتـه تری نزدیک شـونـد.

در مراکـز پـیـش از دبـسـتـان با بحث و گـفـت و گو در زمـیـنـه کارهای شخـصی کودکان، مربی فـرصت می یابد اصـطلاحات و لغات هنری را به بچه ها بیاموزد و به آنها اجازه بـدهـد خـودشـان را بـیـشـتـر و بهـتـر بـیـان کـنـنـد.

 

اهـداف مـربـوط بـه نـیـازهـای اخـلاقـی :

اخلا ق، از نظر پیاژه مانند هـوش در قالب مراحلی نظام دارد و پی در پی رشد می کـنـد که وابسته به رشد شـناختی کـودک است.

هـر مرحله جدید در رشد شناختی، سطح بالاتری از آگاهی اخلاقی را به دنبال خواهـد داشت.

 لورنس کـلبرگ( Kohlberg ) نـیـز مانند پـیاژه معـتـقـد اسـت که توانایی های ذهـنی و شناختی افراد، مراحل رشتد اخلاقی آنان را تـعـیـیـن می کـنـد و رشـــــد اخلاقی افـراد، حاصل تأثـیـر مـتـقـابـل رشـد شـناخـتـی آنها و مـحـیـط اجـتـمـاعـی اسـت.

او نـیـز معـتـقـد است که برای تـشـخـیـص و ارزیابی عکـس العـمل کودک در موقـعـیـت های اخلاقی  و در برنامه ریزی پـرورش شـخـصـیـت کودک، باید از سطح رشد اخلاق آنان مـطـلع باشـیـم و بر اساس نظریات پیاژه و کلبرگ در تربـیـت اخلاقی کودکان، اسـتـفـاده از تـنـبـیه و سـرزنـش جایز نیست.

چون ممکن اسـت کـودک برای فـرار از تـنـبـیه یا جلب رضایت بزرگـترها، کار نیکی را انجام دهـد و یا از کاری بد دوری جـوید، ولی لزوماً یک ارزش اخلاقی در او درونی نشده باشد.

بـنـابـرایـن به جای امر و نهی دائمی و احـیـانـاً تـنـبـیـه کودکان برای رعـایـت موازین اخلاقی و یا قانونی باید توضیحاتی در خور فـهـم و مطابق رشـد ذهـنی کـودکان به آنها داده شود.

لازم به یادآوری است که این توضـیحات زمانی موثر واقع می شود که بزرگترها نیز خود را به انجام دادن آنچه توصیه می کنند ملزم بدانند.

تحقیقات کلبرک در زمینه رشد اخلاق مـؤیـد این نکـتـه است که رشد اخلاقی هـم  از رشـد ذهـنی پـیـروی می کند و هـم تحـت تأثـیـر مـحـیـط و آمـوزش قـرارمی گـیـرد.

 در مراکز پـیـش از دبستان برای رشـد زمینه های  اخلاقی باید به دو نـکـــتــه  تـوجـه کـــرد :

                          الف) سن کودک  

                           ب) رشد هـمه جانبه کودک، بـخصوص رشد عـقـلی او.

 

چـشـم انـدازی بـه آیـنـده :

توجه به مسئله تربیت مـربی ما را به مـسـائل آموزشی پـیـش از دبستان در ایران باز می گرداند یکی از مسایل این آموزش در ایران محـدود شـدن دید نگـرش ما به انواع مؤسـسه هـایی است که این آموزش را در اختیار کودکان قرار می دهـند.

ما فـقـط شیر خوارگاه ، مهد کودک، کودکستان و کلاسهای آمادگی را می شـناسیم وانواع دیگـر آمـوزش بـرای ایـن گـروه را کـنـار گـذاشـتـیـم.

ما باید با توجه به سـوابـق و و تجربیاتی که کشورهای اروپایی و آمریکایی در این زمینه ها داشته اند این واحـد های آمـوزشی را به وجـود بیاوریم. به هر حال، در دنیای کنونی حساب رسی و مسئولیت پذیری، هـم در بخش دولتی و در بخش خصوصی مورد تاکید قرار گرفته است.

دست اندرکاران آموزش و پرورش پـیش از دبـسـتـان برآنند که در تهـیه برنامه ها و مـحـتـوای درسها مـیـزان چگـونگی اکـتـساب کـودک از فـرایـنـد آمـوزش در کلاس و دوره های آموزشی مورد توجه قرار گـیـرد.

در این صورت، نیاز به رعایت مـعـیارهای مورد قـبـول در برنامه ریزی ها بـیـش از پـیـش احـسـاس می شود.

به گونه ای که پویایی و خلاقیت را برای کودک و مربیان به ارمغان آورده با مشاهـده کمبود این مهـم و نقایص کار برنامه ریزی و برنامه کار برنامه ریزی و برنامه های کار با کودکان در مهد کودک ها و کودکستانها به این نتیجه می رسیم که کودکان در دوره پیش از دبستان به برنامه و محتوای غـنی نیاز دارند.

زیرا هـر گونه قضاوت و داوری در مورد اهـمـیـت ضرورت این دوره از آموزشها به کـیـفـیـت برنامه ریزی و تـدارک برنامه و محـتـوای آن بـسـتـگی دارد.

 چـنـیـن برنامه و مـحـتـوایی اسـت که می تواند به مربیان، والدین، دانشجویان وعلاقه مندان کار با کودک در دوره پیش از دبستان کمک کند تا برنامه درسی خود را به روش منطقی و پـیـوسـته بنا نهـنـد واز کار با کودکان این دوره تجربه و تحـلـیـل درسـتی داشـتـه باشـنـد.

 

فـهـرسـت مـنـابـع:
  (1 کـول ونـیـنـا: برنـامـه آمـوزش و پـرورش در دوره پـیـش از دبـسـتان، ترجمه         دکـتـرفـرخـنـده مـفـیـدی.
  (2 فـرخـنـده مـفـیـدی: مـدیـریـت مـراکـز پـیـش دبـسـتـانـی
(3   فـرخـنـده مـفـیـدی: آمـوزش و پـرورش پـیـش دبـسـتـانی ودبـسـتـانی
  (4 نـرگـس، مـحـمـد تـقـی و بـروج، مـحـمـد حـسـیـن: آمـوزش و پـرورش پـیـش          دبـسـتـانـی، ابـتـدایـی، راهـنـمـایـی و مـتـوسـطـه
 (5جـمـعـی از مـؤلـفـان: روانـشـنـاسـی رشـد
(6 مـجـلـه پـیـونـد
0
دیدگاه‌های نوشته

*
*

جواب سوال‌هاتون رو می‌تونید در زیر پیدا کنید. در غیر اینصورت از ما بپرسید، ما همیشه به سوالاتتون جواب می‌دهیم.
شرایط کسب امتیاز از طریق ثبت نظر چیست؟
شما می توانید پس از دریافت سفارش، نظر خود را در رابطه با محصول خریداری شده در الوند رایان بنویسید. پس از تایید نظر شما توسط کارشناسان شفا درمان ، امتیاز برای شما ثبت می‌شود.تا قبل از تایید نظر امتیاز شما در قسمت تاریخچه بخش امتیازات در صف نمایش داده میشود.
چرا بایستی در حساب کاربری شماره کارت ثبت کنم؟
در صورتی که از خرید خود منصرف شوید شفا درمان در کمترین زمان ممکن مبلغ را به شماره کارت شما برگشت می دهد. مهم است که شماره کارت به نام مالک حساب کاربری ثبت داشته باشید
چرا بایستی در حساب کاربری آدرس ایمیل ثبت کنم؟
کلیه مکاتبات شفا درمان با آدرس ایمیل شما انجام می شود.